LIVE UPDATES
Insights

Protestat në Serbi: Fundi i stabilitokracisë dhe njohje de-fakto e Kosovës, apo farsa e radhës?

Kryeministrja serbe, Ana Brnabic, falënderoi publikisht shërbimet sekrete ruse për ndarjen në kohë të informacionit mbi protestat e dhunshme që pritej të ndodhnin në Serbi. Më 17 dhjetor, Partia Progresiste Serbe e Aleksandar Vucic (SNS) “fitoi” zgjedhjet parlamentare dhe ato lokale.

28 Dhjetor 2023, 09:31 Nga a.d

Protestat në Serbi: Fundi i stabilitokracisë dhe njohje de-fakto e

Nga Nicasia Picciano “Dtt-net.com”

Më 24 dhjetor, në prag të Krishtlindjeve, opozita serbe tentoi që të sulmonte godinën e Bashkisë së Beogradit gjatë protestës kundër manipulimit në shkallë të gjerë të zgjedhjeve më të fundit. Si pasojë e trazirave në kryeqytetin serb, u plagosën 8 policë dhe u arrestuan 38 protestues.

Kryeministrja serbe, Ana Brnabic, falënderoi publikisht shërbimet sekrete ruse për ndarjen në kohë të informacionit mbi protestat e dhunshme që pritej të ndodhnin në Serbi. Më 17 dhjetor, Partia Progresiste Serbe e Aleksandar Vucic (SNS) “fitoi” zgjedhjet parlamentare dhe ato lokale.

SNS numëron 750.000 anëtarë, dhe krahasuar me popullsinë, cilësohet si partia më e madhe politike në mbarë botën. Ish-ministri i informacionit në kohën e sundimit të Slobodan Milosevic, dhe një dishepull i kriminelit të luftës, njëherazi kumbari i tij Vojislav Sheshelj, i ka festuar me shumë gëzim rezultatet e zgjedhjeve.

Megjithatë, ka prova të manipulimeve dhe blerjes masive të votave. Ndër të tjera, SNS akuzohet se organizoi udhëtimin e mijëra serbëve me autobus nga Republika Srpska e Bosnje Hercegovinës në Serbi, në mënyrë që ata merrnin pjesë në zgjedhje.

Më 25 dhjetor, Petar Petkovic, drejtori për Kosovën në qeverinë serbe, fajësoi kryeministrin e Kosovës Albin Kurti për mbështetjen e protestave të opozitës në Beograd. Dhe po atë ditë, ambasadori rus në Serbi, Aleksandr Botsan-Kharchenko, pretendoi se pas protestave kundër manipulimit të zgjedhjeve qëndron Perëndimi, me një përpjekje të tijën për ta destabilizuar qeverinë e Vucic.

Përgjegjësia e Brukselit dhe e SHBA-së

Në rast se Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian, nuk do të ushtrojnë këtë herë një presion të vendosur ndaj Beogradit që të ri-përsëritë zgjedhjet, gjë që me shumë gjasa nuk do të ndodhë, duke fituar shumicën absolute, SNS e Vucic mund të qeverisë e vetme në 5 vitet e ardhshme.

Dhe ky skenar do të ndikojë pashmangshmërisht në çdo “zhvillim” të mëtejshëm në raport me Kosovën. E vërteta është se Brukseli dhe Uashingtoni kanë një pjesë të konsiderueshme të përgjegjësisë, sepse lejuan një rënie të ndjeshme të nivelit të demokracisë në këtë vend.

Thënë ndryshe, ata e kanë ushqyer ngritjen e sundimit autoritar në Serbi, duke e privilegjuar stabilitetin mbi demokracinë. Ata e kanë toleruar vazhdimisht autokratin Vucic, që për ta përfaqëson një faktor stabiliteti në Serbi por edhe rajon. Por kjo alibi, nuk mundet dhe nuk duhet të vazhdojë të funksionojë më.

Ngjarjet e fundit në Beograd, kanë treguar se një pjesë e konsiderueshme e popullsisë serbe është e lodhur nga gënjeshtrat, shpërdorimi i pushtetit dhe manipulimi. Në vend të panoramës aktuale, ai kërkon një ndryshim drastik. Dhe Perëndimi nuk duhet të mbyllë njërin sy ndaj kësaj kërkese.

Mjerisht deri më tani realiteti është krejtësisht ndryshe. Dhe pragmatizmi ka të ngjarë të fitojë sërish mbi qëndrimet “e drejta”. Pra me shumë gjasa, nuk do të shohim ndonjë ndryshim të papritur të politikës ndaj despotit ballkanik.

Përkundrazi, edhe qëndrimi i fundit i ambasadorit të SHBA-së në Serbi, Christopher R.Hill, na nxit të mendojmë se do të ndodhë krejtësisht e kundërta. Hill mbështeti hapur rezultatet e zgjedhjeve të fundit parlamentare dhe lokale në vend.

Megjithatë, ka pasur zëra të veçantë, si ai i Gjermanisë, që pretendojnë se ajo që ndodhi të dielën e 17 dhjetorit është e papranueshme për një vend kandidat për të hyrë një ditë në Bashkimin Evropian.

Vucic dhe Kosova

Ndërkohë, qeveria serbe ka njoftuar se do të njohë zyrtarisht targat e Kosovës. Dhe ky vendim do të nisë të zbatohet nga 1 janari i vitit 2024. A është lëvizja e fundit e qeverisë serbe, pas demonstratës pro-opozitës në Beograd, një synim real për të ndryshuar rrugën e ndjekur deri më sot, dhe për të dëshmuar një angazhim të qartë për zgjidhjen e kësaj mosmarrëveshje të vjetër?

Apo është thjesht farsa e radhës, në mesin e shumë prej atyre që kemi parë vitet e fundit?

A është vërtet Beogradi i gatshëm për një njohje de-fakto të Kosovës si shtet i pavarur? “Zhvillimet” e fundit mund të jenë më shumë një përllogaritje ose një “vendim praktik” për interesat e vetë Serbisë, sesa një përpjekje e vërtetë për të ripërcaktuar pozicionin e saj ndaj Kosovës.

Vucic dhe qeveria e tij, i kanë përvetuar shumë mirë lojërat me dy porta, si me Uashingtonin ashtu edhe me Brukselin. Prandaj, nuk ka gjasa që ata të ndryshojnë papritur pikëpamjet e tyre. Sigurisht, pushteti i Vucic gjatë 5 viteve të ardhshme do të vazhdojë të ndikojë në marrëdhëniet me Prishtinën.

Po ashtu, nuk përjashtohet mundësia që demonstratat e fundit të opozitës në Beograd, ta përshkallëzojnë më tej situatën në veri të Kosovës, enkas për të shmangur vëmendjen. Pavarësisht kësaj, ajo që ndodhi në prag të Krishtlindjeve në Beograd, ka një rëndësi të madhe për historinë e re të Serbisë.

Sepse po tregon se një pjesë e shoqërisë serbe, është e pakënaqur me gjendjen aktuale. Se ajo mësyu në rrugët e kryeqytetit serb, duke protestuar për demokraci dhe sundimin e ligjit. Ngjarjet e fundit, janë një shenjë e fortë se Perëndimi duhet të bëjë një mea culpa (të kërkojë ndjesë), dhe të pranojë përgjegjësinë e tij për favorizimin e versionit të Vucic mbi “demokracinë”.

Është e paimagjinueshme që Beogradi, i sunduar nga një autokrat që kontrollon të gjithë aparatin shtetëror dhe shoqërinë, madje edhe më shumë sesa Milosevic në vitet 1990 apo Tito më herët, është lejuar të hapë 22 nga 35 kapitujt në negociatat me Bashkimin Evropian për anëtarësim në union, në një kohë që Kosova nuk është ende as kandidate.

Dhe në rast se demonstratat e fundit tregojnë zhgënjimin e madh brenda vendit ndaj mënyrës si po shkojnë gjërat, opozita në Serbi nuk dëshiron ende që ta njohë pavarësinë e Kosovës. Për të qenë të saktë, duhet pranuar se mënyra se si është zhvilluar situata në Serbi dhe marrëdhënia e saj me Kosovën, është produkt i dekade të favorizimit të njëanshëm amerikan dhe evropian.

Kjo qasje ka sjellë rezultate shumë negative. Megjithatë, ka të ngjarë që të jetë e pamundur një ndryshim drastik i trajektores aktuale, për sa kohë që në pushtet do të vazhdojë të jetë Alexandar Vucic. Për më tepër, edhe kur do të largohet nga pushteti, është shumë e vështirë që të fshihet brenda natës një politikë stabilitokracie e ushqyer prej vitesh nga Perëndimi. Të gjitha shenjat, parathonë mbijetesën e një modeli të vjetër.

Shënim:Nicasia Picciano, eksperte mbi reformat shtetformuese të Bashkimit Evropian në Kosovë në Universitetin e Flensburgut, Gjermani.

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet