LIVE UPDATES
Bota

VOA: Sistemi zgjedhor në SHBA ka shumë masa mbrojtëse, pavarësisht se manipulimet janë të rralla

Ndonëse rallë, mashtrimi me votën ndodh. Kur ndodh, lajmi përhapet menjëherë. Rastet, megjithatë zbulohen dhe ndiqen penalisht.

10 Tetor 2024, 19:03 Nga M.B
VOA: Sistemi zgjedhor në SHBA ka shumë masa mbrojtëse,
Foto ilustruese

SHBA- Me siguri që keni dëgjuar për disa prej teorive më të pabesueshme mbi zgjedhjet amerikane: dikush që voton disa herë, apo ata që votojnë në emër të të afërmve të vdekur. Ndonëse rallë, mashtrimi me votën ndodh. Kur ndodh, lajmi përhapet menjëherë. Rastet, megjithatë zbulohen dhe ndiqen penalisht.

Proceset zgjedhore për nivele të ndryshme të pushtetit në Shtetet e Bashkuara ofrojnë shumë garanci. Këto garanci janë arsyeja pse manipulimet kapen me lehtësi dhe janë të rralla, sipas zyrtarëve aktualë dhe të mëparshëm zgjedhorë nga të dyja partitë.

Procesi zgjedhor në Amerikë është i decentralizuar. Ekzistojnë mijëra juridiksione të pavarura votimi. Kjo e bën praktikisht të pamundur një manipulim masiv të votave, që do të mundësonte ndryshimin e rezultatit të zgjedhjeve presidenciale, apo edhe të ndonjë garë tjetër zgjedhore.

“Ndoshta nuk kemi një sistem zgjedhor të përsosur”, thotë republikani Trey Grayson, ish Sekretar i Shtetit të Kentakit dhe drejtues i bordit këshillues të Projektit për Mbrojtjen e Zgjedhjeve. “Por, nëse dëshironi një sistem të cilit mund t’i besoni, padyshim që duhet të ndiheni mirë për atë që kemi në Amerikë”, thotë ai.

Çfarë i pengon njerëzit të manipulojnë me votat?

Të votosh disa herë, të dëmtosh votat e hedhura, të gënjesh në lidhje me adresën e banimit me qëllim që të votosh diku tjetër, apo edhe të hedhësh votën në emër të një individi tjetër, janë krime për të cilat ka dënime të rënda, nga gjoba deri burg. Ata që nuk janë shtetas amerikanë dhe shkelin ligjet e zgjedhjeve mund të deportohen.

Për të gjithë ata që janë të prirur për të mashtruar, sistemet zgjedhore në Shtetet e Bashkuara janë të ndërtuara me disa shtresa mbrojtjeje dhe janë transparente, duke e bërë sistemin të sigurt.

Shumica e shteteve kërkojnë nga votuesit të kenë një lloj karte identifikuese kur shkon për të votuar. Disa shtete të tjera kanë mënyra të tjera për të verifikuar identitetin e votuesit, për shembull kërkohet emri dhe adresa e banimit, të nënshkruash në një dokument zgjedhor, apo të nënshkruash një deklaratë përpara zyrtarëve të zgjedhjeve.

Individët që duan të votojnë duke shfrytëzuar emrin e një të afërmi, apo miku të vdekur, mund të zbulohen kur zyrtarët e zgjedhjeve rifreskojnë listat e votuesve me të dhënat e fundit për shtetasit e vdekur, thotë Gail Pellerin, anëtare demokrate në Asamblenë e Kalifornisë e cila e ka drejtuar procesin zgjedhor në qarkun Santa Cruz për 27 vjet.

Ata që shfrytëzojnë identetin e një shtetasi tjetër rrezikojnë të kapen nga një zyrtar zgjedhor që mund ta njohë personin, apo kur personi shkon vetë për të votuar, thotë më tej ajo.


Cilat janë masat mbrojtëse për votimin me postë?

Për votat e dërguara me postë, shtetet kanë rregulla të ndryshme verifikimi. Të gjitha shtetet kërkojnë nënshkrimin e votuesit. Shumë shtete kanë masa shtesë, si për shembull verifikimi nga zyrtarë të të dyja partive i firmës së votuesit dhe krahasimi i firmës me atë që votuesi ka përdorur në dokumente të tjera që janë në dosjen e tij.

Një numër në rritje shtetesh i ofrojnë mundësi votuesit që të ndjekë përmes teknologjisë dixhitale të ndjekë çdo hap të fletëvotimit, që nga dërgimi, mbërritja në qendër dhe numërimi i saj.

Ligji federal kërkon përditësimin e listës së votuesve dhe zyrtarët e zgjedhjeve e bëjnë këtë nëpërmjet një sërë metodash, nga kontrolli i bazave të të dhënave shtetërore dhe federale, deri te bashkëpunimi me shtetet e tjera për të hequr prej listave votuesit që janë zhvendosur.

Kutitë e votimit kanë gjithashtu protokolle sigurie, thotë Tammy Patrick, drejtuese e programeve në Shoqatën Kombëtare të Zyrtarëve Zgjedhorë.

Ajo shpjegon se kutitë vëzhgohen me kamera, janë të fiksuara në dysheme dhe të ndërtuara me materiale që i rezistojnë zjarrit, kështu që nëse dikush hedh një shkrepëse të ndezur, nuk do të ketë mundësi të djegë fletët e votimit brenda.

Pretendimet për manipulime shpesh nuk janë të vërteta

Pas zgjedhjeve të vitit 2020, rrjetet sociale u mbushën me pretendime se ishin hedhur shumë vota duke shfrytëzuar identitetin e njerëzve të vdekur, se shumë individ kishin votuar më shumë se një herë, apo se grumbuj votash ishin shkatërruar.

Ish Presidenti Donald Trump vazhdon t’i bëjë këto pretendime, por shumica e tyre janë verifikuar si të pavërteta.

Një hulumtim i agjencisë së lajmeve ‘Associated Press’ mbi pretendimet e zotit Trump për manipulime me votat në gjashtë shtete fushëbetejë, zbuloi se ishin vetëm 475 vota të parregullta, nga miliona vota të hedhura në kutitë e votimit. Kjo nuk kishte mundësi të ndikonte në rezultatin e zgjedhjeve. Joe Biden fitoi në të gjashtë shtetet me një diferencë totale prej mbi 311 mijë votave.

Çdo rast i hulumtuar nga ‘Associated Press’ kishte të bënte me individë që kishin vepruar vetëm, pa ndonjë bashkëpunëtor që synonte të manipulonte rezultatin e votimit. Në njërin prej rasteve, një burrë gabimisht kishte menduar se mund të votonte ndërsa ishte liruar nga burgu me kusht. Në një rast tjetër, një grua dyshohet se kishte dërguar me postë fletën e votimit në emër të nënës së saj të vdekur.

Zyrtarët e zgjedhjeve thonë se shpesh dyshimet për manipulime me votat dalin të jenë gabime apo keqkuptime të paqëllimshme.

Drejtuesja e zyrës zgjedhore në qarkun Santa Cruz të Kalifornisë, Gail Pellerinit, kujton se si një kandidat në qarkun e saj ngriti dyshimin se nga e njëjta adresë, ishin regjistruar shumë njerëz për të votuar. Pas hetimit doli se ky rast kishte të bënte me murgesha që jetonin në të njëjtën adresë.

Drejtuesja e programeve të Shoqatës Kombëtare të Zyrtarëve Zgjedhorë, Tammy Patrick kujton kohën kur punoi për zgjedhjet në qarkun Maricopa të Arizonës, ku disa nënshkrime në fletë votime nuk përputheshin me dokumente të tjera. Sipas saj, kjo u sqarua me faktin se disa njerëz kishin nënshkruar fletët e votimit pasi kishin thyer dorën apo kishin mbijetuar goditje në tru. Në raste të tjera, sipas saj, një i moshuar kishte shkuar për të votuar për herë të dytë, pasi kishte harruar që e kishte dërguar votën më parë me postë.

“Patjetër duhet të mendosh për qëllimet e votuesit”, thotë zonja Patrick. “Nuk është gjithmonë e qëllimshme”.

Pse manipulimet me vota nuk kanë mundësi të ndikojnë tek zgjedhjet presidenciale?

Është gabim të mendohet se manipulimi me vota nuk ndodh asnjëherë. Në një vit zgjedhor, kur hidhen miliona vota, është pothuajse e garantuar që do të ketë disa raste të individëve që duan të mashtrojnë sistemin. Ka patur edhe raste kur është bërë përpjekje për të blerë votat siç ishte rasti i vitit 2006 në Kentaki.

Në atë rast, zoti Trey Grayson, ish Sekretar i Shtetit të Kentakit thotë se votuesit u ankuan dhe u hap një hetim. Ata që morrën pjesë në atë skemë e pranuan se çfarë kishin bërë.

Ai thotë ky shembull tregon se sa e rëndësishme është për zyrtarët zgjedhorë të tregohen shumë të kujdesshëm dhe vazhdimisht të përmirësojnë sigurinë me qëllim që të ndihmojnë votuesit të kenë besim në sistemin zgjedhor.

Por, shton ai, është e vështirë të krijosh një skemë të tillë që do të ndikonte në nivel kombëtar. Mashtruesit duhet të tejkalojnë nivele të shumta sigurie në secilin sistem zgjedhor të qarqeve.

Ata gjithashtu duhet të bindin një mori njerëzish të mos flasin për krimin që mund të vërehet nga çasti në çast nga zyrtarët e zgjedhjeve apo vëzhguesit

“Natyra e decentralizuar e zgjedhjeve është vetvetiu një pengesë për manipulim”, thotë zoti Greyson./ VOA

shba

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje