LIVE UPDATES
Bota

VOA: Sistemi zgjedhor në SHBA ka shumë masa mbrojtëse, pavarësisht se manipulimet janë të rralla

Ndonëse rallë, mashtrimi me votën ndodh. Kur ndodh, lajmi përhapet menjëherë. Rastet, megjithatë zbulohen dhe ndiqen penalisht.

10 Tetor 2024, 19:03 Nga M.B
VOA: Sistemi zgjedhor në SHBA ka shumë masa mbrojtëse,
Foto ilustruese

SHBA- Me siguri që keni dëgjuar për disa prej teorive më të pabesueshme mbi zgjedhjet amerikane: dikush që voton disa herë, apo ata që votojnë në emër të të afërmve të vdekur. Ndonëse rallë, mashtrimi me votën ndodh. Kur ndodh, lajmi përhapet menjëherë. Rastet, megjithatë zbulohen dhe ndiqen penalisht.

Proceset zgjedhore për nivele të ndryshme të pushtetit në Shtetet e Bashkuara ofrojnë shumë garanci. Këto garanci janë arsyeja pse manipulimet kapen me lehtësi dhe janë të rralla, sipas zyrtarëve aktualë dhe të mëparshëm zgjedhorë nga të dyja partitë.

Procesi zgjedhor në Amerikë është i decentralizuar. Ekzistojnë mijëra juridiksione të pavarura votimi. Kjo e bën praktikisht të pamundur një manipulim masiv të votave, që do të mundësonte ndryshimin e rezultatit të zgjedhjeve presidenciale, apo edhe të ndonjë garë tjetër zgjedhore.

“Ndoshta nuk kemi një sistem zgjedhor të përsosur”, thotë republikani Trey Grayson, ish Sekretar i Shtetit të Kentakit dhe drejtues i bordit këshillues të Projektit për Mbrojtjen e Zgjedhjeve. “Por, nëse dëshironi një sistem të cilit mund t’i besoni, padyshim që duhet të ndiheni mirë për atë që kemi në Amerikë”, thotë ai.

Çfarë i pengon njerëzit të manipulojnë me votat?

Të votosh disa herë, të dëmtosh votat e hedhura, të gënjesh në lidhje me adresën e banimit me qëllim që të votosh diku tjetër, apo edhe të hedhësh votën në emër të një individi tjetër, janë krime për të cilat ka dënime të rënda, nga gjoba deri burg. Ata që nuk janë shtetas amerikanë dhe shkelin ligjet e zgjedhjeve mund të deportohen.

Për të gjithë ata që janë të prirur për të mashtruar, sistemet zgjedhore në Shtetet e Bashkuara janë të ndërtuara me disa shtresa mbrojtjeje dhe janë transparente, duke e bërë sistemin të sigurt.

Shumica e shteteve kërkojnë nga votuesit të kenë një lloj karte identifikuese kur shkon për të votuar. Disa shtete të tjera kanë mënyra të tjera për të verifikuar identitetin e votuesit, për shembull kërkohet emri dhe adresa e banimit, të nënshkruash në një dokument zgjedhor, apo të nënshkruash një deklaratë përpara zyrtarëve të zgjedhjeve.

Individët që duan të votojnë duke shfrytëzuar emrin e një të afërmi, apo miku të vdekur, mund të zbulohen kur zyrtarët e zgjedhjeve rifreskojnë listat e votuesve me të dhënat e fundit për shtetasit e vdekur, thotë Gail Pellerin, anëtare demokrate në Asamblenë e Kalifornisë e cila e ka drejtuar procesin zgjedhor në qarkun Santa Cruz për 27 vjet.

Ata që shfrytëzojnë identetin e një shtetasi tjetër rrezikojnë të kapen nga një zyrtar zgjedhor që mund ta njohë personin, apo kur personi shkon vetë për të votuar, thotë më tej ajo.


Cilat janë masat mbrojtëse për votimin me postë?

Për votat e dërguara me postë, shtetet kanë rregulla të ndryshme verifikimi. Të gjitha shtetet kërkojnë nënshkrimin e votuesit. Shumë shtete kanë masa shtesë, si për shembull verifikimi nga zyrtarë të të dyja partive i firmës së votuesit dhe krahasimi i firmës me atë që votuesi ka përdorur në dokumente të tjera që janë në dosjen e tij.

Një numër në rritje shtetesh i ofrojnë mundësi votuesit që të ndjekë përmes teknologjisë dixhitale të ndjekë çdo hap të fletëvotimit, që nga dërgimi, mbërritja në qendër dhe numërimi i saj.

Ligji federal kërkon përditësimin e listës së votuesve dhe zyrtarët e zgjedhjeve e bëjnë këtë nëpërmjet një sërë metodash, nga kontrolli i bazave të të dhënave shtetërore dhe federale, deri te bashkëpunimi me shtetet e tjera për të hequr prej listave votuesit që janë zhvendosur.

Kutitë e votimit kanë gjithashtu protokolle sigurie, thotë Tammy Patrick, drejtuese e programeve në Shoqatën Kombëtare të Zyrtarëve Zgjedhorë.

Ajo shpjegon se kutitë vëzhgohen me kamera, janë të fiksuara në dysheme dhe të ndërtuara me materiale që i rezistojnë zjarrit, kështu që nëse dikush hedh një shkrepëse të ndezur, nuk do të ketë mundësi të djegë fletët e votimit brenda.

Pretendimet për manipulime shpesh nuk janë të vërteta

Pas zgjedhjeve të vitit 2020, rrjetet sociale u mbushën me pretendime se ishin hedhur shumë vota duke shfrytëzuar identitetin e njerëzve të vdekur, se shumë individ kishin votuar më shumë se një herë, apo se grumbuj votash ishin shkatërruar.

Ish Presidenti Donald Trump vazhdon t’i bëjë këto pretendime, por shumica e tyre janë verifikuar si të pavërteta.

Një hulumtim i agjencisë së lajmeve ‘Associated Press’ mbi pretendimet e zotit Trump për manipulime me votat në gjashtë shtete fushëbetejë, zbuloi se ishin vetëm 475 vota të parregullta, nga miliona vota të hedhura në kutitë e votimit. Kjo nuk kishte mundësi të ndikonte në rezultatin e zgjedhjeve. Joe Biden fitoi në të gjashtë shtetet me një diferencë totale prej mbi 311 mijë votave.

Çdo rast i hulumtuar nga ‘Associated Press’ kishte të bënte me individë që kishin vepruar vetëm, pa ndonjë bashkëpunëtor që synonte të manipulonte rezultatin e votimit. Në njërin prej rasteve, një burrë gabimisht kishte menduar se mund të votonte ndërsa ishte liruar nga burgu me kusht. Në një rast tjetër, një grua dyshohet se kishte dërguar me postë fletën e votimit në emër të nënës së saj të vdekur.

Zyrtarët e zgjedhjeve thonë se shpesh dyshimet për manipulime me votat dalin të jenë gabime apo keqkuptime të paqëllimshme.

Drejtuesja e zyrës zgjedhore në qarkun Santa Cruz të Kalifornisë, Gail Pellerinit, kujton se si një kandidat në qarkun e saj ngriti dyshimin se nga e njëjta adresë, ishin regjistruar shumë njerëz për të votuar. Pas hetimit doli se ky rast kishte të bënte me murgesha që jetonin në të njëjtën adresë.

Drejtuesja e programeve të Shoqatës Kombëtare të Zyrtarëve Zgjedhorë, Tammy Patrick kujton kohën kur punoi për zgjedhjet në qarkun Maricopa të Arizonës, ku disa nënshkrime në fletë votime nuk përputheshin me dokumente të tjera. Sipas saj, kjo u sqarua me faktin se disa njerëz kishin nënshkruar fletët e votimit pasi kishin thyer dorën apo kishin mbijetuar goditje në tru. Në raste të tjera, sipas saj, një i moshuar kishte shkuar për të votuar për herë të dytë, pasi kishte harruar që e kishte dërguar votën më parë me postë.

“Patjetër duhet të mendosh për qëllimet e votuesit”, thotë zonja Patrick. “Nuk është gjithmonë e qëllimshme”.

Pse manipulimet me vota nuk kanë mundësi të ndikojnë tek zgjedhjet presidenciale?

Është gabim të mendohet se manipulimi me vota nuk ndodh asnjëherë. Në një vit zgjedhor, kur hidhen miliona vota, është pothuajse e garantuar që do të ketë disa raste të individëve që duan të mashtrojnë sistemin. Ka patur edhe raste kur është bërë përpjekje për të blerë votat siç ishte rasti i vitit 2006 në Kentaki.

Në atë rast, zoti Trey Grayson, ish Sekretar i Shtetit të Kentakit thotë se votuesit u ankuan dhe u hap një hetim. Ata që morrën pjesë në atë skemë e pranuan se çfarë kishin bërë.

Ai thotë ky shembull tregon se sa e rëndësishme është për zyrtarët zgjedhorë të tregohen shumë të kujdesshëm dhe vazhdimisht të përmirësojnë sigurinë me qëllim që të ndihmojnë votuesit të kenë besim në sistemin zgjedhor.

Por, shton ai, është e vështirë të krijosh një skemë të tillë që do të ndikonte në nivel kombëtar. Mashtruesit duhet të tejkalojnë nivele të shumta sigurie në secilin sistem zgjedhor të qarqeve.

Ata gjithashtu duhet të bindin një mori njerëzish të mos flasin për krimin që mund të vërehet nga çasti në çast nga zyrtarët e zgjedhjeve apo vëzhguesit

“Natyra e decentralizuar e zgjedhjeve është vetvetiu një pengesë për manipulim”, thotë zoti Greyson./ VOA

shba

Sondazh

Poll

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik