LIVE UPDATES
Editorial

Për një opozitë post-berishiste

15 Tetor 2021, 11:48 Nga DOSJA
Për një opozitë post-berishiste

Dy elementet bazë të opozitarizmit berishist janë denoncimi hiperbolik dhe agresiviteti, që nga ai verbal deri tek ai fizik. Denoncimet e Berishës ndaj kundërshtarëve të tij politikë kanë qenë gjithnjë totale dhe degraduese, duke prodhuar një urrejtje të thellë tek opozitarët. Shumë prej tyre dje e urrenin me pasion Fatos Nanon, si mishërim i … djallit, ndërsa sot, me të njëjtin pasion, urrejnë Ramën, si njeriun më pervers dhe të ligë që ka parë bota. Tashmë kësaj kategorie i është bashkangjitur edhe Basha, humbësi dhe pengu më i madh i të gjitha kohërave.

Këto karakteristika të berishizmit shfaqeshin jo vetëm gjatë opozitës, por edhe në pushtet. Mjafton të kujtojmë vrasjet e 21 Janarit kur Kryeministri Berisha, pasi vrau protestuesit në shesh, filloi të sulmonte Presidentin dhe Prokuroren e Përgjithshme se po organizonin një grusht shteti. Madje këtë të fundit me një agresivitet verbal maskilist tronditës e quajti “lavire të bulevardit”, edhe pse ishte, dhe mbetet, një nga juristet më dinjitoze që ka prodhuar Shqipëria.

Denoncimi total e ka reduktuar rolin e opozitës në atë të prokurorit dhe protestuesit, duke ulur besueshmërinë e saj si alternativë. Sidomos kur të njëjtët oligarkë që ajo denoncon sot si zgjatime të Ramës pasuronin atë dje. Mjafton të kujtojmë që Delijorgji që sot ndërton pallate në qeverisjen e Ramës dje bënte biznes në Gërdec me djalin e doktorit.

Është e njëjta opozitë që po bën Basha sot, edhe pse e ka lënë Berishën jashtë Grupit Parlamentar. Krizën energjetike ai e redukton thjesht te korrupsioni i Ramës, të cilin në mënyrë shumë berishiste e etiketon “tellalli i së keqes”, ndërkohë që largimin e tij e premton përsëri me protesta. Problemi është që opozitën nuk e sjell në pushtet protesta, por alternativa qeverisëse.

Që Rama dhe qeveria e tij duhet të largohet është e qartë për shumicën e qytetarëve. Pjesa dërrmuese e shqiptarëve nuk janë të kënaqur me qeverisjen. Sondazhet që i pyesin nëse Shqipëria po shkon apo jo në drejtimin e duhur, tregojnë se shumica e tyre janë të pakënaqur me drejtimin e vendit.

Ama e njëjta shumicë nuk e sheh opozitën si alternativë. Kjo është edhe një nga arsyet se përse vendi po zbrazet. Brezi i ri nuk ka shpresë as te qeveria dhe as tek opozita, ndaj do të vazhdojnë të largohen edhe sikur Basha t’u dalë përditë te stacionet e autobusit dhe t’u lutet të rrinë.

Ndaj, denoncimi duhet të shërbejë jo vetëm për të nxjerrë në pah keqqeverisjen dhe korrupsionin në pushtet, por edhe për të ndërtuar alternativën qeverisëse. Parlamenti dhe komisionet parlamentare janë mekanizma të fuqishëm që opozita mund të përdorë jo vetëm për të hedhur baltë mbi qeverinë, por edhe për të pastruar veten si alternativë. Për këtë arsye opozita bëhet shumë më mirë brenda Parlamentit sesa në rrugë.

Kriza energjetike që po afrohet ofron një mundësi të artë për opozitën jo vetëm për të nxjerrë në pah korrupsionin në këtë sektor, mungesën e një vizioni afatgjatë të qeverisë, por mbi të gjitha, alternativën që ajo ofron. Denoncimi i korrupsionit të Ramës dhe 7 pikat e Bashës që propozojnë në mënyrë kontradiktore edhe uljen e taksave edhe rritjen e subvencioneve, nuk përbëjnë alternativë.

Përballë krizës që po afrohet, opozita duhet të propozojë ngritjen e një komisioni hetimor për energjetikën. Synimi i tij duhet të jetë skanimi i situatës aktuale energjetike jo vetëm për të nxjerrë në pah prezencën e korrupsionit, por edhe mungesën e vizionit afatgjatë në këtë sektor. Më konkretisht, ky komision duhet të hetojë masat që janë marrë për pavarësinë energjetike të vendit, politikat që janë bërë për diversifikimin e burimeve energjetike diellore dhe eolike, për të shmangur varësinë nga uji, mënyrën se si po menaxhohen sektorë strategjikë, si KESH apo OSHEE.

Në një nga të paktët artikujt investigativë mbi këtë sektor, kryeredaktori i BIRN, Gjergj Erebara dhe një nga gazetarët më seriozë që kemi, vë në dukje se “KESH sh.a.”, e cila menaxhon tri hidrocentralet e lumit Drin, nuk ka publikuar bilanc vjetor dhe as raportet e menaxhimit, siç është detyrimi ligjor, në Qendrën Kombëtare të Biznesit për vitet 2019 dhe 2020. “OSHEE Group” nuk ka dorëzuar bilancin e vitit 2020 ndërsa OST, e cila menaxhon linjat e tensionit të lartë, nuk ka publikuar bilancin e vitit 2020 (shiko: https://www.reporter.al/kriza-e-dritave-dhe-kriza-e-keqqeverisjes/).

Një komision parlamentar ka të gjitha mundësitë ligjore, administrative dhe mediatike të hetojë menaxhimin e këtyre kompanive. Mund të thërrasë në seanca dëgjimore ekspertë të fushës, si dhe drejtuesit e ministrive përkatëse dhe të kompanive kryesore energjetike dhe t’u kërkojë llogari në lidhje me menaxhimin e sektorit dhe investimet e kryera në të.

Seanca të tilla shërbejnë jo vetëm për të sensibilizuar qytetarët në lidhje me keqqeverisjen në sektor, por edhe për të shpalosur alternativën e opozitës. Ajo duhet t’u shpjegojë shqiptarëve se çfarë dhe si duhet bërë ndryshe në këtë sektor. Nëse diversifikimi dhe pavarësia energjetike që na mbron nga luhatjet e tregut global duhet bërë nëpërmjet kompanive private, shtetërore, nëpërmjet një kombinimi të të dyjave apo nëpërmjet politikave që nxisin pavarësinë energjetike të konsumatorit duke instaluar panele diellore në shtëpi dhe apartamente.

T’u thuash shqiptarëve se kriza buron nga fakti se Rama është një plehrë e korruptuar dhe se zgjidhja është ardhja e Bashës në pushtet është qesharake. Herën e fundit që Basha me Berishën ishin në pushtet ARMO shkoi për lesh në duart e Rezar Taçit, të cilit pas keqmenaxhimit të ARMO-s, donin t’i jepnin edhe “Albpetrolin”, pa folur për katastrofën e privatizimit me ÇEZ-in famëkeq.

Për të njëjtën arsye nuk ka sens t’u thuash shqiptarëve se kriza e karburantit, çmimi i tij i lartë dhe monopolet në këtë sektor burojnë nga ligësia e Ramës, sepse oligarkët e këtij sektori si Kastrati u fuqizuan që në qeverisjen e PD-së. Ndaj, problemet e sektorit dhe të ekonomisë në përgjithësi nuk mund të reduktohen te ligësia e një njeriu apo tek emra të përveçëm, ato duhen parë si fenomene që kërkojnë zgjidhje ligjore dhe ekonomike jo thjesht britma “Rama ik!”.

Në rastin konkret, kapitalizmi ka një tendencë, që nuk e ka identifikuar vetëm Karl Marksi, drejt monopolizimit. Edhe nëse gara ekonomike fillon e ndershme, ai që fiton raundin e parë ka më shumë shanse të fitojë edhe raundet në vijim dhe pas çdo fitoreje konkurrenca me të bëhet gjithnjë e më e vështirë. Po të fusim këtu edhe faktin që ekzistojnë ato që quhen “economies of scale” (ekonomitë e shkallës) – sektorë ku firmat e mëdha prodhojnë më lirë sesa firmat e vogla – tendenca drejt monopolit bëhet e pandalshme dhe ndërhyrja e shtetit për thyerjen e monopoleve, e domosdoshme.

Ky është një problem themelor me të cilën përballet edhe tregu më konkurrues dhe më i madh në botë, SHBA-ja. Aty sistemi bankar u përqendrua në pak banka që kontrollonin dhe vazhdojnë të kontrollojnë shumicën e sektorit financiar dhe që janë “too big to fail” (shumë të mëdha për të dështuar), që do të thotë se falimentimi i tyre rrëzon të gjithë ekonominë amerikane dhe globale. Për pasojë, kur plasi kriza financiare në vitin 2008, qeveria amerikane u detyrua të ndërhyjë për t’i shpëtuar.

Ironia është që sot oligopoli bankar në SHBA është fuqizuar edhe më shumë se dje, pavarësisht premtimeve të administratës Obama për ta shkërmoqur. E njëjta gjë ka ndodhur me “Facebook”, që pasi bleu edhe “Instagram” edhe “WhatsApp”, është kthyer faktikisht në monopol. Sot jemi aq të varur nga “Facebook” sa është e pamundur të konkurrosh me të në treg.

Një fenomen i ngjashëm ndodh edhe në kapitalizmin shqiptar, të fortët forcohen dhe të dobëtit dobësohen duke prodhuar tendencat monopolistike. Natyrisht që në këtë proces Kryeministri Rama ka dorë dhe përgjegjësi. Atij duket se i pëlqejnë monopolet, sepse me ta qeveris dhe e kontrollon ekonominë më thjesht sesa me rrëmujën që prodhon konkurrenca.

Ndaj, Rama jo vetëm nuk e lufton tendencën monopolistike apo oligarkike të kapitalizmit, por e ushqen atë. Kështu, nëse firma “Kastrati” ka pozicion tejet dominues në tregun e karburanteve, ai i jep edhe aeroportin e Rinasit, edhe Rrugën e Kombit, duke e betonizuar edhe më tej pozicionin e kësaj kompanie në treg. Ashtu sikurse një kompanie tjetër i dhjetëfishon tenderët e qeverisë.

E megjithatë fenomenin e monopolizimit apo të oligopolizimit nuk e prodhon Rama, por kapitalizmi. Ndaj, zgjidhja nuk është thjesht duke hequr Ramën, por duke implementuar politika konkrete kundër monopoleve dhe oligopoleve. Edhe këtu hapi i parë që duhet të ndërmarrë opozita është ngritja e një komisioni hetimor në lidhje me tregun e karburanteve për të parë nëse kemi të bëjmë më monopol, oligopol apo konkurrencë të lirë.

Në bazë të këtij hetimi, opozita duhet të propozojë politika dhe ligje konkrete për thyerjen e monopoleve, si atë karburantit, ashtu edhe të miellit, që rrisin çmimin e produkteve jetike për qytetarët. Minimalisht mund të propozohen politika që limitojnë numrin e tenderëve apo pjesëmarrjen në to të aktorëve monopolistë apo oligopolistë në treg. Në këtë mënyrë, shteti nuk forcon monopolet, por konkurrencën.

Pa politika të tilla, zëvendësimi i Ramës me Bashën jo vetëm nuk e zgjidh, por thjesht e përkeqëson problematikën e monopoleve, oligopoleve, krizës energjetike apo të oligarkëve në Shqipëri. Ndaj, fabula që Rama është fatkeqësia më e madhe që i ka ndodhur Shqipërisë, që artikulon si opozita politike, edhe ajo mediatike, shërben thjesht për të zhvendosur vëmendjen nga zgjidhjet konkrete për bukën, energjinë, oligarkinë apo për pastrimin e parasë në ndërtim. Të gjitha këto nuk mund të trajtohen si probleme që burojnë thjesht nga vullneti djallëzor i Ramës.

Kjo është diçka që qytetarët e kuptojnë. Ata tashmë e dinë se zgjedhja e së keqes më të vogël nuk është zgjidhje. Ata nuk besojnë më te shpëtimtarët, qoftë ky Rama, Berisha dhe aq më pak Basha. Ata kërkojnë propozime dhe politika konkrete që zgjidhin hallet e tyre dhe jo një opozitë që vetëm denoncon, por nuk ofron alternativë.

Dhe nuk mund t’u vësh faj. Opozita ngriti një komision për të hetuar zgjedhjet e 25 prillit, por nuk ka propozuar asnjë komision për të hetuar çmimin e bukës dhe tregun oligopol të miellit; nuk ka ngritur asnjë komision për të hetuar sektorin e energjetikës dhe tregun e karburanteve; asnjë komision për të hetuar çfarë po ndodh në bizneset kriminale të minierave në Bulqizë, ku kanë vdekur më dhjetëra minatorë, pa folur për çështje edhe më komplekse si pastrimi i parave. Ndaj, te qytetari krijohet përshtypja se PD-ja e përdor Parlamentin për hallet e veta dhe jo të popullit.

Deri tani Basha ka treguar se opozita që di të bëjë është vetëm ajo berishiste: denoncime dhe protesta pa propozime. Komisionet hetimore që ai propozon shërbejnë thjesht për denoncim dhe jo për të ndërtuar alternativa qeverisëse. Dhe kjo është e kuptueshme kur Basha ende nuk është distancuar nga Berisha. Ai sot e menaxhon PD-në njësoj si Berisha dje, thjesht pa karizmën e këtij të fundit. Nëse dje PD ishte një bunker entuziast, sot është një bunker i trishtë.

Ndaj, në këtë pikë, për të ndërtuar një opozitë post-berishiste është e nevojshme largimi i berishizmit nga PD-ja, babë e bir, dhe dalja e një udhëheqjeje të re, që u ofron shpresë dhe alternativë shqiptarëve. As Berisha dhe as Basha nuk kanë kredibilitetin e nevojshëm.

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

Editorial Editorial analiza e Blendi Kajsiut blendi kajsiu cez edi rama opozita pd analiza e Blendi Kajsiut blendi kajsiu cez edi rama opozita pd

Sondazh

Poll

Editorial 14 Tetor 2021, 11:04

Dinjitetin nga qesharakja e ndan vetëm një hap

Unë, ashtu si dhe pjesa më e madhe e njerëzve në botë, kam përçmim për Hitlerin, përçmim ky i cili pjesën më të madhe të kohës kalon në urrejtje, ...

Editorial 12 Tetor 2021, 08:07

Nevoja e pavarësisë energjetike

Nga Blendi KajsiuTIRANE– Në një dalje publike të pro gramuar për të qetësuar Kryeministrin dhe çoroditur qytetarët, Rama na paralajmëroi për një kr...

Editorial 10 Tetor 2021, 08:02

Gjarpëri në ato grika, kollaj s’të qasej e liga

Kryeministri ynë, në një hark kohor shumë të shkurtër na është shfaqur herë si baba Vanga kur del për të na njoftojë katastrofën energjetike dhe krizën e jashtë...

Editorial 7 Tetor 2021, 07:41

Unë nuk bindem

Në Shqipëri jemi duke parë shkatërrimin e institucioneve demokratike dhe nëpërmjet tij edhe shkatërrimin e parimeve demokrtike. Shumë njerëz mendojnë se kjo vje...

Balla: Javën e ardhshme mbahet konferenca e parë ndërqeveritare, ka dakortësi

Balla: Javën e ardhshme mbahet konferenca e parë ndërqeveritare, ka dakortësi

Spaho: Kontrolloni veten, na keni quajtur bagëti e tufë, ju respektojmë si motrat tona

"Mungon insulina", Manastirliu: Kemi 17 lloje, dysheku i duhet spitalit, jo Ficos

Berisha për Ramën: Nuk e shplani dot! Spiropali: Atje çove djalin e preferuar me flokë të lyera

"Stolisni kolltukun", Spiropali-Dules: Ju protestën e katranit, kapeni pas flokëve të Saliut

Berisha e krahasoi me Gaddafin, Ekonomi: Rama është brand ndërkombëtar, s'kemi ç'të bëjmë

Berisha lexon mesazhin: Prej 30 ditësh nuk gjejmë insulin, ju quani ‘brend’ Ramën

Berisha denoncon vëllain e komandantit të Gardës: Artan Sako mori tender me 99.9% të fonfit limit

Berisha paralajmëron Ballën:6i kam gati për ty,shumë shpejt do shpallesh në kërkim si Gentian Sharra

Zhupa: Më 7 korrik proteston fermeri, i riu dhe pensionisti, i keni ndarë të nënës e të njerkës

"Bëtë festë për grurin", Balla-Zhupës: kemi 5-fishuar eksporter, për 1 hektar japim 80 litra naftë

Akti normativ për kompensimin e çmimeve për materialet e ndërtimit, Salianji: Politikë zhvatje

Salianji: Rama dhe Braçe kanë shqetësim të madh, iu kanë humbur lopët

Vrasja e Pjerin Xhuvanit, ish-zv.drejtori i Policisë Nushi i drejtohet mediave: Ikni na lini rehat

'Nëse votojmë kundër i bëjmë nder qytetarëve'/ Tabaku: Akti normativ ka hyrë në fuqi

'Ministria ka dhënë 22 mln mbështetje' Krifca: 5 muajt e parë të vitit ishin të mirë për fermerët

'Akti serviret gabim'/ Sula: Pse të kompensohen kompanitë që marrin fonde publike

Pyetet për protestën e 7 korrikut, Alizoti: Po më duket vetja superstar, s'më ka njoftuar njeri

Protesta e 7 korrikut, ankohet Arbi Agalliu: Ma vunë emrin në listë pa më pyetur fare

Deklaratat e Alibeajt/ Këlliçi: Kushdo që tenton të vrasë protestat është në shërbim të qeverisë

Braçe kundër Ramës: Se thoni i ka numëruar gabim lopët Erioni. Bujku po del me humbje, duhet bursa

Rezoluta për Srebenicën, Balla:Shumë shpejt dorëzojmë në Kuvend dokument me rëndësi edhe për Kosovën

PS nuk e "lëshon" Olta Xhaçkën, Balla: Akuzat, flluska sapuni

Kriza e çmimeve, ministrja Ekonomi: Ekonomia jonë ka rezistuar, njerëzit kanë vënë lekë në bankë

Rama "kap" tek Samiti i NATO presidentin bullgari, i flet gjithë këmbë e duar: Mbase lajm i mirë

Duma: Ju shqetësoheni që aksionerët e peshqve të mëdhenj, votojeni për ato të 10-të. Tallje!

'Kursimet janë rekord'/ Ahmetaj: Do prezantojmë paketë tjetër ndihme, çmimi i naftës është i lartë

'Ekonomia po rritet'/ Ibrahimaj: Po të mos kishim bordet, do ishte shtrenjtuar çmimi i naftës

'Ankohet' për ministren, Spaho: Ka fjalimin e njëjtë si për Butrintin e Ukrainën

Kompensimi i çmimeve/ Dhurata Çupi: Minatorët e Bulqizës s'u jepet asnjë investim

Refuzon thirrjen e Berishës! Protesta e 7 korrikut, Xhaferraj: S'do marr pjesë

Protesta e 7 korrikut, Flamur Hoxha: E kemi për detyrë të bashkohemi

Java çame/ Idrizi i përgjigjet Dendias: Kush nuk ekziston? Duam falje publike nga Greqia

7 korriku, Salianji konfirmon pjesëmarrjen: Kemi 1001 arsye për të protestuar

Protesta e 7 korrikut, Ina Zhupa konfirmon pjesëmarrjen: Detyra minimale e çdo deputeti

Protesta e 7 korrikut, Gazment Bardhi: Gjithmonë krah qytetarëve, jo autokratëve

Protesta e 7 korrikut/ Agron Duka i bashkohet Berishës: Do jemi prezent për të dhënë një mesazh

7 Korriku/ Grida Duma: Jam pro, Berisha ka bërë shumë mirë që i ka përfshirë deputetët

Protesta e 7 korrikut/ Alibeaj: Para se Berisha të shkojë te sheshi, të vijë të flasë për oligarkët

S'merr pjesë në protestën e Berishës, Açka: S'do jem fizikisht, i bëj me fjalë

Protesta e 7 korrikut, PD përgatit terrenin, ngre dy grupe pune, kush merret me Tiranën e qarqet

Aksidetohet turistët çekë në Tamarë, makina del nga rruga

Aksion në Elbasan/ Mbajti peng një person, arrestohet në mes të ditës Thanas Beko

Komisioni për Hartën gjyqësore/ 'Më vjen të qesh', Maks Haxhia: Më morën në telefon, ishte anulluar

Policia Rrugore kontrolle në Tiranë, vendosen 268 masa administrative dhe pezullohen 21leje drejtimi

Rama takohet me Biden, e prek në kurriz e i thotë diçka, presidenti i SHBA-së ngel me gojë hapur

Reforma Territoriale, Xhelal Mziu: Të bejmë një tur, marrim eksperienca, është çështje komplekse

Komisioni për Reformën Territoriale, caktohen ekspertët teknikë! Mziu: Të bëjmë tur në rajon

Rama dhe bashkëshortja e tij priten nga Mbreti Felipe VI i Spanjës dhe mbretëresha

Policia “aktivizon” dronët, shoferët që nuk respektojnë këmbësorët në vizat e bardha do ndëshkohen