Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Profesioni i auditit ligjor (dikur i quajtur Ekspertë Kontabël), në vendin tonë ka filluar në vitin 1997 me krijimin e Institutit të Ekspertëve Kontabël të Autorizuar ose shkurt IEKA. Në periudhën fillestare prestigji i profesionit bëri që shumë nga të sapodiplomuarit në karriera ose diploma të ndryshme, të lidhura me ekonominë, pasi kishin krijuar disa vite eksperiencë, të shkonin me entuziazëm për t’u bërë pjesë e auditorëve, dhe jo vetëm për të mësuar njohuri të reja, por me synimin për të bërë një karrierë profesionale, duke pasur iluzionin se, një ditë, do të ishin ata që do të nënshkruanin raportet e auditimit, në një firmë të madhe apo të vogël, ose si profesionistë individualë. Një prej tyre kam qenë edhe unë.
Ne jemi në një shoqëri që ndryshon me hapa marramendës. Asgjë nuk është e përhershme dhe po kështu edhe profesioni ynë ka pësuar ulje – ngritjet e tij për shkak të situatave të ndryshme.
Sot profesioni e ka humbur “magjepsjen” që ka pasur për ekonomistët e rinjë. Të rinjtë e sotëm vazhdojmë të jenë të interesuar për të mësuar, por pa shumë entuziazëm. Tani objektivi i tyre është një tjetër: të fitojnë përvojë dhe njohuri në kompani të fushave të ndryshme dhe pastaj të hidhen, sa më shpejt aq më mirë, drejt departamenteve financiare të subjekteve publike ose private, me idenë e fitimit të stabilitetit pa aq presion, mundim dhe përgjegjësi sa ka profesioni i auditit.
Ky profesion elitar, i cili është ndër të vetmit që punon me Standarde Ndërkombëtare, sot është duke u shkelur me këmbë dhe nuk po përfillet nga askush.
Auditimi si profesion duhet t’i shtojë vlerë shoqërisë, dhe në thelb profesioni nuk ka ndryshuar, gjithnjë e më shumë, vlera e tij duhet të njihet nga një numër më i madh i palëve të interesuara. Investitorët jo vetëm që duan të dinë se informacioni financiar i investimit të tyre është i besueshëm, por ata gjithashtu duan të dinë se ai i konkurrentëve të tyre është gjithashtu i besueshëm. Po kështu, subjektet financiare dhe qeveritare, por dhe vetë qytetarët dhe konsumatorët duhet të bëhen të vetëdijshëm se ky profesion është mbrojtës i parave të tyre. Si auditorë, ne ofrojmë siguri në vendimmarrje dhe puna jonë duhet të konsiderohet në interes të publikut.
Shkak për këtë shkrim janë bërë diksutimet me kolegen time në lidhje me disa fakte që kemi ndeshur në këtë realitet jovlerësues.
Po e them paraprakisht që ky shkrim nuk ka asnjë qëllim për të luftuar kolegët e mi që aderojnë në shoqatat e kontabilistëve të miratuar dhe që ushtrojnë këtë profesion por thjesht dhe vetëm për të sjellë në vëmendje se cilat janë shërbimet të cilat mund dhe duhet t’i ofrojnë vetëm auditët ligjor dhe se ligjet duhet t’i përcaktojnë shumë qartë ato në mënyrë që profesioni të respektohet dhe të jetë në vendin dhe me cilësinë që i takon.
Në maj të vitit 2016 hynë në fuqi ndryshimet e ligjit 10091, datë 05.03.2009 “, “Për auditimin ligjor, organizimin e profesionit të ekspertit kontabël të regjistruar dhe të kontabilistit të miratuar”, të ndryshuar. Me këtë ligj, ndryshoi dhe emri i profesionit nga Ekspertë Kontabël në Audit Ligjor. Nga ne profesionistët u shpresua që ligji do të vendoste në vendin që i takon profesionin, por këto ndryshime duke mos u shoqëruar edhe me ndryshime në ligjin “Për tregtarët dhe shoqëritë tregtare”, ku Auditët Ligjor ende dhe sot quhen Ekspertë Kontabël, në vend që ta ndihmonin profesionin e goditën akoma më fortë duke i hequr këtij profesioni “eskluzivitetin” e disa shërbimeve që mund të ofrohen vetëm në kuadër të Standardeve Ndërkombëtare të Auditimit.
Për ata që nuk janë profesionistë më duhet të shpjegoj me fjalë më të thjeshta për të kuptuar më mirë.
Çfarë janë Standardet Ndërkombëtare të Auditimit? Standardet Ndërkombëtare të Auditimit (SNA) janë një seri rregullash, të vendosura nga Federata Ndërkombëtare e Kontabilistëve (IFAC). Këto standarde kërkojnë uniformitet në praktikat e kryera nga auditorët.
Po IFAC çfarë është? Është organizata botërore për profesionin e kontabilitetit. E themeluar në 1977, misioni i IFAC është t’i shërbejë interesit publik, duke forcuar vazhdimisht profesionin e kontabilistit në të gjithë botën dhe duke kontribuar në zhvillimin e ekonomive të forta ndërkombëtare duke krijuar dhe promovuar respektimin e standardeve profesionale me cilësi të lartë, duke nxitur konvergjencën ndërkombëtare të këtyre normave dhe marrjen e një pozicioni në interes të publikut kudo ku përvoja e profesionit është më e rëndësishme.
IFAC përbëhet nga 159 anëtarë dhe bashkëpunëtorë në 124 vende të botës, duke përfaqësuar afërsisht 2.5 milionë kontabilistë në praktika të pavarura, në industri, tregti, sektorin publik dhe arsimin. Asnjë organ tjetër i kontabilistëve në botë dhe vetëm pak organizata profesionale kanë mbështetjen e gjerë ndërkombëtare që ka IFAC.
Në Shqipëri, jashtë fushës akademike, ekzistojnë dy tituj në profesionin e kontabilitetit dhe të financave. Këto dy profesione janë Auditi Ligjor dhe Kontabilisti i Miratuar. Për të fituar këta tituj kandidatët japin disa provime të cilat janë:
Pra siç shihet edhe nga tabela, për të fituar titullin e Auditit Ligjor kandidati është i detyruar të kalojë provimin përfundimtar me gjashtë teste kurse Kontabli i Miratuar vetëm me tre.
Duke u nisur nga sa më sipër shërbimet që ofrojnë auditët ligjor janë të gjitha ato që ofrojnë kontabilistët e miratuar si dhe shërbimë të tjera që lidhen me standardet ndërkombëtare të auditimit, sistemeve të informacioneve dhe manaxhimit të entiteteve.Pra siç shihet edhe nga tabela, për të fituar titullin e Auditit Ligjor kandidati është i detyruar të kalojë provimin përfundimtar me gjashtë teste kurse Kontabli i Miratuar vetëm me tre.
Po realiteti çfarë na ofron????
Në realitet hasim raste si ky që po publikoj më poshtë, raport i rritjes së kapitalit të një shoqërie aksionere, në fakt të një Enti Publik, ku Kontabilisti i Miratuar, në vitin 2018, pasi ligji i ri ka hyrë në fuqi, shkruan:
Pra në të gjithë hyrjen e raportit, Kontabilisti i Miratuar, përcakton se po auditon, madje dhe në përputhje me Standardet Ndërkombëtare të Auditimit për të cilat ai nuk është testuar.
Në bazë të Ligjit Nr. 9901 datë 14.04.2008, i ndryshuar “Për tregtarët dhe shoqëritë tregtare” neni 169 pika 2 thuhet si citoj:
“2. Aplikimi për regjistrimin e vendimit të përmendur në pikën 1 të këtij neni shoqërohet me raportin e ekspertit të autorizuar, ku verifikohet vlera e kontributeve në natyrë, sipas nenit 113 të këtij ligji.”
Pra ky raport bëhet vetëm nga Ekspertët e Autorizuar që sot quhen Audit Ligjor, emërtim i cili duhet të kishte ndryshuar me hyrjen në fuqi të ligjit të ri për profesionin e Auditit dhe Kontabilistit të Miratuar.
E megjithatë, Enti Shtetëror në rastin më sipër dhe më pas Qendra Kombëtare e Biznesit e pranojnë këtë raport të Kontabilistit të miratuar edhe pse ai thekson se po auditon, pra po përdor një autoritet që ligji nuk ia jep.
Rasti tjetër është një tjetër profesionist i cili, duke përfituar nga boshllëku që ka lënë ligji, pasi ligji i ri ka hyrë në fuqi, përdor një numër license pa qenë në Regjistrin Publik të Auditëve Ligjor dhe harton raporte të rritjes së kapitalit për një sh.p.k pasi ka “ekspertuar” dokumentacionin.
E njëjta situatë është edhe nëpër gjykata e prokurori, ku gjykatës e prokurorë ende nuk e dinë se emërtimi ka ndryshuar dhe “raportin e fakteve të gjetura” e “me procedura të rëna dakord” për të cilat flet Standardi 4400 i auditimit, ua japin t’i kryejnë kontabilistët e miratuar me emërtimin “Raport i Ekspertit Kontabël”.
Çfarë po ndodh me profesionistin e liçencuar, me Auditin Ligjor i cili paguan kuota e tarifa vjetore goxha të larta, që paguan taksa e tatime dhe e sheh veten përpara fakteve të tilla? Kush e mbron atë?
Askush!
Auditët ligjor, të cilët janë vetëm 232 në të gjithë Shqipërinë, gjenden përballë një tregu të shkatërruar, ku puna e tyre nuk vlerësohet, ku biznesi e konsideron si barrë auditimin e pasqyrave të tyre financiare, ku partneri i tij kryesor, Shteti, të cilit ky profesionsit i mbron kuotat e tij prej 15% që ai ka si aksioner tek çdo biznes që paguan tatim fitim, është duke e goditur, duke e kthyer në një profesion të parespektuar, që për të mbijetuar detyrohet të kthehet në një mbajtës të thjeshtë kontabilitetesh.
Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?
Për Lulzim Bashën paska qenë më e lehtë të dalë kundër vetes se kundër Berishës. Në vendimin më të rëndësishëm të jetës, në aktin publik të vrasjes së babait po...
Shumica e votuesve të PD-së nuk e donin largimin e Sali Berishës nga grupi parlamentar. Përkundrazi ata kërkonin që PD ta mbështeste Berishën në çështjen...
Nga Meri LikaNë datën 1 shtator, fiskalizimi ka filluar plotësisht si proces. Problematikat që janë duke hasur bizneset por edhe operatorët e aplikacioneve, jan...
Debati për zgjedhjet e 25 prillit u shua që në fillim të majit. Vendimi i Bashës për të shpallur zgjedhjet për Kryetar dhe më pas shpallja non grata e Berishës ...
AFGANISTAN– Afganistani që tani është një emirat represiv islamik. Mjafton për këtë një emër, ministri i Brendshëm i emëruar, Sirajudin Hakani qëndron që nga vi...
Transmetimi live i Asamblesë së Partisë Socialiste, nga Koha e Fatos Nanos deri sot, vazhdon të mbetet një show i veçantë. Atëherë ishte një hapsirë deba...
TIRANE– Edhe pse u pritën me padurim, prezantimi i qeverisë Rama 3 nuk pati surpriza të mëdha. Dikasteret kryesore të qeverisë nuk kanë ndryshuar, shto edhe 3 m...
Ajet Meminaj, Ilirjan Selmanaj, Kastriot Shehaj etj etj. Mund të rendisja emra pa fund. Jam e sigurt që nuk i njihni, madje tani që po i lexoni po vrisni mendje...
Dorëheqjet e fundit nga politika, e Mark Markut dhe Erion Braçes për mendimin tim, kanë një ndryshim të madh.Ndryshimi qendron në faktin se, veprimi i do...
Nga Graeme Wood, The Atlantic15 vite më paë, John Kerry pyeti në Komitetin e Senatit për Marrëdhëniet me Jashtë, një pyetje që tani e bëjnë shumë amerikanë: ...
