LIVE UPDATES
Editorial

Asnjë njeri në Evropë nuk është i sigurtë nga diktatori i vendit tim

24 Gusht 2021, 11:30 Nga DOSJA

Nga Svetlana Tikhanovskaya, The New York Times

Më shumë se 1 vit më parë, në 9 gusht 2020, unë garova në zgjedhjet presidenciale kundër Aleksandër Lukashenko. Diktatori që ka udhëhequr vendin për 27 vite me grusht të hekurt e vodhi fitoren prej nesh, duke na drejtuar në një valë protestash. Ne u bashkuam një një lëvizje demokratike kombëtare ku kërkuam lirimin e të gjithë të burgosurve politikë, për ti dhënë fund shtetit të dhunës dhe duke realizuar zgjedhje të lira e të ndershme. Regjimi u përgjigj me dhunë. Që prej atëherë, më shumë se 35.000 njerëz janë ndaluar, 5000 prej tyre deklarojnë se janë torturuar. Autoritetet kanë nisur 4691 çështje kriminale me sfond politik dhe sipas Viasna, një qendër e pavarur për të drejtat e njeriut, janë në burg politik më shumë se 600 persona. 10 prej tyre kanë humbur jetën. 

Viti i shkuar ishte i vështirë. Bjellorusët kanë mësuar se rruga e tyre drejt demokracisë është e gjatë dhe e vështirë. Por beteja shkon përtej Bjellorusisë. Të gjitha vendet demokratike kanë një sy nga e ardhmja e vendit tonë. Jo sepse ka një moral për të mbështetur çështjen tonë, por ka edhe strategji gjithashtu. Këtu shihet sesi një regjim rrezikon të shpërndajë kaos kudo nëpër Evropë. Për të mirën e kontinentit, kjo gjë duhet të ndalojë. Dhe bjellorusët, që deri tani kanë ardhur kaq larg, duhet të jenë të lirë. 

Fuqia e lëvizjes sonë demokratike është e dukshme. Vitin e shkuar, më 16 gusht, qindra e mijëra bjellorusë morën rrugët. Që prej atëherë ka patur protesta paqësore, të vogla e të mëdha, formale e informale në të gjithë vendin.

Në fund të vitit, më shumë se 1.5 milionë njerëz morën pjesë në protesta. Njerëzit u organizuan vetë përmes rrjeteve sociale, Youtube dhe Telegram.  Ka patur edhe hapa pas, sigurisht. Prania në internet na përballi me mbyllje dhe censurë dhe regjimi represiv e dëmtoi oreksin e njerëzve për protesta. Por për më shumë,  ne u përpoqëm që zyrtarët shtetëror të largoheshin nga postet e tyre, si një parakusht për rrëzimin e sistemit. Si përgjigje ne ndeërtuam një shoqëri të re civile, e cila ka në bazë një rrjet të fondit të solidaritetit, një komitet grevash, media qytetare, organizata dhe grupe vullnetare, që koordinohen në një rrjet të sigurtë mesazhesh ose përmes publimeve në shtypin e shkruar. Dhe me planin tonë gjithëpërfshirës për një pajtim kombëtar ne kemi kërkuar të bindim çdo njeri që nuk është i përfshirë në krim shtetëror ndaj qytetarëve. Fuqia jonë është tek rrjetet horizontale, komunitetet joformale dhe tek besimi se mund të ndërtojmë një Bjellorusi të lirë, të ligjshme dhe demokratike. 

Dhe bota është bashkuar rreth nesh. Ndonjëherë Bjellorusia, siç e kam zbuluar kur takova liderët e 31 vendeve, është një nga temat ku palët politike të një vendi dakordësohen. Ne tani po thërrasim një konferencë të niveleve të larta për të zhviluar një rrugë për paqe dhe negocimin e krizës. Lukashenko, sigurisht, mund të përpiqet të shkatërrojë përpjekjet tona. Por ne besojmë se është e mundur, që zgjedhjet e lira dhe të ndershme nën mbikqyrjen ndërkombëtare të mbahen brenda 6 muajsh. 

Siç kam theksuar në takimet e mia me presidentin Biden dhe kryeministrin Boris Johnson, vendet demokratike kanë një detyrim moral që të na mbështesin. Bjellorusia është në vijën e parë të betejë mes autokracisë dhe demokracisë. Mbështetja ndërkombëtare ka qenë e madhe, por ka më shumë për të bërë. Ne duam që komuniteti demokratik të zhvillojë ndihmat, siç ka bërë Danimarka me mbështetjen për median e pavarur apo financimi gjerman për studentët dhe shoqërinë civile. 

Dhe regjimi duhet të sulmohet. Ne i kemi mirëpritur sanksionet e shpallur nga Bashkimi Evropian dhe SHBA për kompanitë dhe individët që financojnë regjimin represiv.. Tani është thelbësore të heqim çdo ndihmë financiare. Regjimi i Lukashenkos duhet të mos marrë financime nga Kombet e Bashkuar ose BERZH dhe ti mohohet qasja në FMN. 
Për më tepër, diktatura në Bjellorusi duhet të dërgohet para gjykatave ndërkombëtare që të përgjigjet për krimet. Në fund të gjithçka, kjo nuk është betejë për Bjellorusinë. Regjimi është një problem sigurie për të gjithë Evropën. Në mmaj, regjimi  detyroi uljen e një avioni civil evropian për të arrestuar një gazetar bjellorus.

Vetëm këtë muaj, udhëheqësi i një lëvizjeje në Bjellorusi u gjet i varur në Kyiv. Derisa ne të frenojmë banditin në mes të Evropës, asnjë evropian nuk është i sigurtë. 

Regjimi sigurisht po përpiqet të blejë kohë për veten, duke u shtirur se do të bëjë reforma dhe do të shkëmbejë lirimin e të burgosurve politikë me zbutjen e sanksioneve. Por bota nuk duhet të gënjehet. E kundërta, me një mbështetje të fortë dhe të bashkuar, vendet demokratike nga e gjithë bota, mund të ndihmojnë Bjellorusinë të qëndrojë larg diktaturës dhe pranë lirisë. 

*Svetlana Tikhanovskaya, ish-kandidate në zgjedhjet presidenciale të Bjellorusisë vitin e kaluar, është udhëheqëse e opozitës.

(F.g/dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

editorial editorial alekander lukashenko svetlana tikhanovskaya alekander lukashenko svetlana tikhanovskaya


Sondazh

Poll
Editorial 19 Gusht 2021, 06:59

Kush fiton dhe kush humbet nga kaosi afgan?

Në një intervistë për “Formiche.net”, politologu i njohur amerikan, njëherazi themeluesi i think tankut “Eurasia Group”, Ian Bremmer,thotë se largimi nga Afgani...

Editorial 18 Gusht 2021, 08:28

ANALIZA: Pse i humbet luftërat Amerika?

Nga George Friedman“Geopolitical Futures”Tërheqja amerikane nga Afganistani, po shkon drejt përfundimit të pashmangshëm. Talebanët, islamikët radikalë kundër të...

Editorial 17 Gusht 2021, 08:36

Ku gabuam me Afganistanin

Përkeqësimi i shpejtë i situatës së sigurisë në Afganistan, ku talebanët kanë vënë nën kontroll një të tretën e qendrave rajonale të vendit brenda disa javësh n...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet