LIVE UPDATES
Insights

Tre hapat që duhet të ndërmarrin urgjentisht liderët e BE përpara zgjerimit të ri

23 Dhjetor 2023, 08:59 Nga a.d
Tre hapat që duhet të ndërmarrin urgjentisht liderët e BE
liderët europianë

Nga Nick Witney “European Council on Foreign Relations”

Në samitin e tyre të fundvitit, krerët e BE-së e angazhuan bllokun për një fazë të re të guximshme të zgjerimit. Ata vendosën të hapin negociatat e anëtarësimit me Ukrainën dhe Moldavinë dhe ta njohin Gjeorgjinë si kandidate potenciale.

Në deklaratën përfundimtare u përmend emri i Bosnje Hercegovinës, Maqedonisë së Veriut dhe i Ballkanit Perëndimor në përgjithësi. Tetë vendeve fqinje në lindje dhe jug të unionit po u ofrohet hyrja me kusht në Bashkimin Evropian. Ky rezultat ishte një surprizë, pasi lideri i Hungarisë Victor Orban, pritej të vendoste veton kundër fillimit të negociatave me Ukrainën.

Në vend të kësaj, ai zgjodhi të bllokojë ndihmën financiare prej 50 miliardë eurosh për Kievin. 26 udhëheqësit e tjerë duken të sigurt se mund të gjejnë një zgjidhje kompromisi për ta miratuan paketën e ndihmës në një samit urgjent që do të mbahet më 1 shkurt të vitit të ardhshëm.

Por për momentin, BE-ja ka mbetur në situatën kur e dëshiron këtë përfundim, por i mungojnë mjetet e duhura për ta arritur atë. Dhe Orban e ka bërë të qartë se pengimi i programit të zgjerimit do të vazhdojë. Ai është dukshëm i sigurt si në efektivitetin e vetos së tij, po ashtu edhe në forcën e pozicionit të tij politik, që pa dyshim është forcuar nga sukseset që po arrijnë së fundmi nga nacionalistët e krahut të djathtë në të gjithë Evropën.

Në këto kushte lind pyetja: A mos BE po ecën tej fuqive të veta? A do të jetë në gjendje të zbatojë politikën e re ambicioze, apo edhe të ruajë mbështetjen politike për të? Entuziazmi i ripërtërirë i Brukselit për zgjerimin është në fund të fundit një zhvillim i kohëve të fundit, me rrënjë ende të cekëta.

Sepse nëse ktheni kokën, do të kujtoni se pak shtete anëtare ishin entuziaste për të mirëpritur vendet e perceptuara si të korruptuara, jodemokratike, jo-liberale dhe në konflikte në shkallë të ndryshme (në rastin e Ukrainës, Moldavisë dhe Gjeorgjisë me trupat ruse në territoret e tyre).

Nga ana tjetër kostot përbënin një shqetësim madhor, duke pasur parasysh ecurinë e dobët të ekonomive evropiane që nga kriza financiare e vitit 2008, dhe më pas ndikimin e pandemisë së Covid-19. Për më tepër, sulmet ndaj shtetit të së drejtës nga qeveritë populiste në Poloni dhe Hungari, kishin nxjerrë në pah paaftësinë e Bashkimit Evropian për të disiplinuar anëtarët e bllokut.

Pasi hyjnë në union dhe gëzojnë përfitimet e tij ekonomike, ata zgjedhin të heqin dorë nga detyrimet e tyre që burojnë nga traktatet e BE-së në lidhje me çështje të tilla si liria e medias dhe pavarësia e gjyqësorit.

Kohët e fundit, në majin e vitit 2022, presidenti i Francës Emmanuel Macron po promovonte projektin e tij, Komunitetin Politik Evropian, si një mjet alternativ të mundshëm për të njohur ambiciet evropiane të vendeve aspirante, pa krijuar kosto, rreziqe politike dhe sigurie, si dhe rrezik për vetë aftësinë e BE-së për të funksionuar, që rrjedh si pasojë e zgjerimit.

Sigurisht, ai që ndryshoi gjithçka ishte pushtimi rus i Ukrainës. Këtu duhet përfshirë habia dhe kënaqësia e evropianëve si për rezistencën heroike të Ukrainës, po ashtu edhe për përgjigjen e tyre të unifikuar dhe bujare. Në këto kushte u duk sikur Vladimir Putin, kishte bërë një llogaritje shumë të gabuar; dhe se veprimi i vendosur i Evropës mund të shpëtonte jo vetëm Ukrainën, por edhe vende të tjera fqinje të kërcënuara prej bosit të Kremlinit.

Pra, nxitimi për zgjerimin e ri u bë befas një imperativ gjeopolitik i gjithë-pranuar: “një investim gjeostrategjik për paqen, sigurinë, stabilitetin dhe zhvillimin ekonomik”. Sa i përket taktikave të shantazhit me veto të Orbanit, ato mund të pengohen në një BE të zgjeruar përmes reformimit të rregullave të saj të funksionimit, si për shembull duke zëvendësuar unanimitetin me votimin e shumicës se thjeshtë.

Por a është e qëndrueshme kjo hapje e guximshme? Zgjerimi i fundit i madh i BE-së ndodhi në vitin 2004, në një botë tjetër. Pra në një botë të paqes, të një Evrope që besonte tek fuqia e vet dhe të standardeve të jetesës në rritje. Asnjë nga këto kushte nuk ekziston sot, dhe nuk duket të ketë gjasa të kthehet në të ardhmen e parashikueshme.

Për më tepër pasiguria dhe pakënaqësia e qytetarëve po reflektohen në ngritjen në votime të nacionalistëve populistë në të gjithë kontinentin (me Poloninë si përjashtimin e vetëm kohët e fundit). “Elitat liberale” po sulmohen vazhdimisht për neglizhencën e tyre ndaj interesave dhe shqetësimeve të popullatës së tyre.

Propaganda brenda vendit e Orban kundër BE-së bazohet tek temat kryesore - emigracioni, të drejtat e homoseksualëve, kostot e mbështetjes së Ukrainës - dhe po gjen një mbështetje gjithnjë e më të fortë në të gjithë kontinentin.

Ndërkohë BE-ja është angazhuar për një kurs - që kushton rreth 250 miliardë euro, në një kohë kur i duhet të gjejë shuma të mëdha prash për tranzicionin e gjelbër dhe mbrojtjen - që do t’i kthejë në kontribuues neto vendet anëtare që kanë përfituar deri më tani nga buxheti i BE-së.

Nga Gjermania tek Franca, nga Spanja, Holanda dhe deri në Skandinavi, ky plan do të vihet lehtë në shënjestër nga politikanët e krahut të djathtë. Një shqetësim tjetër për fermerët në BE është ndikimi i pranimit të Ukrainës në union.

Suksesi i republikanëve të Trump në mbajtjen peng të axhendave të tyre nacionaliste të ndihmës së mëtejshme të SHBA-së për Ukrainën, do t’i inkurajojë akoma më tej. Natyrisht,  ajo nuk do të jetë aspak e njëjtë në krahasim me ndikimin politik në rast se evropianët shohin rikthimin e Trump në krye të SHBA-së vjeshtën e vitit të ardhshëm.

Si do të duket dhe do të përjetohet politika e re e guximshme e Evropës mbi zgjerimin, nëse pas një viti, përgjegjësia e plotë për Ukrainën do të bjerë mbi Evropës, së bashku me përgjegjësinë për mbrojtjen e saj? (Për shembull, në qarqet Trumpiane po diskutohet që tani sa i përket qasjes së re ndaj “barrës” në raport me NATO-n). Zhvendosja në shtetet anëtare nuk bën që qeveritë e tyre të heqin dorë nga nderimi i tyre.

Pra BE-ja ka nisur një lojë të madhe nga e cila mund të dalë shumë keq, sidomos nëse në Shtëpinë e Bardhë rikthehet Donald Trump. Në këto rrethana, nuk do të mjaftojë vetëm shpresa për më të mirën: tani Brukseli duhet të bëjë gjithçka që ka në dorë për të trajtuar dobësitë e tij të brendshme dhe të përgatitet për kohë më të vështira në të ardhmen.

Më urgjente nga të gjitha: BE duhet të ndalojë së kënaquri njeriun e Vladimir Putinit në Këshillin Evropian. Ka ardhur koha që të pezullohet e drejta e votës për Hungarinë sipas sanksionit të Nenit 7, që ka të bëjë me shpërfilljen e vazhdueshme të vlerave të BE-së.

Më pas, duhet të nisin negociatat serioze se cilat reforma do të nevojiten për një BE me më shumë se 30 anëtarë, sa i përket mënyrës së funksionimit të bllokut.

Dhe së fundi, shtetet anëtare duhet të bëjnë një planifikim emergjence mbi atë që ndodh nëse Donald Trump tërheq për shembull të gjitha forcat tokësore të SHBA nga Evropa. Askush nuk do të dëshirojë që të merret me çështje të tilla. Por megjithëse mund të jetë i kënaqshëm angazhimi ndaj një plani zgjerimi të guximshëm dhe shumë bujar, dështimi për t’i njohur dhe përballur me rreziqet që lindin, mund të sjellë humbjen e fqinjësisë, madje edhe të një Evrope liberale internacionaliste.

bashkimi europian

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet