LIVE UPDATES
Bota

Sot votohet! Mbahen zgjedhjet parlamentare në Bullgari, në garë Borisov e Petkov

Tani Bullgaria ndodhet sërish para pyetjes së vështirë: A do arrijë vendi të zgjedhë një shumicë të aftë për të qeverisur, në mënyrë që të kapërcejë dimrin e vështirë dhe një periudhë kohore që karakterizohet nga lufta në Ukrainë, inflacioni dhe çmimet e larta të energjisë? Kjo nuk duket në horizont, sepse sondazhet e fundit flasin sërish për një parlament me nga gjashtë deri tetë parti.

2 Tetor 2022, 10:24 Nga e.k
Sot votohet! Mbahen zgjedhjet parlamentare në Bullgari, në garë
Kuti votimi

BULLGARI- Stabilitet politika ka pasur pak në Bullgari pas rënies së diktaturës komuniste më 1989/90. Por ndërkohë vendi është duke ia kaluar edhe vetë vetes së vetë duke shënuar një rekord të ri: Të dielën e ardhshme (02.10) do të zhvillohen zgjedhje parlamentare, të katërtat brenda 18 muajve të fundit. Pas zgjedhjeve të rregullta në prill 2021 dhe dy zgjedhjeve të parakohshme është duke pasuar një zgjedhje tjetër e parakohshme, e treta në radhë. E paqartë është nëse ajo do të sjellë fundin e krizës politike. 

Zgjedhjet e parakohshme u bënë të nevojshme pas rrëzimit në korrik 2022 të qeverisë liberale të reformuar të kryesuar nga kryeministri Kiril Petkow. Ajo ishte në pushtet që nga fundi i vitit 2021 dhe u formua nga një koalicion shumë heterogjen, përbërë nga dy parti liberale, mes të cilave partia e Petkowit "Ne vazhdojmë ndryshimet" (PP), socialistët ish-komunistë (BSP) dhe një force populiste. Partia populiste "Ekziston një popull i tillë" (ITN) u largua në fillim të verës së 2022 nga koalicioni i deriatëhershëm katër partiak. Qeveria e Petkowit e humbi votëbesimin në 8 qershor 2022.

Korrupsion, premtime të papërmbushura për reforma

Tani Bullgaria ndodhet sërish para pyetjes së vështirë: A do arrijë vendi të zgjedhë një shumicë të aftë për të qeverisur, në mënyrë që të kapërcejë dimrin e vështirë dhe një periudhë kohore që karakterizohet nga lufta në Ukrainë, inflacioni dhe çmimet e larta të energjisë? Kjo nuk duket në horizont, sepse sondazhet e fundit flasin sërish për një parlament me nga gjashtë deri tetë parti.

Përfituese nga kriza e tanishme politike është partia e ish-kryeministrit afatgjatë Bojko Borissow, GERB, shkurtim për "Qytetarë për një zhvillim europian të Bullgarisë". Borissow-i dhe partia e tij, që ndodhet aktualisht në opozitë janë bashkëpërgjegës për krizën e tanishme, sepse pas një periudhe dhjetëravjeçare qëndrimi në pushtet, ata u larguan në pranverë 2021 duke lënë pas ngatërresa politike, afera të shumta korrupsioni dhe shumë premtime të paplotësuara.

Sot votohet! Mbahen zgjedhjet parlamentare në Bullgari, në garë

Koalicion pa Borissowin

Por tani partia e Borissowit kryeson sërish sondazhet. GERB ndodhet në krye me 24 përqind, duke qenë tetë përqind më lart se partia e Petkowit, PP. Borissowi shpreson të fitojë shumë, por GERB nuk do të jetë në gjendje të marrë shumicën dhe do të ketë nevojë për një partner koalicioni. Në politikën e Jashtme, GERB ka drejtim të qartë euro-atlantik.

Por të dy partitë e tjera që janë po ashtu me drejtim euro-atlantik, PP e Petkowit dhe DB, partia liberal- konservatore Partia e Bullgarisë Demokratike, nuk duan të krijojnë qeveri të përbashkët me GERB, sepse Borissowi vazhdon të jetë ende i rënduar nga akuzat për korrupsion.

Prandaj është duke u menduar hapur për të krijuar një qeveri koalicioni me GERB, pa përfshirë ish-kryeministrin. Politologu Daniel Smilow, është skeptik sa i përket kësaj çështjeje. Në një artikull botuar në Deutsche Welle në gjuhën bullgare ai shkruan: "Shqetësimi i vetëm i GERB është që të mbrojë vendin e punës për kryetarin e partisë. Por, për sa kohë që Borissowi është figura drejtuese, GERB e ka të pamundur të shkëputet nga e kaluara e vet.”

Nacionalizëm i rrezikshëm

Pra sa i përket shifrave, një "koalicion euro- atlantik” do ishte i mundshëm, por vetëm pa Borissowin. Partia e tij nuk ka shumë mundësi të tjera, sepse pas 12 vitesh qeverisjeje GERB nuk shihet më nga pjesa tjetër e partive të vogla, si partner i mundshëm koalicioni.

Nga ana tjetër e spektrit politik ekziston një nacionalizëm i rrezikshëm, përzier me thekse të forta pro-ruse, një përzierje e çuditshme, që i ka çuar shumë bullgarë në duart e partisë radikale të djathtë, Wasraschdane (Rilindje) ose bën që shumë prej tyre t'i qëndrojnë larg kutive të votimit. Wasraschdane, drejtuar nga Kostadin Kostadinow, një autoritar që mirëkuptohet me Putinin dhe lufton BE-në dhe NATO-n, mund të marrë rezultat dyshifror në zgjedhje dhe të bëhet partia e tretë në Parlament.

Sot votohet! Mbahen zgjedhjet parlamentare në Bullgari, në garë

Gaz dhe ndikim rus

Kjo do të rriste presionin pro-rus ndaj partive të tjera dhe ndaj shoqërisë. Sepse brenda Bashkimit Europian, Bullgaria është vendi më miqësor me Rusinë. Shumica e bullgarëve janë ende miqësorë ndaj BE-së dhe dënojnë luftën ruse kundër Ukrainës, megjithatë përçarja e shoqërisë është e dukshme. Studiuesi bullgar i shkencave politike, i njohur në nivel ndërkombëtar, Iwan Krastew, e shpjegon kështu këtë problem në një intervistë dhënë për Deutsche Wellen: "Në Bullgari ka pasur tradicionalisht ndjenja të forta pro-ruse. Sot, shumë njerëz në Bullgari shohin tek Rusia një alternativë për ato gjëra që nuk pëlqejnë tek bota perëndimore.”

Prezente para zgjedhjeve janë edhe çmimet në rritje të energjisë dhe sorrollatjet e gjata në çështjen e furnizimeve me gaz rus. Koncerni shtetëror rus Gazprom ka ndaluar në mënyrë të njëanshme furnizimin e Bullgarisë që në prill të 2022. Por lobi pro-Kremlinit në vend, partia nacionaliste pro-ruse e Kostandinowit dhe shumë bullgarë të tjerë vazhdojnë të kërkojnë, që Sofja të pajtohet me Moskën dhe të përpiqet për furnizime të reja me gaz rus.

Sa të lodhur janë votuesit?

Vendimtare për krijimin e një parlamenti të ri bullgar do të jetë edhe pjesëmarrja në zgjedhje, sa më e lartë pjesëmarrja aq më të mëdha shanset për të krijuar një koalicion të aftë për të qeverisur, pa ndihmën e partive të vogla ose partive nacionaliste. Megjithatë, vëzhguesit druhen se pas katër zgjedhjeve votuesit janë të lodhur prej kohësh dhe të zhgënjyer.

Studiuesi i opinionit dhe politilogu Andrei Raitschew nuk mendon kështu: "Në përgjithësi pretendohet se zgjedhjet e tanishme do të jenë si zgjedhjet e parakohshme të deritanishme. Kjo nuk është e vërtetë,” thotë ai për Deutsche Wellen. Sipas Raitschewit, bullgarët u përqëndruan tek zgjedhjet e kaluara vetëm tek problemet e veta të politikës së brendshme. Por ndërkohë kemi të bëjmë me gjëra që ndodhin jashtë Bullgarisë: inflacioni i lartë në Europë, çmimet në stratosferë të energjisë dhe lufta që po zhvillohet para portave të Bullgarisë. 

Bashkim për shkak të luftës?

"Në këtë mënyrë problemet tona janë spostuar”, thotë Raitschew. "Bullgaria është e vogël, e varfër, e dobët dhe e varur, dhe në këtë situatë bullgarët ndiejnë në mënyrë intuitive se duhet të jenë të bashkuar.” Prandaj politologu mendon se zgjedhëset dhe zgjedhësit bullgarë do t'u dërgojnë një mesazh të qartë politikanëve: "Harrojini budallallëqet e brendshme dhe grindjet dhe bashkohuni të paktën deri sa të mbarojë lufta.” A ka apo jo të drejtë ai, pritet të shihet tek rezultati i zgjedhjeve, që sipas përvojës do të bëhet i ditur qysh natën duke gdhirë 3 tetori 2022.

Marrë nga DW

bullgari zgjedhjet ne bullgari

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë