LIVE UPDATES
Ekonomi

Punëtorët në zhdukje/Sot punojnë 30 milion njerëz më pak se para pandemisë

19 Qershor 2021, 07:03 Nga DOSJA
Punëtorët në zhdukje/Sot punojnë 30 milion njerëz

Ndërkohë që vendet e pasura heqin masat kufizuese, po shfaqet një enigmë ekonomike. Bizneset po shprehin gjithnjë e më shumë shqetësime në lidhje me mungesën e fuqisë punëtore, edhe pse me miliona njerëz kanë mbetur të papunë.

Në Amerikë, rritja e shpenzimeve po krijon vende të lira pune, por pak njerëz duket se janë të gatshëm t’i plotësojnë ato. Numri i vendeve të lira të punës nuk ka qenë kurrë kaq i lartë, mbi 8 milionë, shkruan The Economist.

Mungesa e punëtorëve është një problem në rritje edhe në vende të tjera. Pronarët e bareve në Britani, të cilët hapën dyert për klientët më 17 maj, po kërkojnë punonjës. Në Australi, vendet e lira të punës janë 40% më të larta se para pandemisë. Europa ka dalë më ngadalë nga karantinat dhe masat kufizuese, por edhe atje, vendet bosh të punës janë më të larta se më parë në vende si Zvicra apo Gjermania.

Disa e shohin si shenjë pozitive nevojën për fuqi punëtore. Nëse puna e njerëzve është ende e kërkuar, atëherë ndoshta parashikimet se robotët do t’u marrin punët njerëzve, ishin të gabuara.

Menaxherët e kompanive gjithashtu duhet të punojnë më shumë për të tërhequr staf. McDonald’s po rrit pagat; klubet e Anglisë kanë hequr kërkesat e kualifikimit; firma të tjera po i paguajnë njerëzit vetëm për t’u paraqitur në një intervistë. Rritja e pagave është e fortë, më shumë se 3% në Amerikë. Kjo sigurisht që është diçka e mirë. Pas një viti në karantinë, kush do ta shihte me sy të keq rritjen e pagave për punëtorët?

Por nuk duhen shpërfillur rreziqet e trazirave në tregun e punës. Lufta e kërkesave midis punëdhënësve mund të shkaktojë një spirale inflacioniste. Dhe mungesat rëndojnë mbi ekonominë.

Një kompani ndërtimi që nuk mund të gjejë dot punëtorë, do të ndërtojë më pak shtëpi të reja, duke goditur ekonomikisht edhe dekoruesit e shtëpive. Bizneset që janë ende duke u rimëkëmbur nga kriza, mund të përballen me një goditje tjetër financiare.

Inflacioni i lartë dhe falimentimet mund të mos ndodhin kurrë. Por mungesat e sotme të punëtorëve janë gjithashtu humbje e madhe e talentit. Duke përfshirë edhe ata që janë në skemat e ndihmës për të papunët, ne vlerësojmë se në botën e pasur po punojnë 30 milionë më pak njerëz sesa para pandemisë.

Një numër kaq i madh të papunësh ka një kosto të madhe, jo vetëm në pagat e humbura, por edhe në aspektin e shëndetit dhe dinjitetit të tyre.

Për t’i nxitur tregjet e punës që të funksionojnë më mirë, qeveritë duhet të marrin në konsideratë tre elemente: pagat, pasaportat dhe durimin.

Marrim së pari pagat. Në Amerikë, biznesmenët janë të bindur se mungesa e fuqisë punëtore është pasojë e shpërblimeve prej 300 dollarësh në javë nga qeveria për të papunët. Sidoqoftë, ekspertët nuk janë të sigurt nëse stimujt ekonomikë i shtyjnë vërtet njerëzit që t’i bëjnë bisht punës.

Provat janë të pamjaftueshme edhe në vende të tjera. Duket e natyrshme që për shembull, pjatalarësit në Britani do të parapëlqenin të përfitonin 80% të pagës duke mos punuar, në vend që të qëndronin në një kuzhinë të nxehtë për 12 orë në ditë, për të marrë pagën e plotë. Sidoqoftë, Australia hoqi dorë nga skema e papunësisë në mars dhe prapë mungesat e fuqisë punëtore janë thelluar.

Duke pasur parasysh këtë pasiguri, zgjidhja nuk është heqja e ndihmave sociale, por rikonceptimi i tyre në mënyrë që të inkurajohet puna. Arizona po rialokon disa nga paratë e përdorura për ndihmat për të papunët, duke ofruar paga 2,000 dollarë për njerëzit që nisin një punë me kohë të plotë. Provat nga recesionet e kaluara për shpërblimet e rikthimit në punë janë inkurajuese.

Së dyti janë pasaportat, të cilat lidhen me emigracionin. Kontrollet e përkohshme të kufijve për të ndalur virusin janë të nevojshme, por ato nuk duhet të zgjasin përtej pandemisë. Në Zelandën e Re, emigracioni vjetor neto ka rënë nga 92,000 në 7,000. Australia po humbet emigrantët. Britania gjithashtu po përballet me ndryshimet e emigracionit për shkak të Brexit. Kjo është arsyeja pse në shumë vende, disa industri si hoteleria që mbështeten te të huajt, përballen me mungesa shumë të mprehta. Politikanët duhet ta kenë të qartë se kufijtë e mbyllur do të kenë çmim të dhimbshëm.

Kërkesa e fundit është durimi. Shumë njerëz po e shmangin punën për shkak të frikës nga virusi Covid-19. Këto shqetësime duhet të zbehen me vaksinimin e më shumë njerëzve. Disa industri po përjetojnë humbje të vendeve të punës, edhe ndërkohë që pjesë të tjera të tregut po lulëzojnë, si shoferët shpërndarës ose tutorët e jogës në distancë. Përballë ndryshimeve të një shkalle të tillë, njerëzve mund t’u duhet më shumë kohë për të gjetur karriera të reja. Një treg i trazuar pune nuk është në interesin e askujt. Koha dhe politikat e duhura do t’i zhbllokojnë pengesat./MONITOR

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

ekonomi ekonomi papunesia punetoret papunesia punetoret

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje