LIVE UPDATES
Insights

Rreziqet serioze që i kanosen Evropës nga zona e rehatisë ku vazhdon të qëndrojë

Po ashtu ekziston supozimi se kushdo që do të zgjidhet president në vitin 2024, Shtetet e Bashkuara do të vazhdojë të sigurojnë një ‘ombrellë’ sigurie për Evropën. Evropianët besojnë se mund të vazhdojnë të flenë të qetë. Nga ana tjetër ekziston supozimi, i ushqyer nga fushata e keq-informuese, se Ukraina është duke e humbur luftën kundër Rusisë.

25 Dhjetor 2023, 10:06 Nga a.d

Rreziqet serioze që i kanosen Evropës nga zona e rehatisë ku

Nga Judy Dempsey “Carnegie Europe”

Evropa vazhdon të ecë përpara me opsionin e ‘autopilotit’, sa për të përdorur një term të njohur nga fusha e aviacionit. Në kontinent mbizotëron ndenja se mund të ruhet status quo-ja aktuale. Kjo status quo, bazohet në supozimin se luftërat në vendet fqinje, nuk do të ndikojnë në thelb tek Bashkimi Evropian, tek mënyra e funksionimit të tij, apo edhe tek jeta e qytetarëve të tij.

Po ashtu ekziston supozimi se kushdo që do të zgjidhet president në vitin 2024, Shtetet e Bashkuara do të vazhdojë të sigurojnë një ‘ombrellë’ sigurie për Evropën. Evropianët besojnë se mund të vazhdojnë të flenë të qetë. Nga ana tjetër ekziston supozimi, i ushqyer nga fushata e keq-informuese, se Ukraina është duke e humbur luftën kundër Rusisë.

Për disa kompani evropiane, kjo mund të nënkuptojë ndoshta rikthimin së shpejti tek biznesi si zakonisht me Kremlinin. Të gjitha këto supozime, nxjerrin në pah të njëjtin defekt nga i cili ka vuajtur BE-ja gjatë gjithë këtij vitit. Mbi të gjitha blloku ka dështuar ta kuptojë se si të gjitha këto konflikte do të ndikojnë shumë tek stabiliteti i tij i ardhshëm.

Por edhe faktin se status quo-ja që ajo ka parasysh nuk është më e qëndrueshme. Në kohëra trazirash, liderët e Bashkimit Evropian pëlqejnë gjithmonë që t’i drejtohen sloganit:Një krizë e bën më të fortë bllokun. Në të vërtetë nuk është kështu.

Nga kriza në krizë, evropianët kanë reaguar, ndonjëherë në një mënyrë mjerane - si në rastin e shpërbërjes së përgjakshme dhe të dhunshme të ish-Jugosllavisë - dhe ndonjëherë në mënyrë të admirueshme, siç ka ndodhur deri më sot ndaj luftës së Rusisë kundër Ukrainës.

Rekordi është i përzier, dhe Evropa nuk është shfaqur gjithmonë më e fortë. Ndërkaq ka shumë kriza të tjera, më pak të diskutuara, me të cilat po përballet Evropa. Për shembull programi bërthamor i Iranit. Në rast se ai do t’i japë mundësi Teheranit pasjen e armëve bërthamore, kjo do ta ndryshonte rrënjësisht ekuilibrin e fuqisë në Lindjen e Mesme.

Për të mos përmendur ndikimin e madh në regjimin global të mos-përhapjes së armëve bërthamore. Meqë ra fjala, Bashkimi Evropian ka qenë thuajse indiferent ndaj protestave të mëdha popullore kundër regjimit në Iran.

Një çështje tjetër delikate është tregtia. BE-ja ka qenë prej kohësh si një magnet për vendet që duan të arrijnë një marrëveshje tregtare me bllokun, duke pasur parasysh madhësinë e saj ekonomike, por edhe të gjitha avantazhet e eksportit dhe importit me tarifa të reduktuara.

Por kjo joshje nuk mund të merret si diçka e mirëqenë. Asnjë nga vendet e BE-së nuk ka lëndët e para jetike të nevojshme për të zbatuar axhendat e tyre për përshpejtimin e tranzicionit të Evropës drejt energjisë së rinovueshme. Nga ana tjetër, Brukseli nuk e ka përshtatur gjuhën apo politikat e tij për të pasur parasysh ndikimin që kanë vendet e treta, kur është fjala për negocimin e marrëveshjeve tregtare.

Ndaj mbërrihet në përfundimin se pavarësisht nëse janë konflikte ushtarake, marrëveshje tregtare apo çështje klimatike, BE-ja beson se mund të vazhdojë të ruajë status quo-në. Kjo e fundit i ka rrënjët tek joshja historike e të tjerëve ndaj BE-së, dhe tek besimi se unioni mund të manovrojë disi, në vend se të njohë nevojën për politika të integruara fiskale, të jashtme, të mbrojtjes dhe të sigurisë.

Luftërat në Ukrainë dhe Gaza, sa për të përmendur vetëm dy shembuj, duhet ta kishin nxjerrë Evropën nga zona e saj e rehatisë, duke konfirmuar domosdoshmërinë për t’u integruar më tej me njëri-tjetrin. Mjerisht, nuk ka ndodhur asnjëra nga këto.

Këtë vit, disa shtete anëtare të BE-së u përpoqën të përdornin zonën e rehatisë për të çuar përpara axhendat e tyre. Për shembull, kryeministri i Hungarisë Viktor Orbán, qoftë i motivuar nga një qëndrimi në pushtet apo lidhjet e tij misterioze me Kremlinin, ka bllokuar deri më sot miratimin e një paketë të madhe ndihme financiare për Ukrainën.

Ekzistojnë edhe shembuj të tjerë të shteteve anëtare që tregojnë muskujt e tyre për të penguar zgjerimin e mëtejshëm, për të sabotuar një politikë koherente mbi migracionin, apo për të bllokuar marrëveshjet tregtare.

Kur diskutohet mbi luftën e Rusisë kundër Ukrainës, justifikimi i pasinqertë i industrisë evropiane të mbrojtjes ndaj qeverive, sipas të cilit ajo nuk zotëron kapacitete të mjaftueshme ushtarake për të dërguar në Ukrainë, tregon një miopi strategjike në lidhje me atë që është në lojë në këtë luftë.

Eksportet e armëve nga disa vende të mëdha të Bashkimit Evropian, flasin për sasi të mëdha pajisjesh ushtarake që mund të dërgohen në Ukrainë. Por në kushtet aktuale, shumëkush pyet veten nëse interesat kombëtare dominojnë mbi dëshirën për një fitore të Ukrainës.

Interesat kombëtare, kanë mbizotëruar shpeshherë ndaj konsideratave të tjera. Bisedimet tregtare midis BE-së, Australisë dhe Mercosur, u ndërprenë kohët e fundit për arsye që lidhen kryesisht me dëshirën e Francës për të mbrojtur fermat e saj. Dhe kjo qasje është më se e kuptueshme.

Por Brukseli ka nevojë për një dozë ndershmërie. Ai duhet të reflektojë mbi pyetjet me thelbësore:A mund të jetë realisht një lojtar rajonal apo global, pa pasur një politikë koherente të jashtme dhe të sigurisë? A mund të reagojë si duhet ndaj ngjarjeve nëse vendimet kryesore kërkojnë unanimitet midis 27 shteteve anëtare?

A mund të bëjë vërtet diferencën, nëse nuk është i përgatitur të marrë përgjegjësinë për sigurinë e vet? Këto pyetje janë ngritur prej kohësh. Dhe pikërisht këtu qëndron aspekti më dëshpërues. Ato konfirmojnë një vetëkënaqësi intelektuale apo për të thënë më troç, një pandershmëri intelektuale, ku liderët nuk do ta thonë me zë të lartë se çfarë nevojitet që Evropa të ketë ndikim, stabilitet dhe siguri.

Ukraina për pak sa nuk e theu statusquo-në. Me fillimin e ciklit zgjedhor në Evropë - dhe në Shtetet e Bashkuara - nuk është e sigurt se gjatë vitit që po vjen, evropianët do të dalin nga kjo zonë e rrezikshme e rehatisë. Ndërkohë është e sigurt se vazhdimi i një sjellje të tillë, do t’i shkonte shumë për shtat Rusisë dhe Kinës.

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet