LIVE UPDATES
Editorial

Pse fitorja e Erdogan kënaqi edhe Perëndimin

Turqia është një anëtar kyç i aleancës ushtarake të NATO-s, duke marrë pjesë në të gjitha misionet e saj. Erdogan mund të mbajë lidhje të ngushta me Rusinë, por ai gjithashtu ofron ndihmë ushtarake për Ukrainën.

30 Maj 2023, 07:17 Nga BBC

Pse fitorja e Erdogan kënaqi edhe Perëndimin

Mund ta keni vënë re se rëndësia strategjike globale e Turqisë është rritur ndjeshëm në sfondin e luftës në Ukrainë. Kjo duket edhe nga potpuria e “listës A” të liderëve botërorë që nxituan të urojnë Rexhep Tajip Erdogan për fitoren e tij në zgjedhje të dielën mbrëma. I pari që u shfaq nga kjo listë ishte presidenti rus Vladimir Putin. Ai ishte aq i etur për të përkëdhelur egon e homologut të tij turk dhe lidershipit të tij “të fortë”, saqë nuk priti as rezultatet zyrtare të votimit përpara se të veçonte “politikën e jashtme të pavarur” të Erdoganit si arsye për fitoren e tij.

Ne mund të supozojmë me siguri se politika turke që Rusia e pëlqen veçanërisht është refuzimi i Erdoganit për të sulmuar Kremlinin pas pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës, edhe pse aleatët e Turqisë në NATO vendosën sanksione dhe ulën varësinë e tyre energjetike nga Rusia. Madje tregtia midis Turqisë dhe Rusisë u rrit ndjeshëm që nga fillimi i luftës në Ukrainë.

Por gjithashtu të etur në urime, përveç Putinit u shfaqën të dielën edhe presidenti amerikan Joe Biden dhe homologu i tij francez Emmanuel Macron. Pavarësisht se nuk e pëlqejnë qëndrimin e Erdoganit ndaj Kremlinit dhe dhunimin e fjalës së lirë apo normave demokratike në vend gjatë dy dekadave të tij të para në pushtet, për ta Turqia është një aleat vendimtar – edhe i vështirë dhe i paparashikueshëm – i Perëndimit.

Turqia është një anëtar kyç i aleancës ushtarake të NATO-s, duke marrë pjesë në të gjitha misionet e saj. Erdogan mund të mbajë lidhje të ngushta me Rusinë, por ai gjithashtu ofron ndihmë ushtarake për Ukrainën. Ai ndërmjetësoi në mënyrë të suksesshme një marrëveshje me anë të së cilës Rusia i dha fund bllokadës të drithërave të Ukrainës, duke i lejuar ato të rrjedhin në pjesë të botës që mbështeten në to. Ai gjithashtu – pas një hezitimi të gjatë – dha miratimin e tij zyrtar për anëtarësimin e fqinjit të Rusisë, Finlandës, në NATO. Dikur një avokat i apasionuar i anëtarësimit të Turqisë në BE, Erdogan këto ditë flet për “ta bërë Turqinë përsëri të madhe”.

Për të, kjo ka sjellë një politikë të jashtme më të pavarur. Gjatë viteve, ai ka zhvilluar marrëdhënie shumë transaksionale me të gjithë aleatët e tij. Shtëpia e Bardhë nuk e ka fshehur padurimin e saj në përpjekje për të bindur Erdogan që të miratojë anëtarësimin në NATO edhe për Suedinë. Suedia do të siguronte mbulesë të rëndësishme të Detit Baltik për aleancën kundër Rusisë.

Perëndimi shpreson se gjendja e rëndë e ekonomisë së Turqisë dhe gjasat që Erdoganit do t’i duhet të përqendrohet në stabilizimin e financave dhe tërheqjen e investimeve të huaja mund të zbutet për të pranuar Suedinë në NATO si një kusht pro quo. Turqia dhe Hungaria janë të vetmet vende të NATO-s që ende bllokojnë anëtarësimin e Stokholmit.

Presidenti Macron, ndërkohë, shqetësohet për migrimin në BE dhe shpreson të marrë garanci nga Presidenti Erdogan sa më shpejt të jetë e mundur. Gjatë krizës së migracionit të vitit 2015, më shumë se 1 milion refugjatë dhe azilkërkues, kryesisht nga Siria bënë udhëtimin e rrezikshëm përmes Mesdheut drejt BE-së me varkat e trafikantëve të njerëzve.

Brukseli më pas bëri një marrëveshje me Turqinë. Në këmbim të një shume të madhe parash dhe udhëtimi pa viza për turqit në BE (këta të fundit nuk mbërritën kurrë plotësisht për shkak të kundërshtimeve të BE-së ndaj burgosjes së Erdoganit të kritikëve dhe kundërshtarëve politikë), presidenti turk do të bënte çmos për të parandaluar emigrantët pa dokumente duke u bërë një bllokadë në ujërat turke. Por rritja e numrit të refugjatëve sirianë në shtëpi rezultoi jashtëzakonisht jopopullore për votuesit turq.

Këtë muaj, çdo parti politike që konkurronte në zgjedhjet parlamentare të Turqisë premtoi të ndërmarrë veprime për të zgjidhur “çështjen e emigrantëve”. BE-ja shqetësohet për mundësinë e shtyrjes së refugjatëve nga Turqia në Siri në rrezik për sigurinë e tyre dhe që Turqia të lejojë kontrabandistët e njerëzve të mbretërojnë përsëri për të dërguar anije me azilkërkues nëpër Mesdhe.

Brukseli është gjithashtu në mbrojtje, pasi Greqia, anëtare e BE-së, është përfshirë në një sërë mosmarrëveshjesh me Erdoganin, të përqendruara në Detin Egje, ndërsa anëtari i BE-së, Qiproja është ende në zjarr pasi Erdogan bëri thirrje për një zgjidhje me dy shtete (greke dhe turke) për dekada ndarjeje të gjata pas një pushtimi turk gati 50 vjet më parë.

Perëndimi dikur e përshkruante rëndësinë strategjike të Turqisë si urë midis Evropës dhe Lindjes së Mesme, por pushtimi rus i Ukrainës e ka transformuar statusin e Turqisë. Pak presin surpriza të mëdha të politikës së jashtme nga Erdogan teksa ai hyn në dekadën e tij të tretë në pushtet. Por aleatët strategjikë të Ankarasë po vëzhgojnë vërtet shumë nga afër. Ajo që bën Turqia ka rëndësi edhe për ta.

erdogan

Sondazh

Poll
Editorial 24 Maj 2023, 10:28 Meri Lika

Ne, shoqëria e interesit të vogël

Meri Lika Ne jemi shoqëria e interesit të vogël, e atij interesi që edhe pse është i vogël nuk ka asnjë lidhje me f...

Editorial 22 Maj 2023, 11:47 Fatos Lubonja

Merruni me kasapin më së pari

Fatos Lubonja Në prag të zgjedhjeve kam thënë se, sikur të rritej opozita, do të kërkoja me gëzim ndjesë ...

Editorial 22 Maj 2023, 09:45 Yanis Varoufakis

Vdekja e çuditshme e individit liberal

Yanis Varoufakis Athinë – Im atë ishte mishërimi i individit liberal, një ironi e shkëlqyer për një marksist t&eum...

Editorial 18 Maj 2023, 14:47 Enton Abilekaj

Çfarë e kompromenton alibinë e opozitës?

Enton Abilekaj Zgjedhjet lokale të 8 majit 2011, do të mbahen mend për numërimin dramatik në Bashkinë e Tiranës. Pas nj&...

Editorial 18 Maj 2023, 10:06 Meri Lika

Një lider i ri?

Meri Lika Personalisht nuk i kam menduar asnjëherë asnjërën prej tyre sepse unë kam një tjetër mendim në lidhje me ...

Editorial 11 Maj 2023, 21:25 Fjola Graçi

A i beson Rama sondazhet?

Edi Rama dhe Sali Berisha TIRANË- Rezultati i zgjedhjeve lokale të 14 majit duket i çimentuar. I pari e ka çimentuar kryeministri, ...

Raporti i BE për fonde e bujqësisë, Tabaku: OLAF e konsideron vjedhjen më të madhe

Raporti i BE për fonde e bujqësisë, Tabaku: OLAF e konsideron vjedhjen më të madhe

Abuzimet me fondet për bujqësinë/ Zhupa: Nuk duam t'i bëjmë gjyqin Frida Krifcës, le t'ja bëjë SPAK

Bardhi në Kuvend: Konferenca e Kryetarëve nuk e ka në kompetencë të refuzojë këtë kërkesë

"U ngrite se të doli emri, por nuk je i përgatitur",Rama i kujton profesionin e vjetër kryebashkiaut

Rama nxjerr shifrat:Për të ulur një charter në aeroportin e Tiranës duhet ta prenotosh 3ditë përpara

Rritja e çmimeve/ Rama: Vlonjatëve u kanë ikur trutë nga vendi, po bien në gropën e gjoksit të tyre

Rama: Ka një sulm të organizuar për të na dëmtuar, sistemet kibernetike kanë ndezur dritën e kuqe

Legalizimi/Rama me kryetarët e Bashkive:Ndërtesat për biznese le të presin, për banesat të nisi puna

Rama me kryetarët e Bashkive: Do përfshiheni në procesin e legalizimit, ka lënë për të dëshiruar

"Po e ktheni Berishën në të burgosur politik", Dumani i përgjigjet Shehut:Nuk kam lidhje me poltikën

Noka e Bardhi përplaset me Felajn në Kuvend,afrohet te foltorja, kryesuesja e seancës: Uluni në vend

"Kush po hetohet për aferën e inceneratorëve?", Dumani i përgjigjet Nokës: Është çështje në hetim!

Sa zyrtarë të lartë kanë përdorur Sky Ecc? Si ju përgjigj Dumani pyetjes së deputetit demokrat

Pse po mbahen dy standarte për Berishën dhe Ahmetajn? Dumani i përgjigjet deputetit të PD

Skandali i mikrokredive, Dumani i përgjigjet pyetjes së Bardhit: Nuk ka pushim të çështjes

"Rama iu ka kërkuar të mbyllni Dosjen Xibraka"/ Dumani i përgjigjet Bardhit

"Iu ka kërkuar Rama të mbyllni dosjen Xibraka"/ Bardhi pyet Dumanin: Çfarë përgjigje i ke dhënë?

Vrasjet janë më të shpeshta në Durrës e Fushë Krujë/Dumani tregon si pastrohen paratë në vendin tonë

Nga "Xibraka" te kullat në Tiranë, Çela i përgjigjet pyetjeve të Bardhit

Prokurori i Përgjithshëm raporton në Kuvend: Kriminaliteti më i lartë në Vlorë

Ndryshime për ligjin e armëve/ Tabaku: Kërkoni të ndërhyni dy herë brenda dy muajsh!

"Tallje me raportimin e institucioneve", Sula: E keni kthyer Kuvendin në Republikë Kryeministrore

Bardhi: Kërkojmë debat për gjetjet e OLAF për fondet në bujqësi, institucionet të hetojnë skandalin

Berisha thirrje qytetarëve dhe partive opozitare: Bashkohuni me ne për qeveri teknike

Berisha:Rama e do Shqipërinë pa shqiptarë!Ai tejkaloi edhe parashikimet gjenocidale të Çubrilloviçit

"Gjendemi përballë një katastrofe ekzistenciale", Berisha mban fjalën në protestë

Meta: Rama financohet në Uashington dhe Bruksel nga armiqtë më të egër, për ti ngulur thika Kosovës

Protestuesit te bashkia e Tiranës, hedhin molotov drejt godinës, flakë në dritaret e institucionit

"Turp për ata që përtojnë të vijnë këtu",Meta:Duhet të mblidhemi gjithë t'i vëmë vizën këtij regjimi

Mbështetësi besnik i Berishës dhe PD, Stresi ndan pamje nga protesta para kryeministrisë

PROTESTA/ Hidhet molotov drejt kryeministrisë, flakë te dera e godinës

Deputetët e PD dhe protestuesit lënë selinë blu, nisen drejt kryeministrisë i bashkohen protestës

"Të bashkuar në betejë"/ Nis protesta e opozitës para kryeministrisë, Meta mbërrin në tubim

Protesta kombëtare e opozitës

Protesta e opozitës, efektivët e policisë "blindojnë" kryeminstrinë

Gati protesta e opozitës, protestuesit mblidhen në selinë e PD