LIVE UPDATES
Insights

A mund të “eliminohet” vërtet Hamasi?

Kjo pikëpamje është jo pak shqetësuese për Izraelin, pasi nëpërmjet operacionit të fundit ushtarak në Gaza po synon sipas fjalëve të vetë kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, që ta “eliminojë” Hamasin. Po sikur Borell të ketë të drejtë kur thotë se Hamasi nuk mund të shkatërrohet?

4 Dhjetor 2023, 11:11 Nga a.d
A mund të “eliminohet” vërtet Hamasi?
Foto ilustruese

Nga Nadim Koteich “The Spectator

Kryediplomati i Bashkimit Evropian, Josep Borrell, mbajti javën e kaluar një qëndrim provokues mbi natyrën e Hamasit. Duke folur në Forumin e Unionit të Mesdheut, Borrell tha ndër të tjera: “Hamasi nuk është thjesht një grup individësh, por një ide dhe ideologji e pathyeshme”.

Kjo pikëpamje është jo pak shqetësuese për Izraelin, pasi nëpërmjet operacionit të fundit ushtarak në Gaza po synon sipas fjalëve të vetë kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, që ta “eliminojë” Hamasin. Po sikur Borell të ketë të drejtë kur thotë se Hamasi nuk mund të shkatërrohet?

Për fatin e mirë të Izraelit, historia tregon se organizatat dhe ideologjitë në dukje të pathyeshme mund të mposhten, dhe kjo gjë ndodh shpesh pas disfatës ushtarake, dhe nëpërmjet reformave të plota socio-ekonomike dhe politike. Për shembull, kujtojmë rastin e Gjermanisë naziste.

Ndërsa janë të lehta krahasimet me Rajhun e Tretë, ato janë të vlefshme kur është fjala për të marrë në konsideratë të ardhmen e Hamasit. Rënia e nazistëve tregoi fuqinë e aftësisë ushtarake në mposhtjen e ideologjive që kanë rrënjë të thella.

Nëpërmjet sulmeve të tyre të palëkundura ajrore dhe tokësore, forcat aleate jo vetëm që rrëzuan fortesën fizike të regjimit nazist, por krijuan edhe terrenin për një metamorfozë të madhe ideologjike. Ky ndryshim i të tilla përmasave, i mbështetur nga zgjuarsia ekonomike e Planit Marshall, nënvizon një të vërtetë themelore: kur strategjia ushtarake lidhet me mjeshtëri me largpamësinë politike dhe ekonomike, mund të shpërbëhen edhe ideologjitë më të frikshme.

Edhe rënia e Japonisë perandorake dhe Italisë fashiste, na ofrojnë njëfarë inkurajimi. Në të dyja rastet, humbjet vendimtare ushtarake, shënuan fundin e atyre ideologjive ekstremiste. Transformimi i Japonisë pas Luftës së Dytë Botërore në një shtet pacifist dhe rilindja e Italisë si republikë parlamentare, ilustroi se si strategjia e mposhtjes së ideologëve nëpërmjet forcës, kur kombinohet edhe me përpjekjet për rindërtim, mund të ripërcaktojnë realisht kursin ideologjik të një kombi.

Ata që thonë se Hamasi do të ekzistojë përgjithmonë, mund të tregojnë ri-ngjitjen e talebanëve në Afganistan, 2 dekada pasi u rrëzuan nga pushteti. Refuzimi i talebanëve për t’u shpërbërë si lëvizje, duket se e sfidon në dukje idenë se ideologjitë e rrënjosura mund të mposhten në një mënyrë vendimtare.

Megjithatë, kjo situatë zbulon një element që i shpëton shpeshherë analizave: reforma e thellë dhe e munguar në fushën shoqërore dhe atë ekonomike. Në dallim nga fuqitë e Boshtit, të cilat iu nënshtruan ndryshimeve të mëdha transformuese të pasluftës, Afganistani nuk përjetoi një rregullim të tillë gjithëpërfshirës.

Talebanët mund të mposhten në fushën e betejës, por duke mos e mbushur vakuumin e lënë prej tyre me diçka më tërheqëse, atëherë rikthimi i tyre ishte i pashmangshëm. Diçka e ngjashme mund të ndodhë nëse Gaza, pjesa më e madhe e së cilës është shkatërruar apo dëmtuar rëndë nga bombardimet izraelite, lejohet të shuhet pasi Izraeli mund të arrijë në përfundimin se janë shkatërruar objektivat e tij ushtarake.

Humbja ushtarake e Hamasit duhet të jetë mjaftueshëm përfundimtare që ta pengojë atë të pretendojë qoftë edhe një fitore iluzore mes rrënojave të Gazës dhe tragjedisë së popullit të saj. Por që të parandalohet ky skenar, Gaza duhet të rindërtohet, dhe ata që jetojnë ende atje ofrojnë shpresën për një të ardhme më të mirë.

Kanë nisur që tani diskutimet në lidhje me rindërtimin ambicioz të Gazës, një sipërmarrje që vlerësohet të kushtojë shumën mbresëlënëse deri në 50 miliardë dollarë, dhe shumica e saj pritet të vijë nga vendet e pasura arabe. Por ky program rindërtimi - dhe në fakt vërtetë çdo ndihmë për popullin palestinez - duhet të lidhet me reformat politike dhe kulturore për të siguruar që, nga rrënojat e luftës të dalë në krye një autoritet politik pa korrupsion dhe i përkushtuar ndaj paqes.

Edhe Izraeli duhet të ndryshojë qëndrimin e tij ndaj një zgjidhje të konfliktit përmes krijimit të 2 shteteve. Ai duhet të bëjë më shumë për ta shndërruar atë një mundësi. Duke vepruar në këtë mënyrë, mund t’u ofrojë palestinezëve shpresë. Përndryshe këta të fundit do të tërhiqen sërish nga thirrjet ekstremiste të Hamasit.

Historia shërben si një dëshmi për faktin se fortesa në dukje e paepur e ideologjive të ngurta mund të pushtohet vërtet. Hamasi nuk duhet të ekzistojë përgjithmonë. Por nëse mund të zhduket njëherë e mirë, kjo do të varet nga ajo që do të ndodhë kur të përfundojë lufta e fundit midis Izraelit dhe Gazës.

hamas

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet