LIVE UPDATES
Editorial

Kush fiton dhe kush humbet nga kaosi afgan?

19 Gusht 2021, 06:59 Nga DOSJA
Kush fiton dhe kush humbet nga kaosi afgan?

Në një intervistë për “Formiche.net”, politologu i njohur amerikan, njëherazi themeluesi i think tankut “Eurasia Group”, Ian Bremmer,thotë se largimi nga Afganistani, është një turp kombëtar për Shtetet e Bashkuara. Bremmer thekson se ai do ta dobësojë presidentin Joe Biden, por përgjegjësia për këtë dështim është sipas tij e 4 administratave.

Aleatët e NATO -s u lanë vetëm, ndërsa Kina, Rusia, Pakistani shihen si përfitueset momentale nga zhvillimet e fundit, ndonëse në një periudhë afatgjatë askush nuk do të përfitojë nga kaosi ku është zhytur sot Kabuli.

Bremmer, a është Kabuli, Saigoni i ri?

Imazhet flasin vetë. Vetëm një muaj më parë Joe Biden deklaroi se nuk ishte as e imagjinueshme që të evakuohej personeli amerikan nga çatia e ambasadës, siç ndodhi dikur në Vietnam. Por në fakt kjo është ajo që ndodhi. Ne po përballemi serish me një poshtërim të madh kombëtar.

A ishte e parashikueshme kjo që ndodhi?

Jo, jo në këtë mënyrë. Unë vetë e mirëprita i lehtësuar, ashtu si shumica dërrmuese e amerikanëve, republikanë dhe demokratë qofshin, vendimin për të tërhequr trupat tona

nga Afganistani. Pas forcimit të pozitave të Talebanëve nën administratën Trump dhe zvogëlimit të forcave tona në terren, qëndrimi në atë vend do të kishte qenë i paqëndrueshëm, e lëre më pastaj të mendohej për të dërguar përforcime. Ajo ishte një luftë që urrehet nga amerikanët.

E megjithatë…?

Zbatimi i tërheqjes ishte në shumë aspekte i tmerrshëm. Duke filluar që nga studimi i skenarëve dhe i kohës së zgjedhur. Ishte e qartë se forcat afgane të sigurisë nuk ishin

të përgatitura për të luftuar dhe parandaluar rikthimin në pushtet të Talebanëve.

Ne kemi rrezikuar jetë njerëzish në terren, civilë amerikanë dhe aleatë, por edhe avionë dhe helikopterë që përpiqen të ulen në çatitë e fundit të lira të mbetura. Ka pasur një neglizhencë të pabesueshme. Por ndërkohë ka një faj tjetër të rëndë.

Që është?

Njëzet vjet më parë, Shtetet e Bashkuara i kërkuan aleatëve të NATO -s që t’i bashkoheshin në luftën në Afganistan. Amerikanët vendosën vetë që të largohen nga Afganistani, pa

asnjë njoftim paraprak apo diskutim me evropianët, kanadezët, britanikët. Nuk pati asnjë koordinim shumëpalësh për menaxhimin e flukseve të refugjatëve. Dhe nuk po flas vetëm për aleatët.

Po për cilët?

Kinën. Pekini është i tmerruar nga pasja e një shteti fqinj të dështuar, që ka rënë në duart e një grupi ekstremistësh, të cilët do të nisin drejt tij një fluks të madh refugjatësh. Paraprakisht Shtetet e Bashkuara duhej të bisedonin me qeverinë kineze, të dërgonin ndihma humanitare dhe paqeruajtës, të garantonin mbështetje ajrore dhe dronë, dhe të ndanin me autoritetet afgane informacionet e shërbimeve sekrete. Kjo nuk ndodhi në asnjë rast. Dhe tani kinezët nuk do të marrin përgjegjësinë e tyre në krizën që do të pasojë grushtin e shtetit.

A do të bjerë faji mbi Joe Biden?

Nuk është e drejtë të drejtohet gishti i akuzës vetëm tek ai. Kjo luftë filloi nga George W.Bush dhe pas harxhimit të1 trilionë dollarëve dhe 100 mijë burrave të dërguar në terren, asnjëra nga 4 administratat nuk mund të mburret me rezultatet.

Obama shtoi trupat në terren dhe dështoi në bisedimet me Talebanët. Trump pati një rekord akoma më negativ. Gabimet në komunikim të kësaj administrate, plotësuan pjesën tjetër të dështimit. Dhe tani një vendim fillimisht popullor, rrezikon që të zemërojë opinionin publik amerikan, që është tashmë i ndarë për shkak të ndarjeve politike.

Cilët janë fituesit në këtë kaos?

Pakistani është i vetmi vend që mund të pretendojë fitoren. Pasi është vendi që ka pasur historikisht marrëdhënie më të forta me Talebanët. Por edhe për ta festa nuk do të zgjasë shumë. Destabiliteti rajonal nuk do të ndihmojë as Islamabadin, që do të detyrohet të përballet me një valë të re radikalizmi brenda kufijve të tij.

Po Rusia?

Rusët do të bashkëpunojnë me qeverinë tranzitore si dhe me udhëheqjen e re talebane. Për Moskën dobësia e treguar nga Shtetet e Bashkuara është një zhvillim shumë i mirë. Por kjo situatë nuk ka ndonjë fitues të vërtetë, pasi askujt nuk i pëlqen të ketë një vend fqinj që zhytet në kaos.

Talibanët nuk janë në gjendje të qeverisin një vend si Afganistani. Shumë shpejt fuqitë lokale do të rifitojnë pushtetin e tyre, dhe pjesa më e madhe e veriut të vendit do të rikthehet në duart e komandantëve lokalë të luftës.

Por largimi kaotik i SHBA-së nga Afganistani dërgon një mesazh. Nëse Talebanët munden të hyjnë në Kabul, pse të mos munden kinezët të depërtojnë në Tajvan?

Unë nuk mendoj se Kina po planifikon tani për tani një pushtim ushtarak të ishullit. Sigurisht që diplomacia e “ujqërve luftëtarë”, do të nisë ta pikturojë SHBA-në si një fuqi të pabesueshme, në rënie, dhe të paaftë për të udhëhequr bashkësinë ndërkombëtare, me synim lartësimin e modelit kinez. Por ndërkaq ka edhe një anë tjetër të medaljes.

Cila?

Qeveria kineze ka shpenzuar shumë para për të financuar Talebanët. Ajo dëshiron që të shfrytëzojë disa burime natyrore të këtij vendi. Por deri më tani ka pasur rezultate të dobëta. Dhe Pekini e pagoi koston e terrorizmit xhihadist pranë Talebanëve:Sulmi i fundit vrau 9 njerëz në Pakistan. Prandaj e theksoj se nga kjo luftë nuk fiton askush./ Formiche.net

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

editorial editorial ian bremmer ian bremmer

Sondazh

Poll
Editorial 18 Gusht 2021, 08:28

ANALIZA: Pse i humbet luftërat Amerika?

Nga George Friedman“Geopolitical Futures”Tërheqja amerikane nga Afganistani, po shkon drejt përfundimit të pashmangshëm. Talebanët, islamikët radikalë kundër të...

Editorial 17 Gusht 2021, 08:36

Ku gabuam me Afganistanin

Përkeqësimi i shpejtë i situatës së sigurisë në Afganistan, ku talebanët kanë vënë nën kontroll një të tretën e qendrave rajonale të vendit brenda disa javësh n...

Editorial 11 Gusht 2021, 05:32

Bregoviç dhe filozofia e shqiptarëve

Në historinë që rrethoi lajmin për praninë e Goran Bregoviç-it në Festivalin e Përvitshëm të Birrës në Korçë, nuk është aq shumë ftesa drejtuar mu...

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Deleted video

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci