LIVE UPDATES
Bota

DW: Të rinjtë kërkojnë më shumë edukim mediatik në shkollë

Inteligjenca artificiale dhe lajmet e rreme: Të rinjtë në Maqedoninë e Veriut kërkojnë më shumë edukim mediatik në shkollë.

22 Shkurt 2026, 11:02 Nga I.A

DW: Të rinjtë kërkojnë më shumë edukim mediatik

SHKUP- Klasa duket në shikim të parë si çdo tjetër. Mes posterave me gjyra në mure dhe laptopëve, një grup nxënësisht janë përkulur mbi celularët e tyre. Ata janë duke mësuar se si mund të krijojnë animacione me inteligjencë artificiale për të qenë qenë në gjendje të dallojnë më vonë manipulimet e ndryshme. "Thjesht ngarkova një foto të një shoqeje dhe programi bëri pjesën tjetër”, tregon Ogneni, 18 vjeç, duke buzëqeshur. "Nuk zgjati as pesë minuta dhe papritur ajo nisi të kërcente në ekran dhe të bënte kollotumba.”

Ajo që për Ognenin dhe të rinjtë e tjerë ishte vetëm një eksperiment, tregon qartë sa e lehtë është sot të krijosh ose të manipulosh përmbajtje me inteligjencë artificiale. Njëkohësisht ai edhe 35 pjesëmarrësit e tjerë të projektit "Resiliencë kundër dezinformimit në Maqedoninë e Veriut", i cili mbështetet nga qeveria e landit NRW, bëhen të vetëdijshëm se sa pak janë të përgatitur për zhvillime të tilla në shkollë dhe jetën e tyre të përditshme. "Përdorimi i Inteligjencës Artificiale dhe i rrjeteve sociale duhet  patjetër të bëhet pjesë e planit mësimor”, thotë Ogneni. "Në internet dhe rrjetet sociale ka shumë rreziqe dhe ne shpesh nuk dimë si të përballemi me to.”

Shoqja e tij e klasës, Dea, tund kokën në shenjë miratimi. Telefonat inteligjentë, TikTok-u dhe chatbot-ët janë bërë pjesë e zakonshme e jetës sonë të përditshme, "por ne megjithatë ndihemi sikur na kanë hedhur direkt në ujë të ftohtë”, thotë ajo. "Shumë prej nesh nuk e dinë si krijohen dhe si mund t'i dallojnë lajmet e rreme, deepfake-t apo dezinformimin. Sigurisht, në këtë projekt kemi mësuar mjaft gjëra përmes ushtrimeve praktike, por në fakt edukimi mediatik duhet të jetë pjesë e rregullt e planit shkollor, njësoj si matematika apo gjuhët e huaja.”

Më shumë edukim mediatik në shkollë

Shumë të rinj në Shkup ndajnë të njëjtin mendim. Ata kërkojnë më shumë informim të strukturuar mbi inteligjencën artificiale, verifikimin e burimeve dhe dezinformimin. Sepse vërtet që organizohen projekte apo seminare, por një lëndë e detyrueshme për edukimin mediatik në shkollë mungon.

"Dezinformimi është një nga kërcënimet më të mëdha për demokracinë tonë, jo vetëm këtu në Maqedoninë e Veriut, por në të gjithë rajonin dhe botën”, thekson mësuesja Biljana Pejovska nga gjimnazi "Georgi Dimitrov”. "Prandaj të rinjtë duhet të kuptojnë si krijohen lajmet, si verifikohen burimet dhe pse disa përmbajtje manipulohen.” Shkolla e saj tashmë përpiqet t'i ndërgjegjësojë nxënësit përmes projekteve të para mediatike. "Por për të arritur ndryshime reale, nevojitet arsim sistematik, jo vetëm nisma të përkohshme.”

Mes mundësive dhe përgjegjësisë

Edhe ekspertët mendojnë se në këtë fushë ka nevojë urgjente për të ndërmarrë hapa konkretë. "Nëse duam të nxisim mendimin kritik në shkollë, duhet të fillojmë me edukimin mediatik herët, idealja do të ishte që në shkollën fillore”, thotë Aleksandar Manasiev nga organizata rajonale joqeveritare NarativAI në Shkup. "Inteligjenca artficiale mund të jetë një mjet i shkëlqyer, por vetëm nëse të rinjtë mësojnë ta përdorin në mënyrë të vetëdijshme, kreative dhe me përgjegjësi.”

Të gjithë pjesëmarrësit e projektit dëshirojnë një shkollë që u mëson të rinjve si të dallojnë të vërtetën nga manipulimi, në një botë ku edhe një fotografi nuk është më provë e sigurt e realitetit.

Dhe ndërsa Ogneni dhe Dea diskutojnë pas projektit për mësimet e ditës së nesërme në shkollë, mbetet e hapur pyetja se sa shpejt do të reagojë sistemi arsimor ndaj realitetit të sotëm digjital. Një gjë është e sigurt: bota e informacionit po ndryshon me shpejtësi. Dhe për t'u përballur me të, nuk mjaftojnë vetëm njohuritë teknike, por nevojiten edhe aftësitë për të dalluar të vërtetën nga manipulimi./DW

edukim mediatik në shkollë dw biljana pejovska

Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty