LIVE UPDATES
Bota

“Një gjyqtar shembullor i Republikës Islamike”/ Analiza: Kush është gjyqtari misterioz i Iranit që i çon protestuesit drejt vdekjes

Një tjetër ekzekutim u krye më 15 korrik, kur u vra Mohammad Amini Dehaqani, i dënuar për pjesëmarrje në protestat mbarëkombëtare të janarit.

18 Korrik 2026, 17:30 Nga E.d
“Një gjyqtar shembullor i Republikës Islamike”/ Analiza:
Gjyqtari Mohammad Reza Tavakoli.

Dihet shumë pak për gjyqtarin Mohammad Reza Tavakoli, përveç prirjes së tij për të shqiptuar dënime të ashpra.

I vlerësuar nga sistemi gjyqësor i Iranit si një “gjyqtar shembullor”, ai mund të shtojë edhe 12 burra në listën e dhjetëra të burgosurve politikë, të ekzekutuar gjatë muajve të fundit.

Më 5 korrik, Gjykata Supreme e Iranit la në fuqi dënimet me vdekje që Tavakoli ua shqiptoi këtyre 12 personave, të akuzuar për përfshirje në vrasjen e efektivëve të forcave speciale gjatë protestave në Isfahan - pjesa qendrore e Iranit - më 8 janar.

Ekzekutimi i tyre mund të ndodhë shpejt.

Sipas një bilanci të fundit të organizatës Amnesty International, që nga fillimi i sulmeve ajrore të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt, autoritetet iraniane kryen 44 ekzekutime “me motive politike”, duke u thirrur në ato që i quajnë “rrethana lufte”. 

Një tjetër ekzekutim u krye më 15 korrik, kur u vra Mohammad Amini Dehaqani, i dënuar për pjesëmarrje në protestat mbarëkombëtare të janarit.

Me konfirmimin e dënimeve të fundit, gjyqtari Mohammad Reza Tavakoli pritet të mbajë përgjegjësi për një pjesë të konsiderueshme të dënimeve me vdekje të zbatuara në Iran.

Duke pasur parasysh historikun e tij, kjo nuk konsiderohet befasi.

Një “gjyqtar shembullor” i Republikës Islamike

Mediat iraniane, të lidhura me autoritetet, e përshkruan Tavakolin si një nga “gjyqtarët shembullorë të Republikës Islamike”.

Ai mori vlerësime dhe mirënjohje edhe nga zyrtarë të tjerë të sistemit gjyqësor.

Por, pavarësisht rolit të tij të rëndësishëm, për jetën e Tavakolit dihet shumë pak.

Nuk ka të dhëna publike as për vendlindjen, as për arsimimin e tij.

Sipas mediave shtetërore iraniane, në nëntor të vitit 2023, ai u emërua zëvendëskryetar i Gjykatave të Përgjithshme dhe Revolucionare të Isfahanit, si dhe kryetar i Degës së Parë të Gjykatës Revolucionare të këtij qyteti.

Emri i tij u bë i njohur në prill të vitit pasues, kur shqiptoi një dënim me vdekje ndaj reperit iranian, Toomaj Salehi. 

Salehi, 33 vjeç, u arrestua fillimisht për këngët e tij në mbështetje të protestave mbarëkombëtare “Grua, Jetë, Liri”, në vitin 2022.

Pasi u lirua, ai publikoi një video ku pretendonte se ishte torturuar gjatë paraburgimit.

Pak kohë më vonë, autoritetet e arrestuan sërish.

Rasti shkaktoi reagime të shumta ndërkombëtare.

Në Evropë dhe Amerikë të Veriut u organizuan protesta, ndërsa ligjvënës perëndimorë kërkuan lirimin e Salehit.

Më pas, një gjykatë më e lartë e rrëzoi dënimin me vdekje dhe urdhëroi lirimin e tij.

Aktivistët për të drejtat e njeriut e cilësuan këtë rast si “një pikë të re të ulët” në fushatën e autoriteteve iraniane kundër mendimit ndryshe.

Një grup dypartiak prej 12 ligjvënësish amerikanë kërkoi vendosjen e sanksioneve ndaj Tavakolit, por ato nuk u miratuan.

Megjithatë, kjo nuk ishte hera e parë që Tavakoli shqiptoi një dënim me vdekje.

Në vitin 2020, në një detyrë të mëparshme, ai dënoi me vdekje 30-vjeçarin Mostafa Salehi, i akuzuar për vrasjen e një zyrtari të sigurisë gjatë protestave të viteve 2017-2018 në Isfahan.

Në vitin 2024, Tavakoli e forcoi edhe më tej reputacionin e tij si një gjyqtar që shqipton dënime të ashpra. 

Në maj të atij viti, ai dënoi me nga pesë vjet burgim 15 gra të besimit Baha’i - pjesëtare të komunitetit më të madh jomysliman në Iran, i cili prej dekadash përballet me përndjekje sistematike - nën akuzat se kishin promovuar besimin e tyre.

Më pas, në dhjetor, Tavakoli shqiptoi dënimet më të rënda të parashikuara nga ligji iranian ndaj 22 të pandehurve politikë.

Ata u akuzuan për anëtarësim në grupe që, sipas autoriteteve, synonin të minonin sigurinë kombëtare dhe të përhapnin propagandë kundër shtetit.

Ashtu si në shumë procese të tjera politike në Iran, edhe këto gjykime u shoqëruan me prova të dobëta, mungesë të avokatëve mbrojtës dhe dyshime se të pandehurit ishin torturuar për të dhënë deklarata.

Edhe 12 viktima

Procesi më i fundit i drejtuar nga Tavakoli lidhet me atë që në Iran njihet si rasti i Sheshit Alikhani.

Agjencitë shtetërore të lajmeve dhe mediat e lidhura me autoritetet publikuan pamje që, sipas tyre, tregonin se si protestuesit vranë katër pjesëtarë të forcave të sigurisë në Isfahan, në kulmin e protestave mbarëkombëtare të 8 janarit.

Televizioni shtetëror transmetoi gjithashtu rrëfime të disa prej të pandehurve, të cilat dukej se ishin dhënë nën presion. 

Në total, gjykata e drejtuar nga Tavakoli nxori para drejtësisë 59 persona.

Prej tyre, 23 u dënuan me nga pesë deri në dhjetë vjet burgim, ndërsa 12 të tjerë morën dënime me vdekje.

Tavakoli i përfundoi të gjitha fazat e procesit në vetëm tri seanca - secila nga një orë.

Asnjëri prej të pandehurve nuk kishte avokat, ndërsa gjyqësori nuk ka publikuar dokumentacionin mbi akuzat.

Të dënuarit me vdekje janë të moshës 18 deri në 24 vjeç.

Disa prej tyre ishin të mitur në kohën kur dyshohet se i kryen veprat./REL

iran lufta gjyqtar

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet