LIVE UPDATES
Bota

“Sa më shumë të shtyhet rezistenca ndaj Asociacionit, aq më afër është ideja serbe për të"

Në kuadër të dialogut të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian, Kosova dhe Serbia më 2013 arritën Marrëveshjen për Asociacionin. Më 2015, palët nënshkruan Marrëveshjen mbi parimet për formimin e Asociacionit. Po atë vit, Gjykata Kushtetuese gjeti se disa pika nuk janë në harmoni me frymën kushtetuese dhe se ato duhet të harmonizohen.

4 Gusht 2022, 11:56 Nga d.a.
“Sa më shumë të shtyhet rezistenca ndaj Asociacionit, aq
Foto ilustruese

KOSOVË- Krijimi i Asociacionit të komunave me shumicë serbe është obligim ndërkombëtar i Kosovës, prandaj Qeveria aktuale duhet të hartojë një draft-statut për të, thotë për Radion Evropa e Lirë ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese të Kosovës, Enver Hasani.

“Sa më shumë të shtyhet rezistenca ndaj formimit të Asociacionit, ne aq më afër i afrohemi idesë serbe për Asociacionin si autonomi politike-territoriale, si Republika Sërpska ose si bashkësi politike e serbëve lokalë, që del prej rendit kushtetues të Kosovës. Sa më shumë të vonohet, ne i afrohemi idesë serbe”, thotë Hasani.

Në kuadër të dialogut të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian, Kosova dhe Serbia më 2013 arritën Marrëveshjen për Asociacionin. Më 2015, palët nënshkruan Marrëveshjen mbi parimet për formimin e Asociacionit. Po atë vit, Gjykata Kushtetuese gjeti se disa pika nuk janë në harmoni me frymën kushtetuese dhe se ato duhet të harmonizohen.

Hasani thotë se Asociacioni si koncept nuk ka përmbajtje, por është vetëm një dokument me parime, të cilat nuk mund të zbatohen si dispozita, për shkak se ato nuk janë të vetë-ekzekutueshme. Prandaj, sipas tij, Kosova duhet t’i qaset dhe të insistojë edhe në krijimin e statutit për Asociacionin, sipas mundësive që i jep vlerësimi i Gjykatës Kushtetuese.

Serbia insiston që Asociacioni të ketë kompetenca ekzekutive, ndërkaq kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, është shprehur kundër një asociacioni njëetnik.

Por, Hasani thotë se insistimi serb për Asociacion me kompetenca ekzekutive nuk shpjegon asgjë, pasi sipas tij, komunat aktuale, përfshirë edhe ato me shumicë serbe, kanë mjaft kompetenca ekzekutive.

“Vendimi i Gjykatës Kushtetuese [të Kosovës] nuk është marrë me kompetencat ekzekutive ose jo, por vetëm ka treguar që natyra e Asociacionit, siç është propozuar [më 2013], siç është operacionalizuar më 2015, bie ndesh me Kushtetutën ekzistuese. E keqja e kësaj Qeverie [të Kosovës], ashtu sikurse edhe të gjitha tjerave, është se nuk i dalin përballë Asociacionit, ta bëjnë një draft për të dhe të diskutojnë. Ata duhet të ulen, ta bëjnë një draft dhe të thonë ‘kjo është pozita jonë për këtë çështje’, ta zbatojnë dhe të thonë ‘kjo është kështu edhe pikë’”, vlerëson Hasani.

BE-ja vazhdimisht përsërit qëndrimin se Kosova dhe Serbia duhet të zbatojnë të gjitha marrëveshjet e arritura në dialog, përfshirë edhe atë të Asociacionit. Kërkesë të njëjtë kanë edhe Shtetet e Bashkuara.

Në fillim të vitit, përfaqësuesi i posaçëm i SHBA-së për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Escobar, dhe emisari i bllokut për dialogu Kosovë-Serbi, Mirosllav Lajçak, thanë në Prishtinë se Kosova është e obliguar t’i zbatojë marrëveshjet e arritura deri më tani dhe se bashkësia ndërkombëtare nuk i imponon zgjidhjet lidhur me mosmarrëveshjet ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit, por se të dyja palët duhet të merren vesh vetë.

Nga Qeveria e Kosovës nuk i janë përgjigjur pyetjes së REL-it pse heziton ose refuzon të nisë procesin Asociacionin, sipas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, si dhe të iniciojë hartimin e statutit të Asociacionit në përputhje me vendimin e Kushtetueses.

Megjithatë, më 2018, Qeveria që atëbotë udhëhiqej nga Ramush Haradinaj, kishte bërë hapa drejt formimit të Asociacionit.

Bazuar në marrëveshjet e arritura në Bruksel, për hartimin e statutit për Asociacionin u angazhua një ekip menaxhues i përbërë prej katër zyrtarëve serbë. Ky ekip kishte afat deri më 4 gusht të vitit 2018 që të dërgonte në Bruksel draftin e parë të statutit për Asociacion.

Në atë kohë, autoritetet në Prishtinë thanë se nuk kanë pranuar një draft të tillë dhe se nuk kishin informacione nëse ky dokument i ishte dorëzuar BE-së.
Ekipi menaxhues për hartimin e statutit të Asociacionit në Qeveri të Kosovë kishte dorëzuar vetëm procesverbalet. Përmes këtyre procesverbaleve, ky ekip e ka pasur për detyrë ta njoftojë Qeverinë për procesin e hartimit të statutit.
As nga blloku evropian asnjëherë nuk e kanë pohuar apo mohuar se e kanë pranuar këtë propozim-dokument.

Radio Evropa e Lirë i është drejtuar së fundmi Bashkimit Evropian me pyetjen se a ka pranuar draft-statutin e Asociacionit nga ekipi menaxhues që ka pasur për detyrë hartimin e tij.

Por, zëdhënësi i BE-së për çështje të politikës së jashtme dhe sigurisë, Peter Stano, thotë se “në përgjithësi, ne kurrë nuk komentojmë në publik asnjë detaj të proceseve apo ndërveprimeve në vazhdim, që lidhen me angazhimin tonë me partnerët për ndonjë nga çështjet në agjendën tonë të përbashkët”
“ E njëjta gjë vlen edhe për dialogun Beograd-Prishtinë”, thotë Stano.

Përderisa autoritetet në Serbi thonë se formimi i Asociacionit është kyç për mbijetesën e serbëve, disa qytetarë serbë në Kosovë, të anketuar nga Radio Evropa e Lirë, thonë se nuk e dinë cila është rëndësia për ta. Rrjedhimisht, ata shprehen se nuk kanë informacione se çfarë autorizimesh do të kishte Asociacioni dhe në cilat fusha.

Zoran Staniq nga Mitrovica e Veriut – komunë e banuar me shumicë serbe – thotë se në bazë të asaj që ka kuptuar nga mediat, Asociacioni do të ketë formën e një organizate joqeveritare dhe do të merret me çështje komunale. Por, do të jetë pa kompetenca ekzekutive dhe, sipas tij, nuk do të ketë shumë rëndësi për qytetarët serbë.

“Nuk besoj. Përderisa funksionon sipas ligjeve të Kosovës dhe nuk ka kompetenca ekzekutive, është përtej çdo arsyeje që të ketë ndonjë rëndësi të veçantë për serbët. Mendoj se po luhet një lojë mjaft e ndyrë me marrëveshje ndërmjet Serbisë, Kosovës dhe bashkësisë ndërkombëtare“, thotë Staniq.

Petar Milenkoviq, beson që Asociacioni duhet të jetë një bashkësi që do të shërbejë për mbrojtjen e komunitetit serb në Kosovë, si dhe për realizimin e të drejtave të tij.

“Mendoj se [Asociacioni] nuk ka lidhje me atë që është plasuar në mediat e Kosovës, se është një lloj i Republikës Sërpska. Por, është diçka krejt tjetër, që populli serb të organizohet dhe të ketë ato që thuhen në marrëveshje dhe shpresoj që do të realizohet“, thotë ai.

Ngjashëm mendojnë edhe disa qytetarë serbë që jetojnë në Graçanicë, komunë me shumicë serbe që gjendet afër Prishtinës.

Sërgjan Gjorgjeviq beson se Asociacioni i komunave me shumicë serbe do të përfaqësonte një lloj sigurie për serbët e Kosovës, ndonëse ai nuk e di se çfarë do të thotë saktësisht dhe as se cilat fusha do t’i mbulonte.

“Ne nuk kemi njohuri të mjaftueshme, ata [autoritetet nga Beogradi] thonë se do të jetë mirë për ne, por duhet dikush që të na shpjegojë se çfarë do të thotë Asociacioni i komunave serbe në Kosovë”, thotë ai.

As Dragan Stojanoviq nga Graçanica nuk është i informuar për detajet e Marrëveshjes së Brukselit për formimin e Asociacionit, gjegjësisht nuk e di se çfarë duhet të përfshijë ai dhe si do të funksionojë.

“Vetëm e përmendin Asociacionin e komunave serbe dhe nuk e di se për çfarë janë marrë vesh në parim, sepse edhe pala shqiptare, por edhe ajo serbe nisen nga qëndrime maksimaliste”, thotë Stojanoviq.

Por, disa qytetarë shqiptarë në Prishtinë, vlerësojnë se Asociacioni i komunave me shumicë serbe nuk duhet të formohet.

Lum Rexha thotë se pala serbe po tenton të sigurojë kompetenca ekzekutive për Asociacionin, gjë që, sipas tij, do ta dëmtonte shtetin e Kosovës.

“Ata në njëfarë forme po e ndërtojnë një shtet të tyre brenda shtetit tonë, të cilin e tashmë e kemi ndërtuar. Siç kam dëgjuar, ata do ta kenë policinë e vet. Unë mendoj se policia duhet të jetë për të gjitha komunitetet dhe të funksionojë si një tërësi dhe jo që secili grup etnik ta ketë policinë e vet”, thotë Rexha.

Ndërkaq, Driton Tahiri thotë se një nga arsyet pse nuk duhet të krijohet Asociacioni është vlerësimi i Gjykatës Kushtetuese se ai nuk është tërësisht në harmoni me Kushtetutën e Kosovës.

“Pakicat kombëtare, sidomos serbët i kanë të garantuara [të drejtat] me Pakon e Ahtisaarit. Për këtë arsye është formuar pakoja, e cila u garanton të drejta të barabarta të gjitha minoriteteve dhe në veçanti serbëve. Mirëpo, këta janë të dirigjuar prej strukturave dhe institucioneve të Beogradit”, thotë Tahiri.

Më herët në opinion është folur për disa modele të reja të Asociacionit. Një mundësi të tillë e ka përmendur edhe ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Jeffrey Hovenier.

“Ekzistojnë modele që ne mendojmë se mund të funksionojnë dhe ne kemi inkurajuar Qeverinë [e Kosovës] që t’i shqyrtojë ato modele dhe të shqyrtojë çështjen”, ka deklaruar Hovenier më 26 janar të këtij viti.

Megjithatë, ai nuk ka paraqitur asnjë detaj tjetër për modelet e reja të Asociacionit, ndërsa Beogradi më pas i ka thënë se nuk do ta pranojë diçka të tillë, duke insistuar që Asociacioni të formohet në bazë të Marrëveshjes së Brukselit./REL/

dialogu kosove-serbi asosacioni i komunave me shumice serbe n enver hasani

Sondazh

Poll

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më