LIVE UPDATES
Ekonomi

Pse një cep i industrisë automobilistike europiane vazhdon të lulëzojë

Në një dysheme fabrike të qetë, karroca të vogla autonome transportojnë pjesë drejt stacioneve të punës, ku krahë robotikë të verdhë i montojnë ato në module.

21 Mars 2026, 07:58 Nga I.A
Pse një cep i industrisë automobilistike europiane vazhdon të
Foto Ilustruese

TIRANË- Ekonomia me përqendrimin më të madh të makinave në botë vazhdon të tërheqë investime, të paktën për momentin, shkruan The Economist. Robotët janë rreth dy herë më të shumtë se 150 punonjësit në Smart Battery Shop të Porsche, i hapur në vitin 2024 në Horna Streda, rreth një orë larg me makinë nga Bratislava, kryeqyteti i Sllovakisë.

Në një dysheme fabrike të qetë, karroca të vogla autonome transportojnë pjesë drejt stacioneve të punës, ku krahë robotikë të verdhë i montojnë ato në module. Këto më pas shndërrohen në paketa baterish në një fabrikë tjetër pranë Bratislavës për Volkswagen Group, kompania mëmë e Porsche, përpara se të vendosen në modelet elektrike të Porsche Cayenne.

Dërgesat e automjeteve sportive elektrike (SUV), të prodhuar aty përkrah modeleve me benzinë dhe hibride, pritet të nisin më vonë këtë vit. Kompania gjermane Porsche thuhet se ka investuar rreth 1 miliard euro në këtë fabrikë baterish. Dhe nuk është e vetmja që ka zgjedhur Sllovakinë. Kompanitë e Europës Perëndimore nisën të shikonin drejt lindjes tri dekada më parë, në përpjekje për të ulur kostot e prodhimit duke mbetur njëkohësisht pranë tregjeve kryesore.

Sllovakia rezultoi po aq tërheqëse sa vende më të mëdha si Polonia dhe Rumania. Volkswagen, që u vendos aty në vitin 1991, është sot punëdhënësi më i madh privat në vend. Vitin e kaluar prodhoi rreth 337 mijë makina, përfshirë markën Volkswagen, por edhe Audi, Skoda dhe Porsche.

Sllovakia prodhon shumë më tepër sesa do të pritej për madhësinë e saj. Në vitin 2025 ajo prodhoi gati 1.1 milionë automjete, më shumë se çdo vend tjetër në botë për frymë. Industria automobilistike është zemra e ekonomisë së vendit, duke kontribuar rreth 10% të PBB-së dhe duke punësuar drejtpërdrejt 170 mijë punonjës. Pothuajse të gjitha makinat eksportohen, duke përbërë rreth një të tretën e eksporteve të Sllovakisë.

Industria vazhdon të zgjerohet. Volvo, prodhuesi suedez i makinave, po investon 1.2 miliardë euro në një fabrikë të re të posaçme për automjete elektrike, e cila pritet të prodhojë 228 mijë makina në vit kur të hapet në 2027. Francesca Gamboni, drejtuese e operacioneve industriale të kompanisë, thekson fuqinë punëtore të kualifikuar të vendit, infrastrukturën e mirë dhe rrjetin e furnitorëve. Rreth 400 kompani furnizojnë industrinë.

Edhe subvencionet shtetërore ndihmojnë, pranon ajo: Volvo mori rreth 270 milionë euro mbështetje për të ndërtuar fabrikën në Sllovaki. Prodhuesit e makinave përfitojnë gjithashtu nga lehtësitë fiskale dhe stimuj të tjerë. Kia, kompania koreanojugore, ka bazën e saj kryesore të prodhimit europian në Zilina. Jaguar Land Rover dhe Peugeot-Citroën, pjesë e Stellantis, kanë prej vitesh operacione të mëdha në Sllovaki.

Industria e vendit është prekur relativisht pak nga tronditjet e pandemisë dhe nga shtrëngimi i rregullave të emetimeve në BE, që e kanë bërë prodhimin e makinave më të shtrenjtë. Prodhimi në Europë ka rënë me mbi një të pestën që nga viti 2019; në Sllovaki ai ka rënë vetëm pak.

Një arsye është investimi në kalimin drejt automjeteve elektrike. Kia së fundmi nisi prodhimin europian të makinave elektrike në Zilina. Shitjet e modeleve plotësisht elektrike nuk kanë përmbushur parashikimet, por gjithsesi u rritën me gati 30% në Europën Perëndimore vitin e kaluar. Sipas konsulencës Schmidt Automotive, ato përbëjnë tashmë gati një të pestën e shitjeve.

Megjithatë, varësia e madhe e Sllovakisë nga prodhimi i makinave e bën ekonominë e saj veçanërisht të ndjeshme ndaj luhatjeve të industrisë. Të gjitha kompanitë përballen me kërcënimin e automjeteve elektrike kineze me çmime të ulëta dhe po përpiqen të mbeten konkurruese.

Edhe vende të tjera po konkurrojnë për investime. Stimujt bujarë qeveritarë dhe energjia e rinovueshme e mjaftueshme kanë tërhequr prodhues baterish në Spanjë. Stellantis po zgjerohet me shpejtësi në Marok, i tërhequr nga pagat e ulëta dhe marrëveshja e tregtisë së lirë me BE-në.

Së shpejti, gjiganti kinez i automjeteve elektrike BYD pritet të hapë fabrikën e parë europiane në Hungari. Edhe BMW nga Gjermania ka zgjedhur Hungarinë për një fabrikë të re për automjetet elektrike të serisë Neue Klasse.

BYD po ndërton një tjetër fabrikë në Turqi, e cila ka marrëveshje tregtie të lirë me BE-në, dhe përflitet se favorizon Spanjën për një të tretë. Shqetësimi më i madh për çdo vend që mbështetet shumë te prodhuesit e huaj të makinave është se kompanitë globale investojnë aty ku fitimet janë më të mëdha. Sllovakia mbetet ende në garë, por konkurrenca po shtohet me shpejtësi./Monitor.al

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë