LIVE UPDATES
Editorial

Asnjë njeri në Evropë nuk është i sigurtë nga diktatori i vendit tim

24 Gusht 2021, 11:30 Nga DOSJA

Nga Svetlana Tikhanovskaya, The New York Times

Më shumë se 1 vit më parë, në 9 gusht 2020, unë garova në zgjedhjet presidenciale kundër Aleksandër Lukashenko. Diktatori që ka udhëhequr vendin për 27 vite me grusht të hekurt e vodhi fitoren prej nesh, duke na drejtuar në një valë protestash. Ne u bashkuam një një lëvizje demokratike kombëtare ku kërkuam lirimin e të gjithë të burgosurve politikë, për ti dhënë fund shtetit të dhunës dhe duke realizuar zgjedhje të lira e të ndershme. Regjimi u përgjigj me dhunë. Që prej atëherë, më shumë se 35.000 njerëz janë ndaluar, 5000 prej tyre deklarojnë se janë torturuar. Autoritetet kanë nisur 4691 çështje kriminale me sfond politik dhe sipas Viasna, një qendër e pavarur për të drejtat e njeriut, janë në burg politik më shumë se 600 persona. 10 prej tyre kanë humbur jetën. 

Viti i shkuar ishte i vështirë. Bjellorusët kanë mësuar se rruga e tyre drejt demokracisë është e gjatë dhe e vështirë. Por beteja shkon përtej Bjellorusisë. Të gjitha vendet demokratike kanë një sy nga e ardhmja e vendit tonë. Jo sepse ka një moral për të mbështetur çështjen tonë, por ka edhe strategji gjithashtu. Këtu shihet sesi një regjim rrezikon të shpërndajë kaos kudo nëpër Evropë. Për të mirën e kontinentit, kjo gjë duhet të ndalojë. Dhe bjellorusët, që deri tani kanë ardhur kaq larg, duhet të jenë të lirë. 

Fuqia e lëvizjes sonë demokratike është e dukshme. Vitin e shkuar, më 16 gusht, qindra e mijëra bjellorusë morën rrugët. Që prej atëherë ka patur protesta paqësore, të vogla e të mëdha, formale e informale në të gjithë vendin.

Në fund të vitit, më shumë se 1.5 milionë njerëz morën pjesë në protesta. Njerëzit u organizuan vetë përmes rrjeteve sociale, Youtube dhe Telegram.  Ka patur edhe hapa pas, sigurisht. Prania në internet na përballi me mbyllje dhe censurë dhe regjimi represiv e dëmtoi oreksin e njerëzve për protesta. Por për më shumë,  ne u përpoqëm që zyrtarët shtetëror të largoheshin nga postet e tyre, si një parakusht për rrëzimin e sistemit. Si përgjigje ne ndeërtuam një shoqëri të re civile, e cila ka në bazë një rrjet të fondit të solidaritetit, një komitet grevash, media qytetare, organizata dhe grupe vullnetare, që koordinohen në një rrjet të sigurtë mesazhesh ose përmes publimeve në shtypin e shkruar. Dhe me planin tonë gjithëpërfshirës për një pajtim kombëtar ne kemi kërkuar të bindim çdo njeri që nuk është i përfshirë në krim shtetëror ndaj qytetarëve. Fuqia jonë është tek rrjetet horizontale, komunitetet joformale dhe tek besimi se mund të ndërtojmë një Bjellorusi të lirë, të ligjshme dhe demokratike. 

Dhe bota është bashkuar rreth nesh. Ndonjëherë Bjellorusia, siç e kam zbuluar kur takova liderët e 31 vendeve, është një nga temat ku palët politike të një vendi dakordësohen. Ne tani po thërrasim një konferencë të niveleve të larta për të zhviluar një rrugë për paqe dhe negocimin e krizës. Lukashenko, sigurisht, mund të përpiqet të shkatërrojë përpjekjet tona. Por ne besojmë se është e mundur, që zgjedhjet e lira dhe të ndershme nën mbikqyrjen ndërkombëtare të mbahen brenda 6 muajsh. 

Siç kam theksuar në takimet e mia me presidentin Biden dhe kryeministrin Boris Johnson, vendet demokratike kanë një detyrim moral që të na mbështesin. Bjellorusia është në vijën e parë të betejë mes autokracisë dhe demokracisë. Mbështetja ndërkombëtare ka qenë e madhe, por ka më shumë për të bërë. Ne duam që komuniteti demokratik të zhvillojë ndihmat, siç ka bërë Danimarka me mbështetjen për median e pavarur apo financimi gjerman për studentët dhe shoqërinë civile. 

Dhe regjimi duhet të sulmohet. Ne i kemi mirëpritur sanksionet e shpallur nga Bashkimi Evropian dhe SHBA për kompanitë dhe individët që financojnë regjimin represiv.. Tani është thelbësore të heqim çdo ndihmë financiare. Regjimi i Lukashenkos duhet të mos marrë financime nga Kombet e Bashkuar ose BERZH dhe ti mohohet qasja në FMN. 
Për më tepër, diktatura në Bjellorusi duhet të dërgohet para gjykatave ndërkombëtare që të përgjigjet për krimet. Në fund të gjithçka, kjo nuk është betejë për Bjellorusinë. Regjimi është një problem sigurie për të gjithë Evropën. Në mmaj, regjimi  detyroi uljen e një avioni civil evropian për të arrestuar një gazetar bjellorus.

Vetëm këtë muaj, udhëheqësi i një lëvizjeje në Bjellorusi u gjet i varur në Kyiv. Derisa ne të frenojmë banditin në mes të Evropës, asnjë evropian nuk është i sigurtë. 

Regjimi sigurisht po përpiqet të blejë kohë për veten, duke u shtirur se do të bëjë reforma dhe do të shkëmbejë lirimin e të burgosurve politikë me zbutjen e sanksioneve. Por bota nuk duhet të gënjehet. E kundërta, me një mbështetje të fortë dhe të bashkuar, vendet demokratike nga e gjithë bota, mund të ndihmojnë Bjellorusinë të qëndrojë larg diktaturës dhe pranë lirisë. 

*Svetlana Tikhanovskaya, ish-kandidate në zgjedhjet presidenciale të Bjellorusisë vitin e kaluar, është udhëheqëse e opozitës.

(F.g/dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

editorial editorial alekander lukashenko svetlana tikhanovskaya alekander lukashenko svetlana tikhanovskaya

Sondazh

Poll
Editorial 19 Gusht 2021, 06:59

Kush fiton dhe kush humbet nga kaosi afgan?

Në një intervistë për “Formiche.net”, politologu i njohur amerikan, njëherazi themeluesi i think tankut “Eurasia Group”, Ian Bremmer,thotë se largimi nga Afgani...

Editorial 18 Gusht 2021, 08:28

ANALIZA: Pse i humbet luftërat Amerika?

Nga George Friedman“Geopolitical Futures”Tërheqja amerikane nga Afganistani, po shkon drejt përfundimit të pashmangshëm. Talebanët, islamikët radikalë kundër të...

Editorial 17 Gusht 2021, 08:36

Ku gabuam me Afganistanin

Përkeqësimi i shpejtë i situatës së sigurisë në Afganistan, ku talebanët kanë vënë nën kontroll një të tretën e qendrave rajonale të vendit brenda disa javësh n...

Aksidenti me dy viktima në autostradën Tiranë-Durrës, makina mori para bordurat e rrugës

Aksidenti me dy viktima në autostradën Tiranë-Durrës, makina mori para bordurat e rrugës

VIDEO- Shpërthimi me tritol në butikun në Durrës, ja si u dëmtua biznesi i gruas

Berisha dhe demokratët 'zaptojnë' Kuvendin

Me pistoleta dhe kallashnikovë në Range Rover/ Arrestohen 4 "të fortët" në Tiranë

Berisha shton akuzën ndaj Ballës: Te ndjek hija e avokatit Ravik Gurra

VIDEO E SHERRIT/ Berisha akuzon Ballen per vrasjen e avokatit Ravik Gurra

PA KOMENT- Shkodra 'nën ujë', ja si duket qyteti

Protesta kundër traut në Divjakë, një betoniere brenda parkut

EKSKLUZIVE- Lulzim Basha takohet me Ben Blushin ne Panairin e Librit, merr me vete edhe vajzën

Balla: Berishës iu dogjën tre marrëveshje tek Porti i Durrësit, koncensionarët po i kërkojnë lekët

Balla-Spahos: Do shkosh tek Porti i Durrësit me pistoletë si Strazimiri, s'keni zgjidhje tjetër

Ndërtimi i rrugëve/Balla 'shigjeton' Partinë e Lirisë:Mondi bëj kallëzime, kishin ministritë në 2017

Balla 'lëshon' gojën: Saliut i rri mendja tek vëllezërit Kariç, na vjen dhe zor t'i përmendim...

Elisa Spiropali realizon "ëndrrën" e fëmijërisë me Berishën, del LIVE me të, tregon 2 gishta

Perplasje mes banoreve dhe Policise ne Divjake

Berisha 'shënjestron' Ulsi Manjën: Vetëm dy mushka kanë mbetur pa u punësuar në fshatin tënd

Berisha bllokon foltoren dhe del në Facebook: Jam live në gjithë botën, mos ma qani hallin mua!

Berisha: Parlamentin e komandojne grupet kriminale

Dëshmia e Orges Xhelilit para avokatëve: Policët bashkiakë më goditën

ME VIDEO- PLAS KEQ SHERRI në Komision, Braçe e humb kontrollin, "shpërthen": Ik ore pirdhu!

Protesta e opozitës, pamjet nga Bulevadi, mijëra qytetarë të mbledhur

Sherri i plotë i Ramës me dy deputetët e PD: Ta tregoj unë ty, do të shkatërroj!

Balla: Kokoneshi jashtë rrezikut për jetën

Veliaj takon Papa Françeskun: Jemi takuar në Tiranë...e aprovuam ndërtimin e bustit të Nënë Terezës

Droge mes karameleve ne Tirane

Grida Duma lë mandatin, kolegët e saj në lot, Açka dhe Gjekmarkaj të përlotur

Grida Duma lë mandatin e deputetes së Partisë Demokratike

Masakra e Lushnjes, babai i Leart Haxhiut: Djali im është i pafajshëm, se di ku është

Përdhunues serial, MOMENTI i arrestimit të Spartak Dyrmishit

Nga një armë në çdo raft rrobash, çfarë gjeti Policia gjatë aksionit në Shkodër

Dalin PAMJET nga megaaksioni në Korçë

Qeni i prish mitingun Ramës, të gjithë meken, kryeministri: Po lëre në punën e vetë...

Ibrahim Lici mesazh audio nga Turqia: Jetoj i lirë, nuk jam arrestuar

Arrestohet Agim Gjata, qelloi mbi RENEA

Meta: O Edi, o lepurush, do të shporrim me poezinë ‘liri a vdekje’ të Havzi Nelës

Pakti PD PL, Meta: Kryetari i Keshillit super politikan

Paloka 'korrekt' me orarin, takohet me Bardhin në një lokal para parlamentit

Alibeaj-Majkos: Je kokrra e komunistit! Deputeti socialist: Budalla! Dosjet s'mund të hapen për...

Flet avokati i vellezerve Mollaj: Tina genjen, e shantazhojne

Durrësi zgjohet nën ujë

Tetori rozë, vajzat dhe gratë e FA i bashkohen fushatës sensibilizuese kundër kancerit të gjirit

NIS PROTESTA në Elbasan/ Qytetarët fikin makinat në shenjë rebelimi, rreshtohen në shesh

Alibeaj pranoi bashkëpunimin, do nisin negociatat/ Berisha: E mirëpres. S'tërhiqem nga Primaret

Demokrati emocionet për 'doktorin'! I bie telefoni kur po fliste me Berishën,e përplas në tokë

Privatizimi i ish-klubit ‘Partizani’, dëshmon Qirjazi: MM më kërkoi firmën, bëra ç’ishte e ligjshme

Tiranë, bënin kontrabandë me veshje, pije, cigare dhe rroba, 3 të arrestuar në 2 operacione

Me 14 emigrantë në Morinë, arrestohet 19-vjeçari, shpallet në kërkim bashkëpunëtori i tij

Rrumbullaku ngre strukturë për emërimet në polici: Riformatim ekipeve që hetojnë krimin

Me dy kallashnikovë në shtëpi e municion luftarak, arrestohet 31-vjeçari në Dibër

"Porsche", "Maseratti" e 'Mercedes Benz", arrestohet 52-vjeçari që shiste mjetet e vjedhura në BE