LIVE UPDATES
Editorial

Mes përshkallëzimit Izrael-Iran, është koha për një armëpushim në mbarë rajonin

Meqë Izraeli kishte kryer më parë një seri atentatesh kundër zyrtarëve dhe shkencëtarëve iranianë, ky akt ishte i vështirë për t'u mohuar. Asnjë fuqi tjetër në rajon nuk mund të bënte një shkelje kaq të pacipë të ligjit ndërkombëtar në lidhje me shenjtërinë e misioneve diplomatike. Pas sulmeve të tjera izraelite ndaj objektivave iraniane në Siri, ky ishte një akt provokues që synonte vendosjen e hegjemonisë ushtarake në rajon.

17 Prill 2024, 13:14 Nga Daoud Kuttab
Mes përshkallëzimit Izrael-Iran, është koha për
Sulmet

Kur kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu miratoi sulmin ajror në konsullatën iraniane në Damask, ai e dinte se çfarë po bënte. Megjithëse çdo sulm ndaj një misioni diplomatik është një shkelje e qartë e Konventës së Vjenës mbi Marrëdhëniet Diplomatike të vitit 1961, udhëheqësi izraelit vazhdoi, duke shpresuar të largonte vëmendjen nga dështimet e tij në luftën izraelite në Gaza.

Meqë Izraeli kishte kryer më parë një seri atentatesh kundër zyrtarëve dhe shkencëtarëve iranianë, ky akt ishte i vështirë për t'u mohuar. Asnjë fuqi tjetër në rajon nuk mund të bënte një shkelje kaq të pacipë të ligjit ndërkombëtar në lidhje me shenjtërinë e misioneve diplomatike. Pas sulmeve të tjera izraelite ndaj objektivave iraniane në Siri, ky ishte një akt provokues që synonte vendosjen e hegjemonisë ushtarake në rajon.

Nga ana e tyre, iranianët u kapën në hall. Përgjigja ndërkombëtare ndaj kundërshtimit të pacipë izraelite ndaj ligjit ndërkombëtar ishte e heshtur, veçanërisht në Perëndim, dhe Teherani nuk mund të toleronte më provokimet izraelite. Irani gjithashtu ka konsideratat e veta për parandalimin ushtarak në rajon. Rezultati ishte një sulm nga territori iranian, i cili dërgoi një mesazh të qartë për Izraelin dhe aleatët e tij. Ai demonstroi aftësitë iraniane, por gjithashtu siguroi hapësirë ​​për de-përshkallëzimin. Ministri i Jashtëm iranian Hossein Amirabdollahian e përshkroi sulmin si "të kufizuar" dhe tha se Teherani kishte paralajmëruar Shtetet e Bashkuara përpara nisjes së tij.

Falë një dislokimi të forcave amerikane në rajon dhe aftësive të mbrojtjes ajrore të Izraelit, pothuajse të gjithë dronët dhe raketat e lëshuara nga Irani u kapën. Kjo shfaqje e fuqisë ushtarake nga Izraeli dhe Irani e ka lënë pjesën tjetër të botës arabe të tmerruar nga ajo që një luftë tjetër rajonale mund t'i bëjë një rajoni tashmë të shkatërruar. Dhe nëse do të ndodhë, nuk do të ketë vetëm pasoja rajonale, por globale. Çdo konflikt rajonal iranio-izraelit do të tërheqë vendet e Gjirit, por edhe SHBA-në, Rusinë dhe Kinën, duke krijuar një konfrontim global potencialisht shpërthyes.

Ndërsa Izraeli dhe Irani po vendosin këtë "ekuilibër të ri terrori", komuniteti ndërkombëtar duhet të veprojë. Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara duhet të miratojë një rezolutë të fortë detyruese që vendos një armëpushim të plotë në rajon që përfshin territoret e pushtuara palestineze, Izraelin, Iranin dhe të gjitha vendet fqinje të përfshira, si dhe aktorët joshtetërorë. E rëndësishmja, kjo rezolutë duhet të pranojë se në thelb të pjesës më të madhe të destabilitetit në rajon është çështja e pazgjidhur palestineze.

Prandaj, ajo duhet të bëjë thirrje për t'i dhënë fund pushtimit gjenocidal të Gazës nga Izraeli dhe shkëmbimit të robërve. Ajo duhet të sigurojë një udhërrëfyes të qartë për shtetësinë palestineze dhe fundin e kontrollit ushtarak izraelit të të gjitha territoreve arabe të pushtuara në vitin 1967. Ajo duhet të krijojë një forcë paqeruajtëse ndërkombëtare që do të sigurojë pajtueshmërinë nga të gjitha palët, veçanërisht në Gaza, por edhe në Bregun Perëndimor. ku dhuna e kolonëve ka arritur nivele të paprecedentë.

Një deklaratë e qartë në mbështetje të së drejtës palestineze për vetëvendosje dhe një udhërrëfyes për realizimin e saj është parësore tani. Tashmë shumica e vendeve evropiane kanë  treguar  planet e tyre për t'u bashkuar me listën e 139 shteteve që kanë njohur shtetin e Palestinës. Kjo rezolutë nuk duhet të përsërisë gabimet e OKB 2728 të miratuar më 25 mars, të cilat SHBA u përpoqën ta minonin menjëherë duke pretenduar se ishte "jodetyruese". Rezoluta ishte e detyrueshme, por i mungonin “dhëmbët" apo masat e qarta që duheshin ndërmarrë në rast shkeljeje. Kjo është arsyeja pse Izraeli e injoroi atë.

Prandaj, një rezolutë e re do të kërkojë përdorimin e Kapitullit VII të Kartës së OKB-së. Neni 41 i këtij kapitulli thotë: “Këshilli i Sigurimit mund të vendosë se cilat masa që nuk përfshijnë përdorimin e forcës së armatosur do të përdoren për të zbatuar vendimet e tij dhe mund t'u kërkojë anëtarëve të Kombeve të Bashkuara të zbatojnë masa të tilla. Këto mund të përfshijnë ndërprerjen e plotë ose të pjesshme të marrëdhënieve ekonomike dhe të mjeteve të komunikimit hekurudhor, detar, ajror, postar, telegrafik, radio dhe të tjera, si dhe ndërprerjen e marrëdhënieve diplomatike.

Mundësia e vendosjes së sanksioneve thumbuese dhe bojkotit diplomatik ndaj atyre që nuk respektojnë dispozitat e saj duhet të bëhet e qartë në rezolutë. Duhet të përmenden gjithashtu dispozitat e tjera në Kapitullin VII, të cilat përfshijnë përdorimin e forcës ushtarake për të siguruar ruajtjen e paqes ndërkombëtare. Për dekada, Izraeli është larguar nga kryerja e shkeljeve skandaloze të ligjit ndërkombëtar, sepse nuk është përballur me pasoja. Tani Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë ka deklaruar se veprimet izraelite në Gaza "me siguri" përbëjnë gjenocid në Gaza. Izraeli nuk do ta ndalë agresionin e tij në Gaza apo gjetkë në rajon nëse nuk përballet me një kërcënim të besueshëm të sanksioneve. Irani, nga ana e tij, tashmë përballet me presionin e sanksioneve nga Perëndimi, por nëse Kina dhe fuqitë e tjera joperëndimore do t'i bashkoheshin masave të tilla, ai do të mendohej dy herë përpara se të shkelte rezolutën.

Me Iranin që tregon qartë se është i gatshëm të de-përshkallëzohet pas sulmit, tani ekziston një dritare e vogël mundësie për veprim. SHBA dhe vende të tjera kanë ardhur në shpëtimin e Izraelit dhe kjo do të thotë se ai do të duhet të paguajë aleatët e tij duke respektuar armëpushimin. Nëse bota nuk dëshiron të merret me katastrofën ekonomike dhe humanitare të një lufte mbarë-rajonale në Lindjen e Mesme, ajo duhet të lëvizë shpejt dhe të vendosë themelet për një paqe gjithëpërfshirëse të qëndrueshme në rajon. Çelësi për këtë është zgjidhja e çështjes palestineze një herë e përgjithmonë.

daoud kuttab lufta ne lindjen e mesme

Sondazh

Poll
Editorial 14 Prill 2024, 14:39 Kostana Morava

Lufta nuk filloi, testi i njeriut po

  Kostana Morava   Mbrëmë e kam gdhirë me sytë në platformën X(Twitter) duke përjetuar live çdo momen...

Editorial 20 Mars 2024, 12:49 Lutfi Dervishi

Pastrimin e parave e bëjnë pastrueset!

Lutfi Dervishi Një ngjarje që do të hyjë në analet e historisë si ‘Gjyqi i Shekullit’, ndodhi sot në Tiran&...

Editorial 18 Mars 2024, 18:11 Meri Lika

Një gaç Shqipëri!

meri lika Ndoshta shumë prej jush nuk e dinë kuptimin e fjalës “gaç” dhe paraprakisht më duhet të shjegoj kupti...

Editorial 13 Mars 2024, 12:08 Ditmir Bushati

Rrethimi Demokratik

Ditmir Bushati Ndërkohë që kemi hyrë në vitin e tretë të luftës në Europë, si pasojë e agresionit ru...

Editorial 5 Mars 2024, 17:27 Dosja.al

Ata që duartrokitën dënimin e Belerit

Ata që duartrokitën sot vendimin e GJKKO për të dënuar Fredi Belerin, nuk janë vetëm mbështetës të Edi Ram&e...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet