LIVE UPDATES
Bota

"Erdogan si menaxher eksporti"/ Analiza: Si Turqia po fiton miliarda duke “pushtuar” botën me armët e saj

Në vitin 2025, eksportet për njëmbëdhjetë muajt e parë arritën në 7.45 miliardë dollarë tashmë mbi rekordin për të gjithë vitin 2024 duke shënuar një rritje prej 30% nga viti në vit.

6 Maj 2026, 22:55 Nga E. D

"Erdogan si menaxher eksporti"/ Analiza: Si Turqia po fiton miliarda

TURQI- Ka shtete që blejnë armë dhe ka shtete që i shesin ato. Turqia, me një këmbëngulje që kufizohet me obsesionin, ka zgjedhur rrugën e dytë për dy dekada dhe sot po mat rezultatet e kësaj zgjedhjeje me shifra që i bëjnë përshtypje edhe analistëve më skeptikë. Eksportet e Turqisë të armëve të mbrojtjes, të cilat në vitin 2002 nuk i kalonin 248 milionë dollarë, tejkaluan 1 miliard për herë të parë në vitin 2011 dhe arritën në 7.15 miliardë dollarë në vitin 2024. Në të njëjtën kohë, numri i programeve të mbrojtjes që po ekzekutohen është rritur nga 62 në vitin 2002 në mbi 1,300 sot dhe ky është vetëm fillimi.

Në vitin 2025, eksportet për njëmbëdhjetë muajt e parë arritën në 7.45 miliardë dollarë tashmë mbi rekordin për të gjithë vitin 2024 duke shënuar një rritje prej 30% nga viti në vit. Për të gjithë vitin 2025, eksportet u mbyllën në 8.5 miliardë dollarë, duke konfirmuar se sektori është rritur me një normë mesatare vjetore prej afër 30% për pesë vjet rresht. Nga një vend që ishte 80% i varur nga sistemet e huaja të armëve, Turqia ka arritur ta ulë këtë varësi nën 20%. Kjo përmbysje nuk erdhi rastësisht, por nga dekada të tëra vullneti të qëndrueshëm shtetëror, financimi bujar dhe një industri mbrojtëse që furnizoi fushat e betejës dhe u kthye më e pasur në teknologji dhe përvojë.

Pesë emrat “e rëndë”

Pesë kompanitë turke: Baykar, ASELSAN, TAI, Roketsan dhe MKE janë tani ndër 100 kompanitë më të mëdha të mbrojtjes në botë, sipas Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI). Të ardhurat e tyre të kombinuara pritet të arrijnë në 10.1 miliardë dollarë në vitin 2024, 11% më shumë se një vit më parë. Baykar mbetet motori i industrisë. Në vitin 2024, ajo eksportoi pajisje me vlerë 1.8 miliardë dollarë një sasi që përbën 90% të të ardhurave të saj totale dhe 25% të eksporteve të të gjithë industrisë turke të mbrojtjes.

ASELSAN, e renditur e 47-ta në nivel global me të ardhura prej 3.47 miliardë dollarësh, pa eksportet e saj të rriteshin me 65% në vitin 2024. Shitjet e pajisjeve përbënin 95% të të ardhurave të saj totale. Për ta vënë këtë në perspektivë, disa vende si Zelanda e Re, Nigeria dhe Jordania kanë buxhete mbrojtëse më të vogla sesa vetëm të ardhurat vjetore të ASELSAN.

Viti 2025 u shënua nga një sërë momentesh të rëndësishme operacionale. Bayraktar TB3, droni i parë në historinë e aviacionit i aftë për ngritje dhe ulje plotësisht autonome në një anije me kuvertë të shkurtër, hyri në shërbim operativ. Në tetor, tanket e para kryesore të betejës Altay të zhvilluara në vend iu dorëzuan Forcave të Armatosura Turke dhe prodhimi i tyre serik filloi në objekte të reja. Në të njëjtën kohë, u nënshkrua një kontratë me Indonezinë për 48 avionë luftarakë Kaan të gjeneratës së 5-të.

ASELSAN njoftoi gjithashtu një marrëveshje prej 410 milionë dollarësh me Poloninë për sisteme të luftës elektronike, ndërsa TAI siguroi një kontratë me Spanjën me vlerë mbi 3 miliardë dollarë për tridhjetë avionë stërvitorë dhe luftëtarë të lehtë Hürjet. Vlen të përmendet se Spanja është anëtare e plotë e NATO-s dhe BE-së dhe blen armë turke.

Erdogan si menaxher eksporti

Nuk ka asnjë kryetar shteti tjetër në botë që vepron si shitës armësh kaq hapur. Erdogan promovon personalisht dronët Baykar në çdo vizitë jashtë vendit, duke finalizuar në këtë mënyrë nënshkrimin e marrëveshjeve me vlerë miliona dollarë. Marrëdhënia midis Pallatit Presidencial dhe Baykar nuk është vetëm ideologjike: CEO Selçuk Bayraktar është dhëndri i Erdoganit.

Dimensioni gjeopolitik — dhe pala greke

Që nga shkurti i vitit 2025, Turqia mbante 65% të tregut global të eksportit të UAV-ve, duke lënë pas SHBA-në, Izraelin dhe Kinën. Armët turke tërheqin kryesisht vendet që nuk duan të varen nga platformat perëndimore me kufizimet e tyre të njohura politike në përdorim. Turqia zakonisht nuk vendos kushte të tilla, ndërsa oferta e kombinuar e çmimit, efektiviteti i provuar operacional dhe aftësitë e prodhimit të përbashkët e bëjnë atë veçanërisht tërheqëse në Lindjen e Mesme, Afrikë dhe Azi.

Për Greqinë, kjo pamje ka rëndësi të qartë gjeostrategjike. Turqia kërkon të kalojë nga një fuqi rajonale e projeksionit të fuqisë bregdetare në një fuqi detare shumë-teatroshe, me aftësi aeronautike dhe autonomi strategjike. Efektiviteti i provuar i platformave Bayraktar TB2 dhe Akinci në fronte të shumta ishte ajo që e detyroi Athinën të drejtohej drejt blerjeve të shtrenjta nga SHBA-ja dhe Izraeli për të adresuar hendekun teknologjik. Në një botë që po rizbulon fuqinë e të fortëve, Turqia e di tashmë se sa kushton dhe sa paguhet./Dosja.al

turqi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje