LIVE UPDATES
Insights

Politika dhe ndjekësit, çmimi që duhet paguar për pëlqyeshmërinë

Ajo që po ndodh është se procesi tashmë i vjetër i erozionit dhe krizës së demokracisë klasike përfaqësuese, në të cilin parlamentet kryenin funksionin e debatit demokratik të informuar dhe të mirë-menduar, është përshpejtuar nga përdorimi masiv i internetit dhe mediave sociale.

25 Dhjetor 2023, 10:46 Nga a.d

Politika dhe ndjekësit, çmimi që duhet paguar për

Nga Antonio Polito “Corriere della Sera”

Giorgia Meloni:7.3 milionë vota. Chiara Ferragni:29.6 milionë ndjekës në rrjetet sociale. Elon Musk:225 milionë përdorues të përditshëm në platformën X. Këta tre personazhe janë ndërthurur në debatin publik italian javën e fundit, duke u bërë protagonistë të tij.

Por a janë ata të krahasueshëm me njëri-tjetrën? Dhe nëse jo, sipas një ndarje të vjetër të sferave të ndikimit që sanksiononte primatin e politikës, pse kryeministrja e një vendi të madh perëndimor e fton Musk në festën e partisë së saj, dhe më pas debaton mbi panetonen e Ferragni-t.

Dhe më pas bashkëshortit i Ferragni-t kundërpërgjigjet duke sulmuar ministren Santanchè dhe guvernatorin Fontana etj, etj? Çfarë po ndodh sërish në atë që filozofi gjerman Jurgen Habermas e ka quajtur “Sfera Publike”, zona në të cilën shoqëria civile dhe sistemi politik takohen në demokracitë moderne?

Ajo që po ndodh është se procesi tashmë i vjetër i erozionit dhe krizës së demokracisë klasike përfaqësuese, në të cilin parlamentet kryenin funksionin e debatit demokratik të informuar dhe të mirë-menduar, është përshpejtuar nga përdorimi masiv i internetit dhe mediave sociale.

Ky zhvillim i ka shumëfishuar pushtetet që janë “jo të përgjegjshme në aspektin demokratik”. Pra ato nuk i nënshtrohen afateve të përcaktuara për gjykimin nga elektorati, e megjithatë ndikojnë apo edhe e kushtëzojnë vendimmarrjen publike.

Influencuesit, siç e thotë edhe vetë fjala, janë Maja e Ajsbergut, pra ajo që shihet më shumë. Ndonjëherë edhe në mënyrë të tërthortë, duke krijuar një kulturë. Ashtu si reperi që e quan veten Baby Gang, dhe që së fundmi u dënua me 5 vjet e dy muaj burg.

Ndonjëherë hapur, si në rastin e Fedez, në përpjekjen për të orientuar konsensusin politik, nga skena e një festivali. Por ka edhe fuqi më “fisnike” që funksionojnë në të njëjtën mënyrë. Për shembull, OJQ-të, organizatat joqeveritare që përfitojnë shpesh nga financimi publik (si në Gjermani), apo që ofrojnë një shërbim publik (si në Itali), dhe që për këtë arsye imponojnë dëgjimin nga publiku.

I tillë është rasti i “Mediterranea” të Luca Casarinit, që duke kundërshtuar politikën e qeverisë italiane për emigrantët, mori edhe mbështetjen publike të Papës. Dhe pastaj natyrshëm - madje për fat të mirë do të shtoja unë - ka media, madje edhe ato më tradicionalet si gazetat klasike.

Në fakt, falë një gazetareje të shtypit të shkruar (Selvaggia Lucarelli tek Il Fatto) një numër i madh ndjekësish dixhitalë, e kuptuan hipokrizinë me fushatën e bamirësisë që mbështet metodën Ferragni, duke provokuar një ndërhyrje me sanksione dhe gjobë nga organet anti-monopol.

Por ky shkëmbim i ri ndikimesh funksionon në të dyja drejtimet. Në kuptimin që edhe pushtetet “demokratikisht të përgjegjshme”, siç janë përfaqësuesit e zgjedhur që duhet t'i nënshtrohen gjykimit thuajse të përditshëm të sondazheve dhe gjykimit të shpeshtë të votuesve, priren të funksionojnë gjithnjë e më shumë sipas rregullave të internetit.

Gjatë dominimit të televizionit si mjet i komunikimi masiv, “demokracia e publikut” shprehej duke gjykuar ofertën politike në një arenë të vetme kolektive e të madhe. Silvio Berlusconi doli në TV dhe premtoi diçka. Votuesit gjykuan nëse do ta besonin apo jo, dhe u sollën në përputhje me rrethanat.

Fuqia e ndikimit të medias ishte e madhe, por edhe rreziku që bartte ai (tek e fundit, Kavalieri i humbi zgjedhjet dy herë, dhe në të dyja rastet kontrollonte televizionin publik dhe atë privat). Megjithatë, sot nuk ekziston më ‘stadiumi’ i madh virtual, në të cilin votuesit  mblidhen për të parë duelin elektoral (rasti i parë i këtij lloji ishte debati Kennedy-Nixon i vitit 1960).

Sfera publike, është e fragmentuar në një mori flluskash mediatike në uebsajte, grupe dhe nëngrupe ndjekësish që kryqëzohen me njëri-tjetrin; duke siguruar për shembull që një votues i Giorgia Melonit të jetë gjithashtu edhe një ndjekës i Chiara Ferragni-t.

Madje, ai ndjek ndoshta edhe një llogari që mbështet lëvizjen kundër vaksinave dhe daljen e Italisë nga eurozona, e kështu me radhë. Prandaj, politikanët u nënshtrohen të njëjtave rregulla si influencuesit. Edhe ata mund të thirren për t’u përgjigjur, në mos penalisht, atëherë sigurisht politikisht, akuzës për “reklamim mashtrues”; që jo rastësisht është më e shpeshta në polemikat por edhe në paditë që bëhen nëpër gjykata.

Atyre u kërkohet të justifikojmë jo mirësinë e një zgjedhjeje, por koherencën e saj në raport me propagandën e dikurshme. Një problem ky madhor, në një vend ku sa më shumë goditje të mëdha të lëshohen kur je në opozitë, aq më shpejt vjen në pushtet.

Në pamje të parë, kjo risi mund të duket si një zgjatim i “glasnostit”, i transparencës demokratike. Edhe ata që menaxhojnë punët publike duhet të jenë çdo ditë përgjegjës, ose më saktë çdo orë, të ekspozuar siç janë faqet e internetit. Por në realitet, kjo sjell një ndryshim me pasoja që sot nuk mund të llogariten:nuk është më oferta por kërkesa, ajo që e drejton procesin politik.

Ata që garojnë për të përfaqësuar votuesit, nuk ofrojnë më zgjidhjet e tyre për gjykimin e tyre, por i marrin kërkesat e tyre si çmimin që duhet paguar për konsensusin. Dhe diçka që është shumë afër “mandatit imperativ”, që Lëvizja Pesë Yjet donte të përdorte për të rishkruar Kushtetutën, e cila përkundrazi e përjashton duke e konsideruar si rrezik për demokracinë, si në të gjitha sistemet liberal-demokratike.

Në rast se totalitarizmi i së shkuarës synonte t’i mobilizonte njerëzit, t’i nxiste ata të marshonin, një “autoritarizëm demokratik” i ri mund të preferojë që populli të mos marrë fare pjesë, dhe për këtë arsye kultivon me kujdes mos-interesimin në rritje dhe kolektiv ndaj politikës, madje edhe përçmimin e tij.

Natyrisht, kufijtë e kësaj post-demokracie janë tejet të paqarta. Tek e fundit “Demos” dhe “populus”, rrënjët etimologjike të termave “demokraci” dhe “populizëm”, nënkuptojnë të njëjtën gjë në greqisht dhe latinisht.

E megjithatë, mua më duket e qartë se disa vendime të rëndësishme publike, si refuzimi për të ratifikuar një traktat evropian tashmë të nënshkruar, që çuditërisht bashkoi pjesë të mazhorancës dhe opozitës, nuk janë rezultat i atij debati të informuar dhe të menduar, në të cilin peshonte demokracia përfaqësuese, por më tepër nga një ankth për “reklamat false” që politika i ka bërë të vetat, duke fajësuar për këtë yjet e internetit.

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet