LIVE UPDATES
Editorial

Ku gabuam me Afganistanin

17 Gusht 2021, 08:36 Nga DOSJA
Ku gabuam me Afganistanin

Përkeqësimi i shpejtë i situatës së sigurisë në Afganistan, ku talebanët kanë vënë nën kontroll një të tretën e qendrave rajonale të vendit brenda disa javësh nga momenti që ushtria amerikane nisi të tërheqë trupat e saj, ka ngjallur tek unë një ndjenjë të njohur edhe më parë.

Në vitin 2005, isha këshilltar i një batalioni të këmbësorisë së ushtrisë irakiane që kryente operacione kundër kryengritjes sunite në Bagdad dhe rrethinat e tij, një nga periudhat më të dhunshme në atë konflikt. Asokohe ishte e vështirë të kisha ndonjë shpresë se gjërat do të përmirësoheshin.

Unë u riktheva në Irak në vitin 2009, këtë herë në Mosul, ku njësia ime këshilloi dhe mbështeste2 divizione të ushtrisë irakiane, një divizion policor federal irakian dhe mijëra policë lokalë. Këtë herë, ndjeva se kishte ndodhur më shumë përparim në terren.

Kur ika nga Iraku në vitin 2010, ndjeva se kishim bërë një punë të shkëlqyer, duke arritur të ndërtonim një forcë të aftë dhe kompetente të sigurisë. Një vit më vonë, u ndodha në Mazar-i-Sharif të Afganistan, duke rekrutuar dhe trajnuar njësitë policore dhe forcat speciale afgane.

Pas 9 muajsh qëndrimi atje u riktheva në SHBA duke menduar se kishim bërë një punë të mirë. Rezultoi se e kisha gabim në të dyja rastet. Në vitin 2014 kur isha me punë në Pentagon, pashë me ankth se si u shkatërruan brenda pak ditësh divizionet irakiane që i kisha trajnuar vetë kur u përballën me luftëtarët e Shtetit Islamik.

Sot, teksa talebanët po vendosin sërish nën kontrollin e tyre të gjithë Afganistanin, përfshirë atë që ishte zona ime e operacioneve, nuk mundem të mos ndalem dhe të reflektoj mbi rolin tim. Ku gabuam unë dhe kolegët e mi? Në shumë gjëra.

Që në fillim, gati 2 dekada më parë, përpjekja e ushtrisë amerikane për të këshilluar dhe trajnuar forcat ushtarake irakiane dhe afgane u trajtua si një lojë spontane, e përkohshme dhe se cilës i mungonte strategjia. Ne bashkuam në mënyrë mekanike ekipe të vogla ushtarësh, marinsash, marinarësh dhe avionësh, dhe u mësuam atyre disa aftësi themelore të mbijetesës, si dhe u dhamë leksione 1 orëshe në gjuhën vendase,përpara se t’i vinim në dispozicion të njësive të huaja për stërvitjet në terren.

Ne rekrutuam një personel të pa trajnuar për të kryer detyrat kryesisht administrative, dhe i detyruam ata të përqendroheshin kryesisht tek detyrat taktike, duke raportuar formalisht përparimin e tyre në tabelat e zyrave tona.

Mediat sociale dhe dokumentet zyrtare ishin të mbushura me imazhet e këtyre njësive.

Por nga udhëtimet e mia në Irak dhe Afganistan, kuptova se nuk u trajtuan kurrë realisht problemet më të mëdha sistematike. Ne nuk i ndërtuam me sukses si institucione forcat e armatosura irakiane dhe afgane.

Ne dështuam të ndërtonim infrastrukturën e nevojshme që të përballej në mënyrë efektive me edukimin ushtarak, trajnimin, sistemet e pagave, sistemin e karrierës, personelin, llogaridhënien, të gjitha këto elementë që përbëjnë një forcë profesionale të sigurisë.

Ekipet trajnuese që angazhoheshin me misione 6-mujore apo 1-vjeçare nuk mundën të zgjidhnin dot problemet shqetësuese me të cilat përballen ushtria dhe policia e Irakut dhe Afganistanit: korrupsioni endemik, rënia e moralit, përdorimi i shfrenuar i drogës apo kapacitetet e dobëta menaxhuese dhe logjistike.

Ne u treguam shumë të aftë në përgatitjen e togave dhe kompanive për të kryer sulme dhe për të operuar në pikat e kontrollit, por pak nga ne u qëndruan pranë në punën e përditshme. Sot është treguar se forcat më të mira në Afganistan janë komandot e forcave speciale, ekipe të vogla që veprojmë me guxim dhe profesionalizëm, dhe kjo për shkak të mbështetjes së vazhdueshme.

Nëse këto që lartpërmenda ishin gjëra që i bëmë dobët ose në mënyrë të pamjaftueshme, ka pasur gjëra të tjera që nuk duhej t’i kishim bërë fare. Ne nuk duhej të merreshim me trajnimin e policisë. Ne përgjithësi ne e pranuam se synimi ynë përfundimtar ishte që lufta kundër kryengritësve apo terroristëve të zhvillohej nga vendasit.

Pra nga policia dhe jo ushtria. Më kujtohet që viti 2006 në Irak supozohej të ishte “Viti i Policisë”. Në fakt ai vit ishte një vit i tmerrshëm dhe vdekjeprurës për policinë e gjithë vendit. Në Irak, unë mbikëqyrja trajtimin e mijëra policëve, ndërsa në Afganistan, drejtova një grup pune që verifikoi, përzgjodhi dhe rekrutoi gati 3.000 policë.

Dhe më duhet ta pranoj se unë kam zero përvojë në fushën e zbatimin e ligjit, dhe po kështu edhe shumica e ushtrisë amerikane, përveç disa trupave të Gardës Kombëtare. Ne në SHBA kemi njësi të Policisë Ushtarake, por ata kanë një rol unik operacional, në dallim nga forcat e sigurisë që u përpoqëm të krijonim.

Ne u përpoqëm ta kapërcenim këtë hendek duke punësuar disa oficerë policie të guximshëm që kishin dalë në pension, duke i angazhuar ata si këshilltarë teknikë dhe trajnues përkrah trupave të ushtrisë amerikane. Por edhe ata mund të fokusoheshin vetëm tek detyrat taktike, pasi u mungonte përvoja profesionale dhe personale për të ndërtuar institucione dhe sisteme kombëtare.

Ne nuk patëm asnjëherë shansin për t’u angazhuar në punët policore. Ushtria amerikane nuk mund ta kapërcejë mungesën që ka në aspektin e përvojës kombëtare dhe institucionale.

Gjatë këtyre 20 viteve të fundit, ka pasur shumë dështime.

Ne i dhamë ndoshta më shumë përparësi sigurisë dhe mirëqenies së trupave tanë, mbi misionin e mbështetjes së kapacitetit të partnerëve tanë vendas. Ne e ndërruam shpesh personelin e huaj, gati çdo vit, dhe prisnim që ata të krijonin marrëdhënie pune me vendasit. Ne ishim tepër optimistë dhe i korrigjonim gjërat vetëm pasi shfaqeshin problemet. Ne nuk na pëlqente mbikëqyrja apo pyetjet e vështira nga Uashingtoni.

Në fakt askush nuk u shqetësua të na kërkonte llogari për ndonjë gjë. Ne nuk kishim kapacitete apo përvojë për disa nga detyrat që na ishin ngarkuar, e megjithatë nuk hasëm asnjë pengesë. Ne e pushtuam me të drejtë Afganistanin pas sulmeve të11 Shtatorit, por pastaj çfarë ndodhi?

Pse Shtetet e Bashkuara qëndruan në Afganistan për vite të tëra? Çfarë mund të thuhet mbi marrëdhëniet tona të trazuara me Pakistanin, dhe ndikimin e tij në Afganistan?Ne nuk zhvilluam një luftë 20-vjeçare në Afganistan; por 20 luftëra jo koherente, vit pas viti, dhe pa asnjë lloj busulle.

Ushtria amerikane mund dhe duhet të fajësohet për kolapsin që po pësojnë tani forcat afgane të sigurisë. Unë vetë ndihem fajtor. Por ne nuk jemi të vetmit përgjegjës. Një ditë ne do t’u kërkojmë të rinjve dhe të rejave që ta bëjnë sërish këtë gjë: të zhvillojnë një luftë jashtë shtetit, të bashkëpunojnë me forcat lokale, t’i trajnojnë dhe ndërtojnë ato. Por përpara se ta bëjmë këtë, u kemi borxh atyre të rinjve përgjigjet e pyetjeve të vështira se si dhe pse dështuam që të gjithë në Afganistan.

Shënim: Mike Jason, kolonel i ushtrisë amerikane, doli në pension pas 24 vitesh në detyrë aktive. Ai ka komanduar njësitë luftarake amerikane në Gjermani, Kosovë, Kuvajt, Irak dhe Afganistan

Marrë nga Bota.al

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

editorial editorial mike jason talebanet pushtojne afganistanin mike jason talebanet pushtojne afganistanin

Sondazh

Poll
Editorial 11 Gusht 2021, 05:32

Bregoviç dhe filozofia e shqiptarëve

Në historinë që rrethoi lajmin për praninë e Goran Bregoviç-it në Festivalin e Përvitshëm të Birrës në Korçë, nuk është aq shumë ftesa drejtuar mu...

Dalin të tjera pamje nga zjarri në parking, zona e rrethuar me polici, banorët në panik

Dalin të tjera pamje nga zjarri në parking, zona e rrethuar me polici, banorët në panik

Dalin të tjera pamje nga zjarri në parkingun e kullës, zona e rrethuar me polici, banorët në panik

Zjarri nisi nga parkingu, dalin pamjet nga djegia e kullës 41-katëshe, zona e mbuluar nga tymi

Momenti i arrestimit të Xhevit Sinanit, vrau gruan e vëllain e tij në Gramsh

Vodhën 8 dyqane dhe banesa, në pranga 16-vjeçari, në kërkim shoku i tij

ME VIDEO- Zbulohen 47 kamera sigurie në Durrës, Shijak dhe Krujë

Nxirrnin inerte pa asnjë dokument, arrestohet administratori i një guroreje në Krujë

Aksioni në Vlorë, policia çmonton 16 kamera sigurie të vendosura nga grupet kriminale

"Meta e ka djalë halle", Kryemadhi flet për Dorian Duçkën: Sa ishte te ne qe në rregull

Me dosje në duar, Shkëlzen Berisha mbërrin në SPAK

"Mik është fjalë e madhe"/ Rama tërheq fjalët: Fola anglisht

Rama: Drejtësia amerikane foli, unë jam ulur në Strasburg me njerëz non-grata

"Mik është fjalë e madhe"/ Rama tërheq fjalët: Fola anglisht për marrëdhënien

Rama: Nezajn e njoha përmes agjentit të FBI-së. Duçka ka punuar pa pagesë për mua

Rama pranon takimet me ish-agjentin e FBI: Ndodhën! Po keqlexohen hetimet për të sfumuar 21 janarin

Dosja e FBI/ Rama: Drejtësia amerikane nuk flet për vrasje nga pakujdesia kur urdhrat i jep shteti!

VIDEO-ja që përgënjeshtron Ramën, në shtator e konsideronte mik ish-agjentin e FBI, sot e tërhoqi

Gjenden 38 kamera të tjera në qytetin e Shkodrës

“Manipulimi”/ Iu prezantua si avokat dhe i mori 1.2 mln lekë një gruaje, arrestohet 54-vjeçari

Aksident tragjik në Fushë Kuqe, përplasen dy makina me njëra-tjetrën, ndërron jetë në vend 2-vjeçari

Kanabis i kultivuar në vazo, pamje nga vila në Shijak që ishte kthyer në 'shtëpi bari'

Aksident i frikshëm në Lezhë, 3 automjete përplasen kokë më kokë, një person në gjendje të rëndë

Hoxha në Drejtori: Rama e Berisha tu përgjigjen fëmijëve të të vrarëve, Garda ekzekutoi të pafajshëm

Artan Hoxha batuta nga dera e Drejtorisë së Policisë: Jam me pallto leshi se do rri gjatë

Me pistoletë në brez e 7 fishekë, 'Shqiponjat' kapin 26-vjeçarin në Tiranë

Përfundon mbledhja e Këshillit të Sigurimit, Rama largohet nga Presidenca

Banesa në rrezik nga rrëshqitja masive e dherave në Durrës

Operacioni 'Mjedisi' në Krujë, vihen në hetim 5 persona, administratorë të 5 guroreve

Rruga e Arbrit ishte e bllokuar, Policia: Kemi shtuar masat, duam të parandalojmë aksidentet

Qindra makina të bllokuara në të ftohtë, ç’po ndodh në Rrugën e Arbrit

Meta s'pritet si kryetar i 'Partisë së Lirisë' në Elbasan, demokratja: Ftojmë Presidentin e vendit

Magazina me dhjetëra bidona plastikë ne Kukes, mbaheshin lëndë radioaktive natyrore dhe kimike

Rrëmbyen dhe plagosën 39-vjeçarin, arrestohen 4 famijarët në Sarandë

Veshur me tuta, si u kap 'Kili' në vilën e Ramazan Rrajës, oficerët kërkojnë me detektorë në Nikël

Drejtonte pa leje drejtimi automjetin, me shpejtësi 216 km/h, vihet në pranga 18-vjeçari

Shi dhe erë e fortë, çfarë po ndodh në Fier, 'stuhia' mbërthen qytetin

Moti i keq përmbyt Lezhën, uji mbulon rrugët, qarkullimi i makinave thuajse i pamundur

Me çantën 'Gucci' në dorë, Elvis Roshi 'lufton' me erën e gazetarët...për pak i bie pemës

Arrestohen 3 hajdutët e bizneseve në Shijak, një tjetër shpallet në kërkim

Lezha e përmbytur, uji futet në hyrje pallatesh dhe oborret e shkollave

Rama nga Davos: Ju prezantoj me shqipet që mbrojnë Zvicrën

Operacioni “Wanted”/ Policia arreston 4 persona në Vlorë

Përroi bllokon makinën, banorët e zonës shpëtojnë familjen me 5 anëtarë në Lezhë

Braçe: Nëse dikush do të ndërtojë projekt në tokë të tjetër kujt, s’ka pse bëhet shteti pjesë fare

‘Shpërthen’ Shehi: Kamionët me drogë kalojnë nga Rapiskani, turp për qeverinë e para vitit 2013

"Zemërohet" Vjosa! Pamjet e rrjedhës pas reshjeve të dendura, apel për të monitoruar situatën

Terren i VËSHTIRË- Momenti kur shpëtohet 43-vjeçari që po kërkonte thesarin në Gramsh

Proteste per Luiz Ejllin

Protesta per Luiz Ejllin te Top Channel

Momenti kur peshkarexha “Geni” kapet duke u furnizuar me naftë nga anija libiane