LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Brenda kokës së Vance (dhe Trump) ka një "Jaltë të Re"! Më shumë liri veprimi për Rusinë dhe Kinën, aleanca të dobësuara me Evropën dhe Japoninë

Numri dy i Trump, 40, ka hequr maskën (dhe dorezat), ky është fillimi i fundit të miqësisë Atlantike apo thjesht një krizë pjekurie?

16 Shkurt 2025, 20:56 Nga r.ll
Analiza: Brenda kokës së Vance (dhe Trump) ka një
donald trump, jd vance

SHBA- Njihuni me "Hillbilly" Vance. "Hillbilly"(term që përdorej për amerikanët që vinin nga zonat malore) është me origjinë nga Amerika e varfër dhe e margjinalizuar e Maleve Apalachian, por u diplomua në Yale. Ish-ushtari shërbeu në Irak.

Kapitalisti sipërmarrës që ishte ndër të parët që ndërtoi ura nga e djathta populiste në botën e Elon Musk. 40-vjeçari që përfaqëson të ardhmen e Trumpizmit. Në Mynih, zëvendëspresidenti "hodhi maskën" para gjithë botës. Kushdo që ende nuk kishte një ide të qartë për të, mundi ta krijonte këtë në Konferencën e Sigurisë në Gjermani. “Shokim dhe frikë”, shprehja që u bë e famshme në një kontekst lufte, përshkruan mirë efektin e shfaqjes së tij në Kontinentin e Vjetër. A është ky fundi i një marrëdhënieje të veçantë, aleancë transatlantike, e cila ka shënuar historinë tonë nga viti 1947 e deri më sot? 

Deri ku ka arritur ky bir i “plehrave të bardha”, i cili në autobiografinë e tij “Elegjia Amerikane”, rrëfen kontekstin e degraduar familjar, mjerimin dhe rrënimin e vetëvlerësimit të botës në të cilën ka lindur: klasën punëtore të shkatërruar nga globalizimi, të margjinalizuarit që nuk kanë kompensimin e klasifikimit në kategoritë e mbrojtura.  Atij iu dha nderi që t'i shpjegonte establishmentit evropian se deri ku mund të shkojë rishikimi i rendit global i promovuar nga Shtëpia e Bardhë.

Vance sulmoi qeveritë aleate dhe i dha legjitimitet të djathtës ekstreme, dhe gjithë këtë e bëri në tokën gjermane dhjetë ditë përpara zgjedhjeve legjislative në atë vend.

Më shumë se Putini dhe Xi Jinping, evropianët duhet të ruhen kundër një "armiku të brendshëm", tha ai: një ideologji politikisht korrekte që censuron ata që mendojnë ndryshe, mohon të drejtën për të folur me anti-abortonistët ose partitë pro-naziste si AfD-ja gjermane.

"Nëse keni frikë nga zgjedhësit tuaj," tha ai, "Amerika nuk mund të bëjë asgjë për ju." Pasi kujtoi sulmet e fundit të frymëzuara nga xhihadistët në Gjermani, ai akuzoi: "Qytetarët evropianë nuk votuan për të hapur kufijtë për miliona emigrantë".

Për çështjet në qendër të Konferencës së Sigurisë të Mynihut: Amerika është e shqetësuar për sigurinë evropiane dhe mendon se mund të arrijë një marrëveshje midis Rusisë dhe Ukrainës, por "Evropa duhet të bëjë përparim të madh drejt aftësisë për të mbrojtur veten e vetme".  Por ai shtoi diçka ndryshe nga ajo që Donald Trump kishte thënë për Putinin: ai kërcënoi me sanksione të reja kundër Rusisë, madje edhe një rritje të presionit ushtarak, nëse Moska nuk rezulton të jetë "e arsyeshme".

Konferenca Strategjike e Mynihut nuk është e panjohur për pikat e kthesës. Pikërisht aty, në vitin 2007 Putin shpalli planet e tij për hakmarrjen anti-perëndimore dhe rindërtimin e sferës së ndikimit carist ose sovjetik, plan të cilin pakkush dëshironte ta merrte seriozisht. Pas kësak erdhi lufta në Gjeorgji në 2008, pushtimi i Krimesë në 2014 dhe Ukraina në 2022. Duke e marrë seriozisht Vance, çfarë mund të thotë kjo sot? Përveç përpjekjes për të eksportuar revolucionin kulturor "anti-woke" që po ndodh në Shtetet e Bashkuara në Evropë, cili rend i ri global po lind?

Një opsion mund të jetë Jalta e Re. Aludimi këtu është për majën e fituesve të Luftës së Dytë Botërore (Ruzvelt, Çurçill, Stalin) që e ndanë botën në sfera influencimi. Trump do të ishte i gatshëm t'i jepte Putinit dhe Xi Jinpingut më shumë liri veprimi në fqinjësinë e Rusisë dhe Kinës, për të dobësuar aleancat me Evropën dhe Japoninë, në këmbim të tregtisë botërore më të ekuilibruar në avantazh të SHBA-së dhe një kontroll më të madh amerikan në hemisferën perëndimore (nga Amerika e Jugut në Arktik). Lidhja politike midis demokracive liberale, vetë ideja e Perëndimit si një qytetërim i lidhur së bashku nga një trashëgimi vlerash, është mjaft e huaj për Trump. Megjithëse Vance në mënyrën e tij iu referua asaj trashëgimie historike kur akuzoi disa qeveri evropiane se shkelin lirinë e shprehjes.

Shpërbërja e aleancës Atlantike e ndërtuar nga Franklin Roosevelt dhe Harry Truman, dhe e mbajtur nga të gjithë pasardhësit e tyre demokratë ose republikanë, ka pasoja të forta. Ajo është në kontrast me akumulimin e madh të interesave materiale që lidhin të dy anët e Atlantikut, duke përfshirë ato grupe kapitaliste që evropianët sot i përshkruajnë si një "oligarki" në linjë me Shtëpinë e Bardhë. Kthimi i shpinës ndaj Evropës nuk është gjithashtu në përputhje me ambiciet e Vance dhe Elon Musk për të eksportuar Trumpizmin me sloganin "MEGA", "Bëje Evropën përsëri të Madhe".

Një mundësi tjetër është që kjo histori të jetë një variant i krizave të tjera familjare, episodeve të stuhishme që kanë tronditur marrëdhëniet transatlantike. Precedentët janë të shumtë. Kjo varion nga vendimi i gjeneralit De Gaulle për të braktisur komandën e integruar të NATO-s në kohën e Luftës së Vietnamit, derisa Gjermania dhe Franca u prishën me Xhorxh W. Bushin kur ai pushtoi Irakun në vitin 2003.  Pikërisht atëherë sekretari amerikan i Mbrojtjes, Donald Rumsfeld, e bëri të famshëm titullin e një eseje gjeopolitike: "Amerikanët janë nga Marsi, evropianët nga Venusi". Rumsfeld më pas bëri një përpjekje për të bërë dallimin midis Evropës së Re, vendeve lindore pro-amerikane dhe Evropës së vjetër që ai e shihte si të kapur pas së kaluarës. Një tjetër diskriminues ka qenë gjithmonë Lindja e Mesme, ku sot Trumpizmi mund të interpretohet nga Netanyahu si një dritë jeshile për një sulm ndaj Iranit.

Vance krijoi panik në Evropë me ndërhyrjen e tij në Mynih, edhe sepse kishte identifikuar dobësi reale. Sipas sondazheve, gjermanët që votojnë në datën 23 nuk e penalizojnë liderin e kristiandemokratëve Merz për pranimin e votave të së djathtës ekstreme për kufijtë e imigracionit. Tensionet mbi flukset e migracionit të menaxhuara keq e kanë zhvendosur opinionin publik evropian në të djathtë, duke filluar me Francën në vitet 1980,  shumë kohë përpara se Trump të hynte në politikë.

Lufta tregtare e gjen Kontinentin e Vjetër në një pozicion dobësie ekstreme: ekonomia e tij është e paaftë të mbajë ritmin me atë amerikane dhe është shumë më proteksioniste se sa mund të mendohet, siç theksoi Mario Draghi. Ushtria evropiane që Zelensky po bën thirrje për të garantuar sigurinë e ardhshme të vendit të tij, dyqind mijë ushtarë që do të vendosen menjëherë në Ukrainë si një pengesë për Rusinë, thjesht nuk ekziston. Nëse elektroshoku i Vance do të zgjonte opinionin publik nga letargjia e tij gjeopolitike, do të ishte një nga ato krizat që e bëjnë Evropën të rritet./ Marrë nga Corriere della Serra

jd vance donald trump

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje