LIVE UPDATES
Bota

Lija e majmunit: A mund ta ndalojmë akoma shpërthimin e virusit dhe si?

Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se kjo është një emergjencë globale. Por, a mund të ndalohet lija e majmunëve? Apo jemi tani të dënuar të kemi një virus tjetër që përhapet në mbarë botën?

6 Gusht 2022, 08:49 Nga k.m.
Lija e majmunit: A mund ta ndalojmë akoma shpërthimin e virusit dhe
Foto ilustruese

SHBA- Lija e majmunëve ka kapur botën në befasi. Ajo ka nisur në një vend në pjesë të Afrikës qendrore ku njerëzit jetojnë pranë kafshëve të pyllit që bartin virusin. Por tani ajo është bërë globale dhe po përhapet në mënyra që nuk janë parë më parë dhe në një shkallë të paprecedentë. Ka pasur rreth 27,000 raste të konfirmuara të sëmundjes - kryesisht tek meshkuj që kryejnë marrëdhënie seksuale me meshkuj të tjerë - në 88 vende të botës.

Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se kjo është një emergjencë globale. Por, a mund të ndalohet lija e majmunëve? Apo jemi tani të dënuar të kemi një virus tjetër që përhapet në mbarë botën?

Ka tre gjëra që duhet të kemi parasysh:

A është virusi i ndërlikuar për t'u përballur me të?
A kemi ne aftësinë për ta ndaluar ?
A ekziston vullneti për të trajtuar një sëmundje që prek kryesisht meshkujt homoseksualë dhe biseksualë?

Nuk ka asgjë të veçantë për biologjinë e virusit të lisë së majmunit. Nuk është një forcë e pandalshme. Covid ndoshta ishte - ai përhapet aq lehtë sa ishte padyshim e pamundur të përmbahej edhe në ditët më të hershme të pandemisë.

Por lija e majmunit e ka më të vështirë të kalojë nga një person te tjetri. Ajo ka nevojë për kontakt të ngushtë fizik - si përmes lëkurës së infektuar, kontaktit të zgjatur ose sipërfaqeve të kontaminuara si një çarçaf ose një peshqir.

"Lija e majmunit është më e lehtë pasi është më pak e transmetueshme se lija, kështu që ne jemi në një pozicion shumë më të mirë,"-tha Prof Jonathan Ball, një virolog në Universitetin e Nottingham.

Megjithatë, një çështje është se disa njerëz kanë simptoma të lehta ose ato që mund të ngatërrohen lehtësisht me një sëmundje seksualisht të transmetueshme ose me linë e dhenve. Kjo do të thotë se mund t'u kalohet padashur të tjerëve.

Disa njerëz e rregullojnë jetën e tyre seksuale në përgjigje të paralajmërimeve për linë e majmunëve dhe këshillat u drejtohen atyre më të rrezikuarit.

Por Prof Hunter argumenton se mësimi i infeksioneve seksualisht të transmetueshme - nga sifilizi në Mesjetë e deri tani - është se njerëzit ende bëjnë seks dhe "vaksinimi është pothuajse i vetmi opsion". Për fat të mirë, vaksina kundër lisë është rreth 85% efektive në parandalimin e lisë së majmunëve.

Megjithatë, jo të gjithë në rrezik do të kenë nevojë të vaksinohen për të ndaluar shpërthimin. "Imuniteti i tufës" do të thotë që pasi të mbrohet një prag kritik i njerëzve, virusi nuk mund të përhapet më. Kjo do të jetë shumë më e lehtë për t'u arritur me linë e majmunit sesa sëmundjet e tjera - përfshirë Covid-in.

Virusi mund të prekë këdo, por shpërthimi është kryesisht tek meshkujt që kryejnë marrëdhënie seksuale me meshkuj
Kjo mund ta bëjë më të lehtë kontrollin e virusit pasi, në përgjithësi, është një grup që është më i lidhur me shëndetin seksual. Ai gjithashtu lejon që burimet të synohen tek ata që kanë nevojë - si për shembull vaksinimi i burrave që kryejnë marrëdhënie seksuale me burra dhe jo të gjithë popullatës.

Pra, a mund të përmbahet lija e majmunëve?

Tashmë disa vende duket se po përballen me virusin. Mbretëria e Bashkuar thotë se numri i infeksioneve duket se është ulur në rreth 35 në ditë. Por rastet vazhdojnë të rriten në SHBA. Drejtuesi teknik i OBSH-së për linë e majmunëve, Dr Rosamund Lewis, thotë se është "e mundur" për t'i dhënë fund shpërthimit.

Shqetësimi është se lija e majmunëve mund të bëhet një prani e përhershme tek njerëzit në mbarë globin dhe jo vetëm në vendet me kafshë të infektuara. Në momentin që meshkujt kryejnë marrëdhënie seksuale me meshkuj, por sa më gjatë të zgjasë shpërthimi, aq më shumë shanse ka virusi të vendoset më gjerësisht.

Çështja tjetër është se lija e majmunëve ka një aftësi për të infektuar një gamë të gjerë gjitarësh duke përfshirë ketrat, minjtë, fjetin dhe majmunët në Afrikë. Ekziston rreziku që virusi të zërë vend te kafshët e tjera dhe të fillojë të kërcejë midis specieve. Përhapja e lisë së majmunëve në vitin 2003 në SHBA - e cila regjistroi 47 raste në 6 shtete - u nxit nga qentë e kafshëve shtëpiake. Trajtimi i këtij shpërthimi të lisë së majmunëve është i mundur, por sa më gjatë ta lëmë atë aq më e vështirë bëhet dhe aq më i madh është rreziku./BBC

lija e majmunit

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet