LIVE UPDATES
Insights

Pse kërkohet prania fizike e shkrimtarit në një panair? Dhe çfarë thotë kjo për vlerën e librit?

Qëndrova jo më shumë se 10 minuta dhe u largova. I premtova vetes që deri ditën që panairi do i përkasë librit e jo autorëve, unë nuk do të kthehem më.

18 Nëntor 2025, 10:04 Nga Ervina Toptani

Pse kërkohet prania fizike e shkrimtarit në një panair? Dhe

Një herë të vetme kam qënë në panair në Shqipëri në vitin 2022 në mos gaboj dhe ajo çka pashë më rrënqethi. Autorë në çdo qoshk, sa m'u krijua përshtypja se kish më shumë autorë sesa njerëz të interesuar për të blerë librat. Qëndrova jo më shumë se 10 minuta dhe u largova. I premtova vetes që deri ditën që panairi do i përkasë librit e jo autorëve, unë nuk do të kthehem më.

Ndërkohë sa herë vij në Tiranë, siç bëj në çdo qytet tjetër europian kur udhëtoj, futem në librari e qëndroj me orë aq sa harrohem pse nuk ka vend më të bukur bota sesa libraritë. Ka vite që panairet e librit janë shndërruar nga hapësira të dijes, në skena spektakli ku autori duhet të jetë prezent jo më si mendje, por si element marketingu. Si një shenjë fizike që “ja, unë jam këtu, pra libri im ekziston.” Sikur libri vetë të mos mjaftonte më.

Në thelb, dikur vlera e një libri matej me forcën e mendimit, qartësinë e vizionit dhe guximin e fjalës. Sot, shumë shpesh, ajo lidhet me zhurmën që autori bën rreth vetes. Me fotografinë, me autografët, me praninë e tij të pandalshme, gati rituale, për të shitur me dorën e vet diçka që duhej të shitej përmes mendjes së tij.

Dhe në këtë transformim ka diçka thellësisht të trishtuar për mendimin tim. Kur libri ka vërtet vlerë, ai nuk ka nevojë për autorin si shitës. Ka nevojë vetëm për lexuesin që e gjen vetë, që tërhiqet drejt tij, që kërkon diçka në të, jo diçka nga autori. Panairi i librit në Tiranë nuk e shmang dot këtë dukuri: qindra autorë rreshtohen pas tavolinave, si tregtarë të vetvetes. Shumë prej tyre nuk e bëjnë nga nevoja e brendshme, por nga presioni i një mode që po e zhvendos letërsinë nga një akt i thellë krijimi, në një akt shitjeje sa më të shpejtë.

Është një tension i keqkuptuar mes kulturës dhe konsumit, një farë paniku për të mos u harruar, për të mos mbetur jashtë vëmendjes, për të mos mbetur vetëm me librin dhe heshtjen e tij. Nëse libri ka thelb, mendim, cilësi, ai nuk ka nevojë për autorin që të shitet me prezencë fizike. Ai ka nevojë për kohë, për ndershmëri, për një lexues të vetëm që e hap e i jep jetë. Ndërsa nëse libri ka vetëm zhurmë, ai kërkon autorin si shitës sepse pa trupin e tij, ideja zhduket.

Prandaj praninë e autorit e shoh si simptomë të një epoke që kërkon gjithnjë e më shumë imazh sesa mendim.
Në atë heshtjen e butë e të thellë të librarive, libra të vërtetë rrinë ende e presin. Nuk bërtasin, nuk të kapin për mëngë, nuk kërkojnë vëmendje. Thjesht janë. Dhe ka një bukuri të madhe tek autori që zgjedh t’i besojë librit të vet pa u bërë shitës i vetvetes.

ervina toptani

Sondazh

Poll
Insights 17 Nëntor 2025, 10:16 Meri Lika

Jam e lodhur nga protestat!

Para shumë vitesh kur vendosa për herë të parë syzet për të parë larg, pashë një qytet plot ngjyra të c...

Insights 14 Nëntor 2025, 11:27 Meri Lika

Hajduti bërtet kapeni hajdutin

Meri Lika Në leksionet e para, në fakultetin ekonomik, të gjithë mësojmë se qëllimi i biznesit është fitimi. P...

Insights 6 Nëntor 2025, 11:12 Meri Lika

Grup i strukturuar kriminal

Meri Lika Pëpara disa ditësh kam bërë një letër të hapur për zotin Altin Dumani, në të cilën i kam d...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet