Plumbi i dëmtoi venën kryesore të këmbës, niset me urgjencë drejt spitalit të traumës i plagosuri në...
Politike
“Albanian Files”/ Arkitekti kilian zbulon si e kontaktoi personalisht Edi Rama: Më mori në telefon për një kullë
30 Qershor 2026, 11:28Nga I.A
Edi Rama
TIRANË- Libri “Albanian Files” sjell dëshmi dhe rrëfime nga arkitektë të njohur ndërkombëtarë që kanë zhvilluar projekte në Shqipëri, duke hedhur dritë mbi mënyrën se si, janë marrë vendimet për zhvillimet urbane në vend. Një prej tyre tregon se bashkëpunimi nisi pas një telefonate të drejtpërdrejtë nga kryeministri Edi Rama.
Bëhet fjalë për një arkitekt nga Kili, pjesë e studios së njohur Elemental, i cili rrëfen se studioja filloi të punonte në Shqipëri në vitin 2024 pasi u kontaktua personalisht nga kreu i qeverisë.
“Benedetta Tagliabue më dërgoi një mesazh duke më pyetur nëse isha dakord që numri im i kontaktit t'i jepej kryeministrit të Shqipërisë. Unë i thashë: sigurisht. Pesë minuta më vonë më kontaktoi vetë kryeministri, duke më pyetur nëse mund të vija në Tiranë për të diskutuar mundësinë e një projekti.
Kili është shumë larg nga pothuajse çdo vend tjetër në botë, prandaj i thashë se gjëja më e mirë do të ishte të ndalesha në Shqipëri gjatë udhëtimit tim të ardhshëm në Evropë. Ai udhëtim ishte planifikuar të zhvillohej pas dy javësh, për shkak të një vizite në kantierin e ndërtimit të ndërtesës EDP në Lisbonë. Kështu, në ditët e fundit të majit, arrita të kaloja rreth njëzet e katër orë në Shqipëri. Që atëherë, jam kthyer edhe katër herë”, shprehet arkitekti.
Letra
Më tej ai ndalet te filozofia e studios Elemental për projektimin e kullave, duke theksuar se synimi është që vetë struktura të përbëjë arkitekturën dhe që projektet të ndërtohen mbi analizën e nevojave reale, e jo mbi zgjidhje të paracaktuara. Sipas tij, procesi i projektimit nis gjithmonë me identifikimin e problemeve që duhet të zgjidhen, pasi nuk ka gjë më të keqe sesa t'i japësh një përgjigje shumë të mirë pyetjes së gabuar.
Në fund, ai vë në dukje se sfida më e madhe nuk lidhet me një projekt të vetëm, por me ndikimin që kanë të gjitha projektet së bashku në zhvillimin urban. Sipas tij, koordinimi mes autoriteteve dhe aktorëve të përfshirë është elementi më i rëndësishëm për të garantuar të mirën e përbashkët, ndërsa roli i arkitektit është të propozojë masa që zbusin ndikimin e çdo ndërtimi në panoramën e përgjithshme.
Letra
“Duke pasur parasysh natyrën e projekteve, të cilat janë të gjitha kulla, ne parashikojmë që qasja jonë e viteve të fundit, sipas së cilës struktura është vetë arkitektura, do të bëhet edhe më radikale. Kur ke 400.000 tonë që ngrihen 300 metra mbi tokë, ne do të donim që arkitektura të ishte pothuajse e përfunduar në momentin kur të përfundonte edhe struktura. Nuk është vetëm çështje e përdorimit më efikas të burimeve, por edhe një pikënisje e shëndetshme që ndërtesa t'i rezistojë kohës.
Ne e shtyjmë sa më shumë të jetë e mundur momentin e "dëshirës për të projektuar"; nuk hidhemi menjëherë te një përgjigje (projekti), pa e kuptuar më parë se cila është pyetja. Vetëm kur kemi identifikuar forcat që do të përcaktojnë formën e projektit, atëherë hidhemi në boshllëkun e fletës së bardhë. Në momentin që fillon duke dëgjuar, vëzhguar dhe kuptuar kufizimet, projekti ka shumë më tepër gjasa të jetë i përshtatshëm. Përshtatshmëria është një mënyrë për të ndërthurur përgjegjësinë me cilësinë.
Gjëja e parë për të cilën duhet të bihet dakord me të gjitha palët e interesuara është: cilat janë problemet që duhet të zgjidhen. Nuk ka gjë më të keqe sesa t'i japësh një përgjigje shumë të mirë pyetjes së gabuar. Këto probleme variojnë nga ato shumë konkrete, të prekshme dhe të matshme, deri te ato abstrakte, simbolike dhe të vështira për t'u kuptuar; shpesh ato tërheqin edhe në drejtime të kundërta. Por kur pika e nisjes janë problemet dhe jo zgjidhjet, integriteti i projektimit kujdeset vetvetiu për veten.
Në çdo rast, ajo që ju po pyesni i referohet vetë projektit; sfida e vërtetë është çfarë ndodh me shumën e të gjitha projekteve. Dihet se veprimet individuale, edhe kur janë të motivuara nga qëllime të mira, nuk mund të garantojnë të mirën e përbashkët. Prandaj, në mjedisin e ndërtuar, koordinimi, më shumë sesa paratë, është burimi më i rrallë. Roli i arkitektit është t'u paraqesë dhe t'i diskutojë me autoritetet që kanë kompetencë masat që duhet të merren për të zbutur dhe, në fund, për të kompensuar ndikimin e një projekti të izoluar në panoramën e përgjithshme. Nuk kam ende njohuri të mjaftueshme për të përmendur një shembull të tillë,” thekson arkitekti i studios kiliane./Dosja.al