LIVE UPDATES
Insights

Politika dhe ndjekësit, çmimi që duhet paguar për pëlqyeshmërinë

Ajo që po ndodh është se procesi tashmë i vjetër i erozionit dhe krizës së demokracisë klasike përfaqësuese, në të cilin parlamentet kryenin funksionin e debatit demokratik të informuar dhe të mirë-menduar, është përshpejtuar nga përdorimi masiv i internetit dhe mediave sociale.

25 Dhjetor 2023, 10:46 Nga a.d

Politika dhe ndjekësit, çmimi që duhet paguar për

Nga Antonio Polito “Corriere della Sera”

Giorgia Meloni:7.3 milionë vota. Chiara Ferragni:29.6 milionë ndjekës në rrjetet sociale. Elon Musk:225 milionë përdorues të përditshëm në platformën X. Këta tre personazhe janë ndërthurur në debatin publik italian javën e fundit, duke u bërë protagonistë të tij.

Por a janë ata të krahasueshëm me njëri-tjetrën? Dhe nëse jo, sipas një ndarje të vjetër të sferave të ndikimit që sanksiononte primatin e politikës, pse kryeministrja e një vendi të madh perëndimor e fton Musk në festën e partisë së saj, dhe më pas debaton mbi panetonen e Ferragni-t.

Dhe më pas bashkëshortit i Ferragni-t kundërpërgjigjet duke sulmuar ministren Santanchè dhe guvernatorin Fontana etj, etj? Çfarë po ndodh sërish në atë që filozofi gjerman Jurgen Habermas e ka quajtur “Sfera Publike”, zona në të cilën shoqëria civile dhe sistemi politik takohen në demokracitë moderne?

Ajo që po ndodh është se procesi tashmë i vjetër i erozionit dhe krizës së demokracisë klasike përfaqësuese, në të cilin parlamentet kryenin funksionin e debatit demokratik të informuar dhe të mirë-menduar, është përshpejtuar nga përdorimi masiv i internetit dhe mediave sociale.

Ky zhvillim i ka shumëfishuar pushtetet që janë “jo të përgjegjshme në aspektin demokratik”. Pra ato nuk i nënshtrohen afateve të përcaktuara për gjykimin nga elektorati, e megjithatë ndikojnë apo edhe e kushtëzojnë vendimmarrjen publike.

Influencuesit, siç e thotë edhe vetë fjala, janë Maja e Ajsbergut, pra ajo që shihet më shumë. Ndonjëherë edhe në mënyrë të tërthortë, duke krijuar një kulturë. Ashtu si reperi që e quan veten Baby Gang, dhe që së fundmi u dënua me 5 vjet e dy muaj burg.

Ndonjëherë hapur, si në rastin e Fedez, në përpjekjen për të orientuar konsensusin politik, nga skena e një festivali. Por ka edhe fuqi më “fisnike” që funksionojnë në të njëjtën mënyrë. Për shembull, OJQ-të, organizatat joqeveritare që përfitojnë shpesh nga financimi publik (si në Gjermani), apo që ofrojnë një shërbim publik (si në Itali), dhe që për këtë arsye imponojnë dëgjimin nga publiku.

I tillë është rasti i “Mediterranea” të Luca Casarinit, që duke kundërshtuar politikën e qeverisë italiane për emigrantët, mori edhe mbështetjen publike të Papës. Dhe pastaj natyrshëm - madje për fat të mirë do të shtoja unë - ka media, madje edhe ato më tradicionalet si gazetat klasike.

Në fakt, falë një gazetareje të shtypit të shkruar (Selvaggia Lucarelli tek Il Fatto) një numër i madh ndjekësish dixhitalë, e kuptuan hipokrizinë me fushatën e bamirësisë që mbështet metodën Ferragni, duke provokuar një ndërhyrje me sanksione dhe gjobë nga organet anti-monopol.

Por ky shkëmbim i ri ndikimesh funksionon në të dyja drejtimet. Në kuptimin që edhe pushtetet “demokratikisht të përgjegjshme”, siç janë përfaqësuesit e zgjedhur që duhet t'i nënshtrohen gjykimit thuajse të përditshëm të sondazheve dhe gjykimit të shpeshtë të votuesve, priren të funksionojnë gjithnjë e më shumë sipas rregullave të internetit.

Gjatë dominimit të televizionit si mjet i komunikimi masiv, “demokracia e publikut” shprehej duke gjykuar ofertën politike në një arenë të vetme kolektive e të madhe. Silvio Berlusconi doli në TV dhe premtoi diçka. Votuesit gjykuan nëse do ta besonin apo jo, dhe u sollën në përputhje me rrethanat.

Fuqia e ndikimit të medias ishte e madhe, por edhe rreziku që bartte ai (tek e fundit, Kavalieri i humbi zgjedhjet dy herë, dhe në të dyja rastet kontrollonte televizionin publik dhe atë privat). Megjithatë, sot nuk ekziston më ‘stadiumi’ i madh virtual, në të cilin votuesit  mblidhen për të parë duelin elektoral (rasti i parë i këtij lloji ishte debati Kennedy-Nixon i vitit 1960).

Sfera publike, është e fragmentuar në një mori flluskash mediatike në uebsajte, grupe dhe nëngrupe ndjekësish që kryqëzohen me njëri-tjetrin; duke siguruar për shembull që një votues i Giorgia Melonit të jetë gjithashtu edhe një ndjekës i Chiara Ferragni-t.

Madje, ai ndjek ndoshta edhe një llogari që mbështet lëvizjen kundër vaksinave dhe daljen e Italisë nga eurozona, e kështu me radhë. Prandaj, politikanët u nënshtrohen të njëjtave rregulla si influencuesit. Edhe ata mund të thirren për t’u përgjigjur, në mos penalisht, atëherë sigurisht politikisht, akuzës për “reklamim mashtrues”; që jo rastësisht është më e shpeshta në polemikat por edhe në paditë që bëhen nëpër gjykata.

Atyre u kërkohet të justifikojmë jo mirësinë e një zgjedhjeje, por koherencën e saj në raport me propagandën e dikurshme. Një problem ky madhor, në një vend ku sa më shumë goditje të mëdha të lëshohen kur je në opozitë, aq më shpejt vjen në pushtet.

Në pamje të parë, kjo risi mund të duket si një zgjatim i “glasnostit”, i transparencës demokratike. Edhe ata që menaxhojnë punët publike duhet të jenë çdo ditë përgjegjës, ose më saktë çdo orë, të ekspozuar siç janë faqet e internetit. Por në realitet, kjo sjell një ndryshim me pasoja që sot nuk mund të llogariten:nuk është më oferta por kërkesa, ajo që e drejton procesin politik.

Ata që garojnë për të përfaqësuar votuesit, nuk ofrojnë më zgjidhjet e tyre për gjykimin e tyre, por i marrin kërkesat e tyre si çmimin që duhet paguar për konsensusin. Dhe diçka që është shumë afër “mandatit imperativ”, që Lëvizja Pesë Yjet donte të përdorte për të rishkruar Kushtetutën, e cila përkundrazi e përjashton duke e konsideruar si rrezik për demokracinë, si në të gjitha sistemet liberal-demokratike.

Në rast se totalitarizmi i së shkuarës synonte t’i mobilizonte njerëzit, t’i nxiste ata të marshonin, një “autoritarizëm demokratik” i ri mund të preferojë që populli të mos marrë fare pjesë, dhe për këtë arsye kultivon me kujdes mos-interesimin në rritje dhe kolektiv ndaj politikës, madje edhe përçmimin e tij.

Natyrisht, kufijtë e kësaj post-demokracie janë tejet të paqarta. Tek e fundit “Demos” dhe “populus”, rrënjët etimologjike të termave “demokraci” dhe “populizëm”, nënkuptojnë të njëjtën gjë në greqisht dhe latinisht.

E megjithatë, mua më duket e qartë se disa vendime të rëndësishme publike, si refuzimi për të ratifikuar një traktat evropian tashmë të nënshkruar, që çuditërisht bashkoi pjesë të mazhorancës dhe opozitës, nuk janë rezultat i atij debati të informuar dhe të menduar, në të cilin peshonte demokracia përfaqësuese, por më tepër nga një ankth për “reklamat false” që politika i ka bërë të vetat, duke fajësuar për këtë yjet e internetit.

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë