Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
Dokumentet e brendshme të publikuara nga Reuters zbulojnë se gjigandi amerikan kishte parashikuar që 10% e të ardhurave të tij totale për vitin 2024, ose rreth 16 miliardë dollarë, do të vinin nga reklamat që lidhen me mashtrimet, produktet mashtruese ose shërbimet e ndaluara.
SHBA- Meta, kompania mëmë e Facebook, Instagram dhe WhatsApp, po fiton miliarda nga ana e errët e internetit. Dokumentet e brendshme të publikuara nga Reuters zbulojnë se gjigandi amerikan kishte parashikuar që 10% e të ardhurave të tij totale për vitin 2024, ose rreth 16 miliardë dollarë, do të vinin nga reklamat që lidhen me mashtrimet, produktet mashtruese ose shërbimet e ndaluara.
Zbulimi hedh dritë mbi anën e njohur, por jashtëzakonisht të errët të një modeli biznesi që mbështetet në këto reklama. Çdo ditë, platformat e Meta shfaqin rreth 15 miliardë reklama "me rrezik të lartë", postime që mbajnë shenja të qarta mashtrimi. Nga këto, kompania mbledh 7 miliardë dollarë në vit, sipas një raporti të dhjetorit 2024 që Reuters dhe një ekip i posaçëm gazetarësh dhe shkencëtarësh e studiuan plotësisht.
Mekanizmi i mashtrimit
Shumica e mashtrimeve vijnë nga reklamuesit që janë identifikuar tashmë nga sistemet e brendshme të paralajmërimit të Meta-s. Megjithatë, kompania nuk i ndalon ata. I lejon të veprojnë, duke zbatuar një rregull të veçantë: vetëm nëse ka 95% siguri se është një mashtrues, reklama tërhiqet. Nëse probabiliteti është më i ulët, reklamuesi thjesht paguan një "paketë reklamimi" më të shtrenjtë.
Ky mekanizëm, i njohur brenda kompanisë si "ofertë penalizimi" , supozohet të veprojë si një pengesë. Në praktikë, ai u lejon mashtruesve të vazhdojnë, duke e shndërruar delikuencën në një burim të ardhurash. Manipulimet e Meta-s janë kapur në raportet e brendshme me një ton pothuajse cinik: "Nëse nuk mund t'i nxjerrim jashtë, le të paguajnë më shumë", thuhet fjalë për fjalë në memorandumet dhe njoftimet e brendshme nga stafi i lartë i kompanisë për vartësit dhe departamentin e kontrollit dhe paralajmërimit.
Në të njëjtën kohë, sistemi i personalizimit të reklamave të kompanisë e amplifikon fenomenin. Përdoruesit që klikojnë në reklama të dyshimta klasifikohen automatikisht në "profile interesi" për përmbajtje të ngjashme. Kështu, ata shohin edhe më shumë mashtrime, duke krijuar një rreth vicioz fitimi nga pamundësia e përdoruesit për të dalluar reklamat e rreme nga ato të vërteta.
Të ardhura nga errësira
Meta nuk përpiqet t’i fshehë shifrat – i mat ato, i analizon dhe i përfshin në planifikimin e saj financiar. Raportet e brendshme regjistrojnë se çdo gjashtë muaj kompania mbledh rreth 3.5 miliardë dollarë nga reklamat me “rrezik të lartë ligjor” – përmbajtje që imiton markat, figurat publike ose promovon shërbime të paligjshme . Edhe parashikimet e vetë Metës pranojnë se gjobat që mund të vendosen nga rregullatorët do të jenë më të vogla se këto fitime… Në përgjithësi nuk ka problem në përfitimin nga paligjshmëria , pasi edhe pas kontrolleve dhe zbulimeve institucionale, ajo që do t’i kërkohet të paguajë do të jetë shumë më pak se ajo që ka mbledhur.
Strategjia e kompanisë është e qartë: në vend që të parandalojë mashtrimin, i kushton. Logjika e brendshme flet për “të ardhura të paligjshme” – para që vijnë nga aktivitete që shkelin politikat e saj, por që mbeten aktive derisa të ketë presion të jashtëm.
Zëdhënësi i Metës, Andy Stone, u përpoq të minimizonte rëndësinë e zbulimeve. Ai argumentoi se të dhënat “paraqesin një pamje selektive dhe të shtrembëruar” dhe se shifra prej 10% ishte “e tepërt”. Ai tha gjithashtu se në 18 muaj kompania kishte ulur raportet e mashtrimit me 58% dhe kishte hequr 134 milionë reklama të dyshimta vetëm në vitin 2025. Megjithatë, hetimet dhe dokumentet e brendshme të Metës pranojnë se një e treta e të gjitha mashtrimeve online në SHBA burojnë nga platformat e saj…
Numrat që qëndrojnë pas tolerancës
Meta vepron brenda kufijve të rreptë financiarë. Sipas një dokumenti të shkurtit 2025, ekipi përgjegjës për kontrollin e reklamave të dyshimta nuk është i autorizuar të marrë masa që do të ulnin të ardhurat totale të kompanisë me më shumë se 0.15%. Në terma thjesht financiarë, kjo korrespondon me rreth 135 milionë dollarë. Kreu i këtij ekipi e thotë qartë, edhe pse troç: "Le të jemi të kujdesshëm. Kemi kufizime specifike financiare."
Bazuar në këtë kuadër, Meta po harton një "strategji të moderuar" për të kufizuar të ardhurat shkelëse: nga 10.1% në vitin 2024, qëllimi është t'i ulë ato në 7.3% në vitin 2025, në 6% në vitin 2026 dhe në 5.8% në vitin 2027. Një kurs i ngadaltë dhe i llogaritur i "riorganizimit", jo nga domosdoshmëria morale, por për të shmangur një tronditje të parashikimeve të fitimprurësisë.
Edhe presionet rregullatore janë pjesë e të njëjtit plan ekonomik. Një dokument i nëntorit 2024 vëren shprehimisht: "Administrata ka vendosur të veprojë vetëm në rastet kur ndërhyrja rregullatore është e afërt." Strategjia nuk është mbrojtje - është menaxhim i riskut.
Numrat e "Republikës së 5-të të Internetit"
Në universin dixhital, Meta vepron si një shtet gjigant pa institucione llogaridhënieje . Në vitin 2024, kompania regjistroi të ardhura totale prej më shumë se 160 miliardë dollarësh. Nëse 10% vijnë nga mashtrimi, atëherë të ardhurat nga reklamat “e zeza” arrijnë PBB-në e Greqisë…
Sipas analizave financiare të përfshira në dokumentet e saj të brendshme, Meta vlerëson se mund t’i rezistojë gjobave deri në 1 miliard dollarë në vit pa ndikuar në fitimprurësinë e saj. Me fjalë të tjera, edhe vendosja e sanksioneve është një zë i kostos në buxhet.
Në vitin 2025, Meta parashikon investime deri në 72 miliardë dollarë në inteligjencën artificiale dhe infrastrukturën e të dhënave. Mark Zuckerberg e justifikoi këtë duke thënë: “Ne kemi kapitalin nga modeli ynë i biznesit.” Një model që, me sa duket, financohet gjithashtu (ose kryesisht) nga mashtrimi.
Shpërthimi i mashtrimit dhe mungesa e kontrollit
Emailet e brendshme nga viti 2022 tregojnë se Meta i trajtoi reklamat mashtruese si një "problem me ashpërsi të ulët". Ndërsa profilet e rreme dhe kurthet e investimeve po rriteshin në mënyrë eksponenciale, kompania ishte e përqendruar në zhvillimin e realitetit virtual dhe inteligjencës artificiale.
Po atë vit, një rrjet llogarish të rreme që paraqiteshin si anëtarë të ushtrisë amerikane po dërgonin miliona mesazhe në javë, duke mashtruar përdoruesit me histori romantike ose financiare. Punonjësit e ngarkuar me zbulimin e rasteve të tilla ishin pushuar nga puna për shkak të shkurtimeve. Rezultati: 96% e raporteve të vlefshme të përdoruesve për mashtrime u injoruan ose u refuzuan gabimisht, ndoshta qëllimisht...
Edhe sot, Meta i trajton shumicën e mashtrimeve si "organike" - postime që nuk bien në mënyrë të qartë nën kushtet dhe termat e saj të reklamimit dhe për këtë arsye nuk i nënshtrohen fshirjes automatike. Sipas një prezantimi të dhjetorit 2024, përdoruesit e platformave të saj janë të ekspozuar ndaj 22 miliardë përpjekjeve të tilla për mashtrim çdo ditë.
Rregullatorët, gjobat dhe heshtja
Në Shtetet e Bashkuara, Komisioni i Letrave me Vlerë dhe Bursave (SEC) po heton Meta-n për hostimin e reklamave për mashtrim financiar, ndërsa në Britani, Autoriteti i Tregjeve Financiare zbuloi se platformat e Meta-s ishin të lidhura me më shumë se gjysmën e të gjitha humbjeve nga mashtrimet në pagesat online në vitin 2023.
Meta përgjigjet se përpjekjet e zbatimit të ligjit “po ndikojnë negativisht në të ardhura” dhe se forcimi i këtyre masave “mund të ketë një ndikim të rëndësishëm financiar në të ardhmen”. Me fjalë të tjera, mbrojtja e përdoruesve konsiderohet një rrezik biznesi.
Në të njëjtën kohë, kompania vazhdon të investojë në inteligjencën artificiale, duke ndërtuar një qendër të re të dhënash në Ohajo me madhësinë e Central Park të Nju Jorkut - një projekt i financuar nga të njëjtat të ardhura nga reklamat që Meta po përpiqet të “pastrojë”.
Nga toleranca në indiferencë
Prova më domethënëse e mosveprimit është njerëzore. Në vitin 2023, një rekrute e Forcave Ajrore Kanadeze humbi llogarinë e saj në Facebook për shkak të hakerave që përdorën foton e saj për të promovuar një mashtrim investimi në kriptomonedha . Pavarësisht dhjetëra raportimeve të përdoruesve dhe ankesave të policisë, Meta nuk u përgjigj për një muaj. Ndërkohë, katër anëtarë të shërbimit kishin humbur paratë e tyre.
Kompania nuk komentoi. Në të dhënat e saj të brendshme, ishte thjesht një "mashtrim organik" - një efekt anësor i pakontrolluar i modelit të saj.
Mashtrimi si model biznesi
Edhe masat e paraqitura si "inovacione" kanë një qëllim të dyfishtë. Programi i " klauzolave të ndëshkimit", të cilin reklamuesit "i lënë në hije" paguajnë më shumë për ta transmetuar, zvogëlon numrin e shkelësve, por rrit çmimin e secilës reklamë. Kompania shet më pak reklama, por mbledh më shumë.
Brenda, programi është përshkruar si "një shtyllë e strategjisë së saj të reduktimit të mashtrimit". Në fakt, është një mekanizëm për "taksimin" e delikuencës - një sistem ku vetë mashtrimi bëhet pjesë e tregut.
Zëdhënësi i kompanisë Andy Stone argumentoi se "qëllimi është të zvogëlohen reklamat mashtruese duke i bërë reklamuesit e dyshimtë më pak konkurrues". Realiteti është më i zymtë: programi ka çuar në një reduktim të vogël të ankesave, por vetëm në një rënie të vogël të të ardhurave.
Meta nuk është vetëm një spektator i mashtrimit online - është pjesë e këtij aktiviteti të paligjshëm dhe në thelb po ndërton ekonominë. Të dhënat e saj të brendshme zbulojnë një kompani që e di, llogarit dhe integron paligjshmërinë në flukset e saj të parave të gatshme.
Në një botë dixhitale ku përdoruesit janë produkti, Meta po tregon se mashtrimi nuk është më një disonancë - është një rrjedhë të ardhurash. Dhe për sa kohë që kuadri rregullator mbetet i dobët, ky sistem do të vazhdojë të funksionojë. Sepse, siç shkroi një punonjës në një memo të brendshme: “Mashtrimi nuk është problem për Metën, por një mundësi.”/ Reuters
Foto ilustruese PARIS- Tre vajza të reja, rreth moshës 20 vjeç, të cilat u arrestuan në tetor në Paris, akuzohen për p...
Foto nga vendngjarja BRAZIL- Të paktën pesë persona u vranë dhe 130 të tjerë u plagosën të premten kur një...
foto ilustruese RUSI- Rusia ka kryer një sulm të madh me dronë dhe raketa, duke goditur gjatë natës disa rajone të Ukrain&eu...
foto ilustruese PAKISTAN- Bisedimet e paqes në Stamboll mes Pakistanit dhe sundimtarëve islamistë talibanë të linjës s&...
foto ilustruese GJERMANI- Një deklaratë e kancelarit Friedrich Merz në lidhje me migracionin dhe sigurinë publike ka polariz...
foto ilustruese KOREJA E VERIUT- Ministri i Mbrojtjes i Koresë së Veriut paralajmëroi për më shumë “veprime sulmuese&r...
foto ilustruese SHBA- Kryeministri hungarez, Viktor Orban, tha se shteti i tij ka përfituar përjashtim nga sanksionet amerikane sa i përket...
Negjo Paniçi UKRAINË- Shpresoj të kthehem gjallë në shtëpi. Këto janë fjalët e Negjo Paniçit, një...
Donald Trump SHBA- Presidenti Donald Trump u ngjit në pushtet për herë të dytë në bazë të një premtimi qendror...
Orban, Trump SHBA- Prania e sekretares së shtypit të Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, në takimin e Donald...
