LIVE UPDATES
Insights

Çfarë ndodh pas spektaklit të Kryeministrit shqiptar në Maqedoninë e Veriut

Bazuar në Marrëveshjen e Ohrit që u nënshkrua në vitin 2001, e cila i dha fund trazirave në Maqedoninë e asaj kohë, shqiptarëve i janë dhënë shumë të drejta që deri më tani nuk janë mbajtur ose plotësuar ende. Ndërsa disa të drejta të tjera janë plotësuar gjysmake ose të cunguara. Këtu përfshijmë gjuhën shqipe, e cila vetëm në vitin 2019 arriti dhe u bë gjuhë zyrtare në Maqedoninë e Veriut dhe u fut në shkollat ku 20 % e popullsisë së komunave është shqiptare.

29 Janar 2024, 15:41 Nga Izmir Akulli
Çfarë ndodh pas spektaklit të Kryeministrit shqiptar në
Foto ilustruese

Shqiptarët e Maqedonisë së Veriut për herë të parë do të kenë një udhëheqës shqiptar në krye të tyre. Talat Xhaferri do të jetë kryeministri i Maqedonisë së Veriut për 100 ditët e ardhshme deri në momentin që vendi fqinj do të shkojë në zgjedhjet parlamentare. Kjo cilësohet si një arritje për komunitetin shqiptar që jeton në Maqedoninë e Veriut, edhe pse është e vonuar.

Bazuar në Marrëveshjen e Ohrit që u nënshkrua në vitin 2001, e cila i dha fund trazirave në Maqedoninë e asaj kohë, shqiptarëve i janë dhënë shumë të drejta që deri më tani nuk janë mbajtur ose plotësuar ende. Ndërsa disa të drejta të tjera janë plotësuar gjysmake ose të cunguara. Këtu përfshijmë gjuhën shqipe, e cila vetëm në vitin 2019 arriti dhe u bë gjuhë zyrtare në Maqedoninë e Veriut dhe u fut në shkollat ku 20 % e popullsisë së komunave është shqiptare. 

Por edhe pse është gjuhë zyrtare në letër, kjo nuk respektohet nga institucionet ligjzbatuese në Maqedoninë e Veriut. Kjo gjë ndodh edhe në ambasadat e Maqedonisë së Veriut, që sa herë kërkohet një informacion ose shkresë në gjuhën shqipe anashkalohet dhe nuk jepet kurrë. Ky veprim është denoncuar nga shumë gazetarë në Maqedoninë e Veriut por edhe në vende të ndryshme, ku shqiptarët nuk mund të marrin një dokument në gjuhën shqipe në ambasadën maqedonase.

Sipas regjistrimit të popullsisë në vitin 2021, numri i shqiptarëve të përgjithshëm në Maqedoninë e Veriut është 619,178 ose 29.52% e popullsisë. Ndërkohë që rezidentë aktual shqiptarë në Maqedoninë e Veriut janë 446,245 ose 24.30%. Sipas shifrave më sipër të dala nga regjistrimi i popullisisë në vitin 2021, shqiptarët përbëjnë etninë e dytë më të madhe në Maqedoninë e Veriut. Një nga argumentet që ka përdorur kundër shqiptarëve politika nacionaliste ekstreme në Maqedoninë e Veriut është lindshmëria. Ata pretendojnë se numri i shqiptarëve vazhdon të rritet me shpejtësi për shkak të lindshmërisë së lartë.   

Tensione në Maqedoninë e Veriut ka pasur gjatë gjithë kohës, por në kohën kur Talat Xhaferri u vendos në krye të Kuvendit, tensionet janë intensifikuar. Protesta u bë e dhunshme kur turma filloi të hidhte gurë dhe të sulmonte kalimtarët shqiptarë dhe oficerët e policisë. Gjatë kësaj proteste, një pjesë e turmës dogji flamurin shqiptar. E njëjta situatë u përsërit me miratimin e ligjit për përdorimin e gjuhës shqipe. Po kështu, në 108 vjetorin e Kongresit të Manastirit, muzeu i alfabetit shqip në Manastir u vandalizua dhe dritaret dhe dyert u thyen. Një poster me fjalët “Vdekje shqiptarëve” dhe me vizatimin e një luani që pret kokat e shqiponjës u vendos në dyert e muzeut.

Ndërkohë që ngjarja më e fundit që tregon përçmimin e shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut është dhe mos hapja e shkollës në gjuhën shqipe në fshatin Çashkë. Edhe pse ky fshat është me shumicë shqiptare, shkolla nuk është hapur ende në gjuhën shqipe. Para pak muajsh u dha vendimi që në këtë fshat të hapet shkolla në gjuhën shqipe, por kjo u kundërshtua nga banorët maqedonas, të cilët kanë dhunuar drejtoreshën e shkollës dhe e kanë quajtur atë tradhtare.

Një tjetër rast diskriminimi për shqiptarët është dhe ngjarjen të Kumanovë. Përleshjet kanë ndodhur më 9 dhe 10 maj të vitit 2015 në Kumanovë, kur një grup i armatosur, shumica shqiptarë të Kosovës, ish-pjesëtarë të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare, ishin përballur me forcat maqedonase të sigurimit. Grupi ishte vendosur në këtë qytet me arsyetimin për t’i tërhequr vëmendjen qeverisë për mosrespektimin e të drejtave të shqiptarëve. Gjatë dy ditë luftimesh ishin vrarë 18 persona, nga të cilët tetë policë dhe dhjetë pjesëtarë të grupit të armatosur.

Ndërkaq, 38 pjesëtarë të grupit ishin arrestuar tetë prej tyre janë dënuar me burgim të përjetshëm, katër janë liruar, kurse të gjithë të tjetër janë dënuar me 746 vjet burgim. Por të dënuarit për këtë ngjarje po përballen me diskriminime të tjera, siç janë mungesa e ushqimit, ngrohjes apo dhe mos lejimi i vizitave nga familjarët.

izmir akulli talat xhaferri

Sondazh

Poll
Insights 28 Janar 2024, 12:51 Ditmir Bushati

Me mendjen akull, me zemrën zjarr!

foto ilustruese Talat Xhaferri, dikur komandant “Forina”, sot hyn në histori si kryeministri i parë shqiptar që merr drejtimin e...

Insights 18 Janar 2024, 15:53 Auron Tare

Ikja e Skëndërbeut nga kjo botë

17. Janar. Ikja e Skenderbeut nga kjo bote. Si zakonisht shqiptaret e facebook bene me qindra statuse per Skenderben, kete figure me permasa europiane. Eshte ...

Dalin pamjet nga kasollja ku u vra 50-vjeçari në Durrës

Dalin pamjet nga kasollja ku u vra 50-vjeçari në Durrës

Kontrabandonin ilaçe dhe telefona, arrestohen dy persona në Tiranë, sekuestrohen 47 iPhone

I vunë flakën eskavatorit me vlerë 150 mijë euro, arrestohen 2 autorët e ngjarjes

Reshjet e shiut dhe borës në vend, policia: Moderoni shpejtësinë e mos kryeni parakalime të gabuara

Kampioni Alvin Karaqi mes lotësh: Për besë u ndjeva si Gjergj Kastrioti kur mora flamurin

'Dokumentar horror'/ Berisha publikon pamjet: Do ju paraqes terrorin që Bajrajt ushtruan më 14 maj

Krimi në Bulqizë/ Fqinji: Po hante bukë në banesë kur erdhën dy makina!

Dosja "Gjici"/ Zv.kryetari i bashkisë së Kukësit shkon në SPAK

Newsroom 11 |XAMA: LAJMI I FUNDIT FAKE QË PASHË, ISHTE PËR MUA

Newsroom 11 |XAMA: KËSHILLË QYTETARËVE- MOS LEXONI VETËM NJË BURIM

Newsroom 11 | XAMA: GAZETARËT NUK SHKRUAJNË ME EMËR, KJO S'ËSHTË ETIKE

Xama në Newsroom: Lajmet e rreme përhapin panik! Më akuzuan se kisha marrë para për një shkrim

Muka në Newsroom: Në Shqipëri ka portale gjobaxhie, u bëjnë shantazh njerëzve

Xama në Newsroom: Fake News shpërndahet më shumë në Facebook e Tik Tok! Gazetarët të shkruajnë emrin

Newsroom 11 |Kush prodhon lajme të rreme në Shqipëri

Newsroom 10 |SENJA: NE S'REAGOJMË NDAJ GJUHËS SË URREJTJES

Newsroom 10 |HAZIZAJ: 'ÇOHU ENVER', PJESË E GJUHËS SË URREJTJES

Newsroom 10 | HAZIZAJ KEMI MARRËVESHJE PËR TË MBROJTUR 'VIKTIMAT'

Newsroom 10 |HAZIZAJ: GJUHA E URREJTJES KA SHKAKTUAR DHE KRIME

Newsroom 10 |GAZETARI: GJUHA E URREJTJES, PJESË E SHOQËRISË

Newsroom 10 |HAZIZAJ: GJUHA E URREJTJES, E FRIKSHME NË SHQIPËRI

Vidhnin në banesa duke përdorur çelësa të klonuar, vihet në pranga 1 person,nje tjeter në kërkim

Newsroom 10 |GJUHA E URREJTJES PËRDORET NGA POLITIKA, AMA TË KONTROLLOJË GJUHËN E URREJTJES

Newsroom 10 | HAZIZAJ: STEREOTIPET NXISIN GJUHËN E URREJTJES

Newsroom 10 | HAZIZAJ: GJUHA E URREJTJES LUFTOHET ME EDUKIM

Newsroom 10 | Gjuha e urrejtjes në media, si dhe kush e shpërndan?

Ndryshimet në PS/ Gjiknuri: S'është fundi, por fillimi i diçkaje të re.

Inceneratorët/ S’kam dhënë asnjë kontratë pa garë, ato janë publike!

Ndihet 'i shitur' nga Rama? Gjiknuri: Nuk ndjej braktisje, kam komunikim me të prej 20 vitesh

Klosi: Kemi primare reformimin e partisë, PS synon mandatin e katërt

U shkarkua si Sekretar i Përgjithshëm, Gjiknuri: PS edhe kur fiton, refekton!

Digjet shtëpia në Shkodër, në banesë ndodhej një i moshuar, përfundon në spital

Vazhdon përplasja në PD! Basha kërkon mbledhjen e Komisionit të Etikës për të, Bardhi: Shenjë humbje

Vrasja e Jetmirës/ Autori u dënua me 28 vite burg, nëna e viktimës: Duhet dënim përjetë!

Newsroom 9 | Kallanxhi: Threads? S`besoj se do zgjasë shumë

Newsroom 9 | Eksperti i IT: Mos merrni për bazë asgjë thuhet në rrjet

Newsroom 9 | Gazetarja: po ndodhin vrasje nga tik tok

Newsroom 9 | Eksperti i IT: Fake News dallohet vetëm po të jemi kritikë

Newsroom 9 | Kallanxhi: Shqiptarët besojnë gjithçka shohin në rrjet

Newsroom 9 | Eksperti i IT, Tomi Kallanxhi: Tik Tok ka "fake news" sepse s'ka censurë

Newsroom 9 | Gazetarja: Shqipëria do kohë të përshtatet me Tik Tok

Newsroom 9| Eksperti i IT: Çdo rrjet është i përkohshëm, duhet të kujdesemi për vlerat

A mund të mbyllet TikTok për Shqipërinë? Flet për Newsroom eksperi i IT

Fëmija mbyllet brenda në shtëpi, nëna e alarmuar njofton zjarrfikësit, NDËRHYRJA nga ballkoni

Newsroom/ Karabolli: Shqipëria do kohë të përshtatet me TikTok, e provuan edhe gazetarët, s’ia dolën

Newsroom 9 |Tik-Tok Kultura, platformë krijimi apo dizinformimi?

Shoqata e Biznesit: Rënia e euros po na falimenton, BSH po fsheh atë që po ndodh!

Vasili në SPAK/ Meta: Asnjë shqetësim me drejtësinë, por afera e inceneratorëve

'Jemi pro protestave'/ Takoi Berishën, Meta: Do bashkëpunojmë për sezonin e ardhshëm parlamentar

Proteste per guroren