LIVE UPDATES
Bota

"Dënimi me vdekje si instrument i shtypjes në Iran", DW: Aktivistët e të drejtave të njeriut bëjnë thirrje për pasoja ndërkombëtare.

Rreth 1000 vetë u ekzekutuan vitin e kaluar në Iran. Avokatët dhe aktivistët protestojnë kundër valës së ekzekutimeve. Aktivistët e të drejtave të njeriut po bëjnë thirrje për pasoja ndërkombëtare.

27 Shkurt 2025, 08:20 Nga r.ll
"Dënimi me vdekje si instrument i shtypjes në Iran", DW:
foto ilustruese

IRAN- Numri i ekzekutimeve në Iran arriti një rekord alarmues në vitin 2024. Sipas një raporti nga Organizata e Iranit për të Drejtat e Njeriut (IHR) dhe OJQ-jafrancezeAnsambli Contre la Peine de Mort (ECPM), të paktën 975 persona janë ekzekutuar – numri më i lartë në më shumë se 20 vjet.

"Dënimi me vdekje është baza e shumë shkeljeve të të drejtave të njeriut në Iran. Ai shërben si një mjet për të shtypur dhe frikësuar shoqërinë," tha për Deutsche Welle, Mahmud Amiri-Moghaddam, kreu i IHR me qendër në Norvegji. Dënimi me vdekje nuk vendoset vetëm për krime të rënda si vrasja – edhe kur kryhen në vetëmbrojtje – por me vdekje po dënohen gjithnjë e më shumë edhe kundërshtarët politikë.

"Regjimi po përfiton nga mungesa e vëmendjes ndërkombëtare për të kryer sa më shumë ekzekutime”, tha Amiri-Moghaddam. Kjo ishte veçanërisht e dukshme në tre muajt e fundit të vitit të kaluar, kur tensionet midis Iranit dhe Izraelit u rritën: gjatë kësaj periudhe, deri në gjashtë persona ekzekutoheshin çdo ditë.

Edhe Kombet e Bashkuara shprehën shqetësimin e tyre. "Numri i lartë i ekzekutimeve në Iran është thellësisht shqetësues," paralajmëroi Komisioneri i Lartë i OKB-së për të Drejtat e Njeriut, Volker Türk në fund të janarit. Sipas zyrës së tij, vetëm në dhjetor, në një javë, janë ekzekutuar rreth 40 persona.

Numri i ekzekutimevetë grave gjithashtu arriti nivelin më të lartë që nga viti 2007, me 31 raste të regjistruara. Një grua vrau burrin e saj për të mbrojtur vajzën e saj nga abuzimi seksual, tha Liz Throssell, zëdhënëse e zyrës së OKB-së për të drejtat e njeriut.

Thirrjet për heqjen e dënimit me vdekje

Aktivistë të njohur për të drejtat e njeriut, duke përfshirë fituesen iraniane të çmimit Nobel për Paqe, Narges Mohammadi, e cila aktualisht është në pushim nga burgu për arsye shëndetësore, protestojnë vazhdimisht kundër rritjes së numrit të ekzekutimeve. Në një video të siguruar nga Deutsche Welle, aktivistët u mblodhën përpara burgut famëkeq Evin në Teheran më 19 shkurt.

Me këtë tubim ata u solidarizuan me të burgosurit që protestojnë çdo javë kundër dënimit me vdekje. Të burgosurit kishin nisur pak muaj më parë fushatën "Të martat pa ekzekutime”, për të protestuar kundër ekzekutimeve çdo të martë.

Mahmud Amiri-Moghaddam e përshkruan këtë lëvizje si një ndryshim të rëndësishëm shoqëror: "Për herë të parë në historinë e Iranit, të burgosurit po udhëheqin një lëvizje proteste kundër dënimit me vdekje. Ky mund të jetë fillimi i një lëvizjeje më të gjerë shoqërore."

Përveç Narges Mohammadit, në protesta kanë marrë pjesë edhe personalitete të tjera të shquara si juristja dhe teologia Sedighe Vasmaghi. Në një deklaratë të përbashkët me avokaten e të drejtave të njeriut, Nasrin Sotoudeh, Vasmaghi dënoi ashpër dënimet me vdekje ndaj të burgosurve politike femra: "Këto dënime janë një hakmarrje e qartë ndaj lëvizjes protestuese me sloganin "Gratë, Jeta, Liria".

Letra e hapur e avokatëve

Në një letër të hapur drejtuar kreut të gjyqësorit, Gholamhossein Mohseni-Ejei, 228 avokatë iranianë kritikuan gjithashtu procedurat kundër aktivistëve: Pakhsan Azizi, Varisheh Moradi (Mirzaei) dhe Sharifeh Mohammadi si jashtëzakonisht të padrejta. Këto gra u arrestuan për pjesëmarrje në protesta politike dhe u dënuan me vdekje në gjykime që kanë zgjatur shumë shkurt.

Në letrën të cilën ka pasur mundësi të shohin edhe gazetarët e Deutsche Welles, nënshkruesit theksojnë se po veprojnë jo vetëm si avokatë, por edhe jashtë përgjegjësisë njerëzore: "Këto vendime jo vetëm që shkelin vlerat islame dhe humanitare, por shkelin edhe detyrimet ndërkombëtare të Iranit për të drejtën e jetës dhe për një gjykim të drejtë”.

"Vendosni dënimin me vdekje në qendër të negociatave diplomatike"

Organizata e Iranit për të Drejtat e Njeriut (IHR) dhe OJQ-ja franceze Ansambli Contre la Peine de Mort (ECPM) i bëjnë thirrje komunitetit ndërkombëtar që t'i bëjë ekzekutimet në Iran një temë prioritare të diskutimeve diplomatike.

"Shtetet liberale demokratike duhet të dënojnë këtë valë ekzekutimesh dhe të mbështesin rezistencën në rritje në Iran kundër dënimit me vdekje. Ne duhet të gjejmë mënyra afatshkurtra dhe afatgjata për të ushtruar presion mbi qeverinë iraniane dhe për të sjellë ndryshime në ligj", tha Amiri-Moghaddam.

Shqetësues është edhe numri i lartë i ekzekutimeve për vepra të lidhura me drogën: nga 975 ekzekutime në vitin 2024, 503 ishin të personave të dënuar në lidhje me veprat për droga. Pavarësisht këtij zhvillimi alarmues, Zyra e OKB-së për Drogën dhe Krimin (UNODC) vazhdon të bashkëpunojë me autoritetet iraniane. Organizatat e të drejtave të njeriut po kërkojnë që UNODC të bëjë më shumë për të siguruar që këta persona të mos dënohen më me vdekje ose që të përfundojë bashkëpunimin me Republikën Islamike./DW

denimi me vdekje ne iran

Sondazh

Poll

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!