LIVE UPDATES
Bota

Migrimi dhe rënia e shkallës së lindshmërisë tkurrin popullsinë në Kosovë

Te dhënat përfundimtare të regjistrimit të popullsisë pritet të publikohen në muajin korrik, por sipas të dhënave paraprake të publikuara muajin e kaluar nga Agjencia e Statistikave, numri i popullsisë në Kosovë ka rënë rreth tetë për qind.

9 Qershor 2024, 19:27 Nga I.A
Migrimi dhe rënia e shkallës së lindshmërisë tkurrin
Foto Ilustruese

KOSOVË- Migrimi dhe rënia e shkallës së lindshmërisë në Kosovë vlerësohen nga ekspertët ndër faktorët kryesor që kanë ndikuar në tkurrjen e popullsisë në vend. Te dhënat përfundimtare të regjistrimit të popullsisë pritet të publikohen në muajin korrik, por sipas të dhënave paraprake të publikuara muajin e kaluar nga Agjencia e Statistikave, numri i popullsisë në Kosovë ka rënë rreth tetë për qind.

“Në radhë të parë është migrimi i jashtëm i popullsisë, pastaj kemi shkallën e lindshmërisë që ka filluar të bie në Kosovë sikur në gjithë vendet në rajon por edhe më gjerë. Pastaj kemi plakjen e popullsisë domethënë rritjen e jetëgjatësisë që ndikon në plakjen e popullsisë dhe kemi faktorët tjerë që janë ekonomikë e të cilët rezultojnë me ndryshime demografike”, tha në një bisedë me Zërin e Amerikës, Visare Mujko Nimani nga zyra e UNFPA-së në Kosovë.

Një anketë e zhvilluar nga instituti për studime të avancuara GAP në fund të vitit të kaluar nxori në pah se 27 për qind e qytetarëve në Kosovë kanë plane për emigrim.

Blend Hyseni nga ky institut i tha Zërit të Amerikës se këto shifra janë shqetësuese meqë ikja e qytetarëve e ndikon drejtpërdrejt në tregun e punës në Kosovë.

“Në periudhën 2012 - 2022 rreth 340 mijë qytetarë kanë emigruar nga Kosova, këto janë shifra zyrtare. Vetëm në dy vitet e fundit për të cilat kemi shifra zyrtare, janë diku 41 mijë qytetarë që kanë emigruar nga Kosova drejt vendeve të tjera të Bashkimit Evropian, kryesisht Gjermani ose Zvicër”, tha ai.

Zoti Hyseni thotë se sektorët me prirje më të lartë për migrim janë prodhimi dhe ndërtimtaria të cilët janë shumë të rëndësishëm për ekonominë e vendit.

“Nga ajo që ne kemi identifikuar ende mbizotërojnë kushtet apo aspektet ekonomike përse qytetarët po vendosin të ikin nga Kosova. Pra pagat jo të mira, kushtet jo të mira janë arsyet kryesore që ende prijnë. Këto janë mirë të argumentuara sepse ne e kemi parë që tregu i punës në Kosovë veçmas ai privat ka qenë shumë rigjid në aspekt të përshtatjes së pagave me kushtet e jetesës. Pra në një kohë kur inflacioni kumulativ ka vazhduar të ngritet nga 20 për qind, 30 për qind dhe pagat kanë qëndruar në nivelin 300 ose 400 euro, kjo në vazhdimësi e ka rritur paknaqësinë te qytetarët”, thotë ai.

Eksperti i fushës së Ekonomisë, Lekë Musa, thotë se migrimi i pjesës më produktive të popullsisë ka efekte të shumëfishta në ekonominë e Kosovës.

“Do të ketë ndikim direkt tek cilido biznesmen që mendon të fillojë një proces ose të prodhimit ose të shërbimit, sepse do të jetë shumë e vështirë të gjinden punëtorë të kualifikuar. Në vendet e rajonit kemi një emigracion të klasës punëtore prej vendeve aziatike për të zëvendësuar disa vende të punës mirëpo ajo nuk është zgjidhje sepse në njëfarë forme vendi investon për të ngritur dhe krijuar kapitalin njerëzor dhe ky kapital njerëzor i krijuar në vend tërhiqet falas le të themi nga vendet tjera të Bashkimit Evropian”. , thotë ai.

Parandalimi i migrimit, thotë zoti Musa, paraqet urgjencën kryesore të Kosovës në aspektin ekonomik.

“Prandaj duhet ndërmarrë gjithçka që vendi të kthehet në një vend atraktiv për investitorë, duhet zgjedhur problemet politike mu për shkak të kësaj urgjence, për shkak të zbrazjes së vendit. Kjo sepse nëse vazhdon ky trend i zbrazjes dhe ikjes së potencialit, atëherë do të jetë shumë e vështirë që të kemi një bazë të mirë për zhvillim ekonomik”, thotë ai.

Ndryshimet e politikave në funksion të parandalimit të migrimit duhet të fillojnë që tani, thotë Visare Mujko Nimani nga zyra e UNFPA-së në Kosovë.

“Në radhë të parë të shohim se si mund ta menaxhojmë migrimin dhe atë për shembull me stimulime të ndryshme të politikave të cilat do të ndikonin në kthimin e diasporës tonë apo të popullatës që ka emigruar që të kthehen në Kosovë dhe të veprojnë këtu apo të krijojnë biznese të cilat do të rrisin punësimin e të rinjve”, thotë ajo.

Zonja Mujko Nimani e vlerëson thelbësore edhe zbatimin e atyre që i quan ‘politika miqësore për familjet e reja’.

“Të cilat mund të stimulohen për shembull me lirim prej taksave, qoftë me stimulim të sigurimit të banimit, kujdesit për fëmijë dhe orareve fleksibile, pushimeve prindërore, pushimet e atësisë, pushimet e familjarit të cilat do të mundësonin fleksibilitetin e anëtarëve të familjes në baraspeshën ndërmjet punës dhe familjes”, thotë ajo.

Zoti Hyseni rekomandon rritjen e pagave në sektorin privat, ku janë të punësuar tre e katërta e të gjithë të punësuarve në Kosovë.

“Nëse kjo do të përshtatej edhe me një angazhim të qeverisë që të përmirësojë edhe kushtet tek inspektorati i punës, që të përmirësojë sektorin e shëndetësisë dhe të arsimit, mendoj që mund të jetë koha e fundit që të reagojmë e mbase të ua ndryshojmë mendjen qytetarëve që të mos ikin nga Kosova”, thotë ai.

Sipas të dhënave paraprake nga Agjencia e Statistikave rreth një milionë e 600 mijë banorë kanë marrë pjesë në procesin e regjistrimit të popullsisë në Kosovë. Në procesin e fundit të regjistrimit që është zhvilluar para 13 vjetësh, kishin marrë pjesë një milionë e 740 mijë banorë.

Marrë nga VOA

blend hyseni visare mujko nimani

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës