LIVE UPDATES
Insights

Viti në të cilin Evropa do të vendosë nëse do të mbijetojë apo jo

Po nëse Vladimir Putin do të konfirmohet si president i Rusisë pas 4 muajsh, dhe rrjedhimisht do të legjitimohet nga populli për të vazhduar luftën pushtuese në Ukrainë, dhe për pasojë do të hedhë një sy dhe ndoshta një dorë mbi Moldavinë apo Letoninë, një axhendë kjo gjithnjë e më e dukshme?

11 Dhjetor 2023, 09:13 Nga a.d
Viti në të cilin Evropa do të vendosë nëse do të
Mattia Feltri

Nga Mattia Feltri “Huffington Post Italia”

Çfarë do të ndodhë me ne, nëse pas 11 muajsh Donald Trump fiton zgjedhjet presidenciale në SHBA, dhe sipas synimeve të shfaqura tashmë në mesin e një liste të gjatë të përmendur nga The Atlantic, e kufizon ose e braktis fare angazhimin e Shteteve të Bashkuara ndaj NATO-s?

Po nëse Vladimir Putin do të konfirmohet si president i Rusisë pas 4 muajsh, dhe rrjedhimisht do të legjitimohet nga populli për të vazhduar luftën pushtuese në Ukrainë, dhe për pasojë do të hedhë një sy dhe ndoshta një dorë mbi Moldavinë apo Letoninë, një axhendë kjo gjithnjë e më e dukshme?

Këto pyetje janë të pashmangshme sepse janë shqetësuese. Megjithatë, ato po shmangen, të paktën në dukje, nga kancelaritë evropiane, që për momentin po merren më shumë me të ashtuquajturin Pakti i Stabilitetit apo mbi emigracionin.

Tema të rëndësishme, por që përdoren me shumë për konsum elektoral, për të ndikuar tek sondazhet në funksion të rinovimit të Parlamentit Evropian në zgjedhjet e qershorit ë vitit të ardhshëm. Këtë problem shtronte edhe Angelo Panebianco, në editorialin e fundit në Corriere della Sera.

Nën këndvështrimin e Xi Jinping, që ka qenë gjithmonë i përkushtuar në ri-drejtimin e boshtit të botës në dëm të Perëndimit demokratik dhe liberal, Evropa Atlanticiste do të humbiste si mbështetjen politike dhe ushtarake të Shteteve të Bashkuara, në një kohë që Evropa anti-amerikane do të fitonte peshë, e nxitur nga lëvizjet sovraniste të krahut të majtë dhe të djathtë, që të dyja të përkushtuara ndaj idesë se luftërat duhet të shmangen me çdo kusht, dhe se rruga drejt paqes shkon përgjatë vijave të negociatave, kudo dhe me këdo.

Kjo doktrinë është përhapur prej gati 3 vjetësh mbi çështjen e Ukrainës, dhe për 2 muajt e fundit edhe për atë të Lindjes së Mesme. Shqetësimi dhe dhimbja për bombardimet në Kiev, dhe së fundmi për ato në Gaza, janë pasqyruar nga ne në Huffpost.

Por mua më duket se ato lënë në hije analizimin e problemit qendror të kohës sonë: Si vendoset drejtësia ndërkombëtare? A është një gjë e mirë të ulesh në një tryezë me dhunuesit - në frymën e Paktit të Mynihut, në kushtet kur paralelizmi historik po bëhet gjithnjë e më i dukshëm - me shpresën disi frikacake për t'i bërë ata pak më pak të dhunshëm?
Dhe pastaj duke u njohur atyre jo një të drejtë, por të paktën të drejtën për të pushtuar një vend fqinj, me synimin aneksimin e tij tërësisht ose pjesërisht, apo për të kaluar kufirin për të kryer një masakër të tmerrshme të civilëve të paarmatosur, përfshirë fëmijët?

Si mund ta përputhim një qasje të tillë me të ardhmen e popullit ukrainas, izraelit dhe natyrisht palestinez, në një botë në të cilën uzurpimi dhe masakra nuk janë të autorizuara, e megjithatë tolerohen në emër të vlerës supreme të paqes? Dhe a mund të përkufizohet si paqe diçka e tillë?

Unë nuk mendoj se duhet të jesh patjetër Winston Churchill, që të dish se me tiranët negociohet vetëm kur ata janë në disavantazh. Përndryshe, kjo nuk është negociatë por dorëzim, dhe telashet vetëm sa shtyhen për pak më vonë.
Ngjarjet e ndodhura së fundmi në rajonin e kontestuar të Nagorno Karabak, të treguara këtu me shumë mençuri nga Mariano Giustino, pasqyrojnë më shumë një çarmatim moral sesa një dashuri për paqen. Marrëveshja midis Armenisë dhe Azerbajxhanit për shkëmbimin e të burgosurve, është një prelud i një marrëveshjeje për paqe, e përshëndetur me kënaqësi nga Perëndimi.

Por ajo vërteton se 100 mijë armenë të dëbuar me forcë nga shtëpitë e tyre në Nagorno Karabak, nuk do të rikthehen më kurrë atje. Kanë pasur të drejtë ata, që mendonin se mënyra më e mirë për t'i zgjidhur mosmarrëveshjet midis vendeve është dhuna.

Dhe dhuna fitoi në këtë rast. Të paktën besojmë se Azerbajxhani ka arritur sukses strategjik dhe është i kënaqur me të. Por vetëm një person që gënjen veten mund të besojë të njëjtën gjë për Putinin dhe Hamasin: objektivat e të dyve janë taktikë sot, teorikisht edhe nesër janë të pakufizuara. Panebianco e përfundonte artikullin e tij me një notë optimizmi: shpresojmë, shkruan ai, që Trump nuk do të fitojë zgjedhjet këtë herë dhe as Putini, dhe se në çdo rast Evropa do të vazhdojë ta mbështesë Ukrainën për ta shpëtuar atë dhe për të shpëtuar veten, demokracinë dhe ligjin ndërkombëtar.
Ne duhet ta shohim këtë si një inkurajim, sidomos në lidhje me Evropën.

Sepse në të kundër, do të mendojmë se Putini do të fitojë, dhe që suksesi i Trump është i mundshëm. Mundësia jonë e vetme, dhe aktualisht shumë e largët, janë Shtetet e Bashkuara të Evropës, për të ruajtur një minimum strukture dhe ndikimi, në një planet ku tashmë kemi një rol periferik.

Unë nuk e di sa të vërteta ka në thashethemet mbi planin e presidentit të Francës Emmanuel Macron, për të sjellë Mario Draghin në krye të Komisionit. Por unë shpresoj që kjo gjë të jetë e vërtetë. Sepse Draghi, prestigji i tij dhe ideja e tij për Bashkimin Evropian, janë ndër të paktat shanse të mbetura për të shmangur fundosjen në një Evropë të vogël, të ndarë, grindavece, të braktisur nga Amerika dhe që sheh e joshur nga Rusia. Në Krishtlindjet e vitit të ardhshëm do ta dimë më mirë se çfarë fati po i rezervojmë vetes.

mattia feltri

Sondazh

Poll
Insights 4 Dhjetor 2023, 11:11 a.d

A mund të “eliminohet” vërtet Hamasi?

Foto ilustruese Nga Nadim Koteich “The Spectator” Kryediplomati i Bashkimit Evropian, Josep Borrell, mbajti javën e kaluar një q&eum...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet