LIVE UPDATES
Politike

“Albanian Files”/ Arkitekti kilian zbulon si e kontaktoi personalisht Edi Rama: Më mori në telefon për një kullë

30 Qershor 2026, 11:28 Nga I.A
“Albanian Files”/ Arkitekti kilian zbulon si e kontaktoi
Edi Rama

TIRANË- Libri “Albanian Files” sjell dëshmi dhe rrëfime nga arkitektë të njohur ndërkombëtarë që kanë zhvilluar projekte në Shqipëri, duke hedhur dritë mbi mënyrën se si, janë marrë vendimet për zhvillimet urbane në vend. Një prej tyre tregon se bashkëpunimi nisi pas një telefonate të drejtpërdrejtë nga kryeministri Edi Rama.

Bëhet fjalë për një arkitekt nga Kili, pjesë e studios së njohur Elemental, i cili rrëfen se studioja filloi të punonte në Shqipëri në vitin 2024 pasi u kontaktua personalisht nga kreu i qeverisë.

“Benedetta Tagliabue më dërgoi një mesazh duke më pyetur nëse isha dakord që numri im i kontaktit t'i jepej kryeministrit të Shqipërisë. Unë i thashë: sigurisht. Pesë minuta më vonë më kontaktoi vetë kryeministri, duke më pyetur nëse mund të vija në Tiranë për të diskutuar mundësinë e një projekti.

Kili është shumë larg nga pothuajse çdo vend tjetër në botë, prandaj i thashë se gjëja më e mirë do të ishte të ndalesha në Shqipëri gjatë udhëtimit tim të ardhshëm në Evropë. Ai udhëtim ishte planifikuar të zhvillohej pas dy javësh, për shkak të një vizite në kantierin e ndërtimit të ndërtesës EDP në Lisbonë. Kështu, në ditët e fundit të majit, arrita të kaloja rreth njëzet e katër orë në Shqipëri. Që atëherë, jam kthyer edhe katër herë”, shprehet arkitekti.

“Albanian Files”/ Arkitekti kilian zbulon si e kontaktoi
Letra

Më tej ai ndalet te filozofia e studios Elemental për projektimin e kullave, duke theksuar se synimi është që vetë struktura të përbëjë arkitekturën dhe që projektet të ndërtohen mbi analizën e nevojave reale, e jo mbi zgjidhje të paracaktuara. Sipas tij, procesi i projektimit nis gjithmonë me identifikimin e problemeve që duhet të zgjidhen, pasi nuk ka gjë më të keqe sesa t'i japësh një përgjigje shumë të mirë pyetjes së gabuar.

Në fund, ai vë në dukje se sfida më e madhe nuk lidhet me një projekt të vetëm, por me ndikimin që kanë të gjitha projektet së bashku në zhvillimin urban. Sipas tij, koordinimi mes autoriteteve dhe aktorëve të përfshirë është elementi më i rëndësishëm për të garantuar të mirën e përbashkët, ndërsa roli i arkitektit është të propozojë masa që zbusin ndikimin e çdo ndërtimi në panoramën e përgjithshme.

“Albanian Files”/ Arkitekti kilian zbulon si e kontaktoi
Letra

“Duke pasur parasysh natyrën e projekteve, të cilat janë të gjitha kulla, ne parashikojmë që qasja jonë e viteve të fundit, sipas së cilës struktura është vetë arkitektura, do të bëhet edhe më radikale. Kur ke 400.000 tonë që ngrihen 300 metra mbi tokë, ne do të donim që arkitektura të ishte pothuajse e përfunduar në momentin kur të përfundonte edhe struktura. Nuk është vetëm çështje e përdorimit më efikas të burimeve, por edhe një pikënisje e shëndetshme që ndërtesa t'i rezistojë kohës.

Ne e shtyjmë sa më shumë të jetë e mundur momentin e "dëshirës për të projektuar"; nuk hidhemi menjëherë te një përgjigje (projekti), pa e kuptuar më parë se cila është pyetja. Vetëm kur kemi identifikuar forcat që do të përcaktojnë formën e projektit, atëherë hidhemi në boshllëkun e fletës së bardhë. Në momentin që fillon duke dëgjuar, vëzhguar dhe kuptuar kufizimet, projekti ka shumë më tepër gjasa të jetë i përshtatshëm. Përshtatshmëria është një mënyrë për të ndërthurur përgjegjësinë me cilësinë.

Gjëja e parë për të cilën duhet të bihet dakord me të gjitha palët e interesuara është: cilat janë problemet që duhet të zgjidhen. Nuk ka gjë më të keqe sesa t'i japësh një përgjigje shumë të mirë pyetjes së gabuar. Këto probleme variojnë nga ato shumë konkrete, të prekshme dhe të matshme, deri te ato abstrakte, simbolike dhe të vështira për t'u kuptuar; shpesh ato tërheqin edhe në drejtime të kundërta. Por kur pika e nisjes janë problemet dhe jo zgjidhjet, integriteti i projektimit kujdeset vetvetiu për veten.

Në çdo rast, ajo që ju po pyesni i referohet vetë projektit; sfida e vërtetë është çfarë ndodh me shumën e të gjitha projekteve. Dihet se veprimet individuale, edhe kur janë të motivuara nga qëllime të mira, nuk mund të garantojnë të mirën e përbashkët. Prandaj, në mjedisin e ndërtuar, koordinimi, më shumë sesa paratë, është burimi më i rrallë. Roli i arkitektit është t'u paraqesë dhe t'i diskutojë me autoritetet që kanë kompetencë masat që duhet të merren për të zbutur dhe, në fund, për të kompensuar ndikimin e një projekti të izoluar në panoramën e përgjithshme. Nuk kam ende njohuri të mjaftueshme për të përmendur një shembull të tillë,” thekson arkitekti i studios kiliane./Dosja.al

elemental albanian files edi rama


Sondazh

Poll

"Nuk ka kolltuk që e shpëton një pushtet"/ Gjekmarkaj: Shqiptarët janë në rrugë kundër padrejtësisë

"Nuk ka kolltuk që e shpëton një pushtet"/ Gjekmarkaj: Shqiptarët janë në rrugë kundër padrejtësisë

Përplasje e ashpër në Kuvend mes Balliut dhe Muçit: Kjo është për tu vlerësuar, jo për tu përdorur

Balla: Ju gëzoni kur protestuesit thërrasin “Berisha në burg”, shpresoni se do shpëtoni nga Saliu

Bardhi për Ramën: Dorëheqjen s'e jep dot, ka ende borxhe për të shlyer

Protestonte para Kuvendit, Policia arreston Dritan Goxhajn dhe të tjerë protestues

Protestuesit vijojnë revoltën para Kuvendit/ Godasin me vezë automjetin e ministrit Gonxhja

Gjest human në mes të protestës/ Qyetarët para Kuvendit shpërndajnë ujë për efektivët e policisë

Policia ndërhyn për të hapur rrugën deputetëve, i bashkohet FNSH

Protestuesit përplasen me policinë, i bllokojnë rrugën zv.kryeministres Albana Koçiu

Protestuesit ndjekin deputetin e PS-së jashtë Parlamentit: Nuk na përfaqëson, hajdut

Tensione para Parlamentit, protestuesit godasin me vezë makinën e Tërmet Peçit dhe Petrit Malajt

Të rinjtë u “vendosin gjoba” makinave: Mos procedoni studentët, jemi në protestë

Ja momenti i arrestimit të Emiljano Ninës, policia jep detajet e ngjarjes

Tension para Kuvendit, protestuesit tentojnë të fusin kosh mbeturinash në hyrje të institucionit

Qytetarët protestojnë përballë godinës së Kuvendit: Ju erdhi fundi

Mblidhen protestuesit para Kuvendit, deputetët e mazhorancës hyjnë 30 minuta më herët

"Do vijoj të jem pjesë e PS"/ Spiropali: Jemi duke punuar mbi draftin për Shqipërinë e re

Përfshihet nga flakët kompleksi në Laprakë, nuk raportohen të lënduar

“Ju erdhi fundi”/ Momenti kur protestuesit shpalosin banderolën në muret e Politeknikut

“Ekonomia ka marrë fund”/ Protestuesja: Në drejtësi nuk gjen zgjidhje, kushtet ne spitale janë copë

Aktivisti Klod Leka: Qytetarët po rezitojnë dhe në kushtet e vështira të vapës

“Korrupsioni më mënyrë galopant” Maestro: Po rrisim fëmijët që të emigrojnë jashtë vendit

“Duhet qeveri teknike”/ Maestro: Protesta do vazhdoj deri në qytetarin e fundit në shesh

Një muaj pandërprerë/ Qytetarët vazhdojnë protestën kundër Qeverisë Rama

Eurodeputetja Vula Tsetsi:Nuk ka zgjerim të BE-së me Shqipërinë nëse Rama e shet vendin tek të huajt

Eurodeputetja Christina Guarda mesazh Ramës: Nuk hyhet në Europë duke u përulur, por me kokën lart!

Eurodeputetja Anna Strolenberg: Mos u ngatërro me shqiptarët, lufto korrupsionin dhe mbro natyrën!

Përplasje fizike mes protestuesve dhe rojeve të universitetit Politeknik

Pas përplasjeve me rojet brenda Universitetit të Politeknikut, protestuesit marrin banderolën

Protestuesit marrin sërish banderolën, e shpalosin nga katet e Universitetit Politeknik

Policia u heq banderolën, protestuesit futen brenda Universitetit Politeknik

Të shtëna me armë zjarri në Pogradec, plagoset i riu me precedentë penal

Goditet grupi kriminal që kryente vjedhje me dhunë në Sarandë, 4 persona të arrestuar

Me pankartat dhe flamurin kombëtar, protestuesit e zbardhin përpara kryeministrisë

Ra nga shkëmbi teksa mblidhte bimë medicinale/ Gjendet pas mesnate 32-vjeçari

Ranë në greminë gjatë eksplorimit të Kanioneve të Gjipesë, shpëtohen 4 turistët

“Edi Rama është një komunist”/ Sopranoja në protestën e 29-të: Jam fëmijë e rritur internimeve

Protestuesi: Rama shpenzon 4.5 mln euro për kapriçot e tij

"Policia e Shtetit të mos provokojë!"/ Protestuesi- qytetarëve: Mos bini pre e provokimeve

Dita e 29-të e protestës/ Nis marshimi nga sheshi "Skëndërbej" drejt Kryeministrisë

Dita e 29-të e protestës/ Nis grumbullimii qytetarëve në sheshin "Skëndërbej"

Zjarri në Mallakastër/ Shuhen flakët në Hekal, rrezik për Parkun Arkeologjik të Bylisit

Incident para Kryeministrisë, policia largon qytetarët që kishin kaluar natën pranë saj

Propozimi për Kuvendin Kombëtar, protestuesi para kryeministrisë: Kemi 500 anëtarë potencialë

Salianji i bashkohet protestuesve: Asnjë makineri pushteti nuk mund ta ndalë ndryshimin

Bulevardi plot me qytetar/ Protestuesit nisin marshimin në rrugët e Tiranës

Presidenti serb paralajmëroi dorëheqjen/ Protestuesja para kryeministrisë: Vuçiç merre edhe mikun...

"Emri i tij na bën pis gjuhën"/ Aktori Mehdi Malkaj në protestë: Pse nuk e fusin në burg maskarain

"‘Albanian Files’ ka tokat e të gjithë shqiptarëve"/ Qytetari: Do të jetë dosja që do e çojë...

Eurodeputetja italiane, Salis: Është e drejtë të dalësh kundër modelit të korrupsionit