LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Zënka për medaljen vë në pah marrëdhëniet e ndërlikuara mes Ukrainës dhe Polonisë

Polonia thotë se ky grup mori pjesë në atë që ajo e quan gjenocid ndaj polakëve në tokën që sot është Ukrainë perëndimore, por që gjatë luftës ishte nën pushtimin e Gjermanisë naziste.

23 Qershor 2026, 21:25 Nga E.d
Analiza: Zënka për medaljen vë në pah marrëdhëniet
Volodymyr Zelensky

Një përplasje gjithnjë e më e ashpër për kthimin e një medaljeje që i ishte dhuruar presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelensky, e ka vënë në pah historinë e ndërlikuar mes Polonisë dhe Ukrainës, si dhe mundësinë që Varshava t’i pengojë përpjekjet e Kievit për t'u anëtarësuar në Bashkimin Evropian (BE).

Presidenti Karol Nawrocki vendosi javën e kaluar t’ia heqë Zelenskyt medaljen “Urdhri i Shqiponjës së Bardhë”, e cila është nderimi më i lartë shtetëror i Polonisë, pasi udhëheqësi ukrainas emërtoi një njësi ushtarake sipas Ushtrisë Kryengritëse Ukrainase (UPA), formacionit të diskutueshëm të Luftës së Dytë Botërore.

Polonia thotë se ky grup mori pjesë në atë që ajo e quan gjenocid ndaj polakëve në tokën që sot është Ukrainë perëndimore, por që gjatë luftës ishte nën pushtimin e Gjermanisë naziste.

Ukraina e ka kundërshtuar përkufizimin e Polonisë se dhuna e viteve 1940 ishte gjenocid, duke theksuar se këto forca luftonin si kundër nazistëve, ashtu edhe kundër sovjetikëve, dhe përballeshin gjithashtu me armiqësi nga polakët.

Varshava i quan “Masakra e Volhinisë” ndodhitë e asaj kohe, ndërsa Kievi përdor termin “Tragjedia e Volinit”.

Sido që të jetë, këto vrasje i kanë lënë në hije prej kohësh marrëdhëniet mes dy vendeve fqinje, dhe përshkallëzimi i fundit i marrëdhënieve rrezikon ta dobësojë mbështetjen e Varshavës për Kievin, në një kohë kur Ukraina po përpiqet të anëtarësohet në BE dhe njëkohësisht po i bën ballë pushtimit të plotë nga Rusia. 

“Edhe para sulmit rus, Polonia ishte ndër vendet që mbështesnin në mënyrë aktive aspiratat evropiane të Ukrainës”, tha Nawrocki duke shpjeguar vendimin për t’ia hequr medaljen Zelenskyt, duke shtuar se Polonia “mbetet e gatshme” të bashkëpunojë me Ukrainën.

“Rruga e Ukrainës drejt strukturave evropiane kërkon gjithashtu gatishmëri për t’u përballur me ndershmëri me kapitujt e vështirë të historisë së saj. Evropa e bashkuar u ndërtua mbi refuzimin e totalitarizmit dhe kultit të dhunës. Këto parime duhet të vlejnë për të gjithë. Për ata që nuk e kuptojnë këtë, nuk mund të ketë vend në Bashkimin Evropian dhe Polonia sigurisht që nuk do ta lejojë këtë”, shtoi ai.

Pengesa më e madhe e Ukrainës drejt BE-së

Diplomatët evropianë kanë paralajmëruar prej vitesh se fqinjët e Ukrainës në BE do të jenë pengesa më e madhe për përpjekjet e Kievit për t’iu bashkuar bllokut.

Për vite me radhë kjo vlente për Hungarinë, nën Qeverinë e mëparshme miqësore ndaj Moskës të udhëhequr nga kryeministri populist Viktor Orban, i cili, ndër të tjera, bllokoi fillimin e negociatave të anëtarësimit të Ukrainës për dy vjet.

Por, me humbjen e Orbanit në zgjedhjet e kësaj pranvere, shumë në Bruksel shpresonin se rruga e Ukrainës drejt anëtarësimit tashmë ishte e hapur.

Por pas Orbanit, argumentet ekonomike kundër afrimit të Ukrainës me BE-në kanë qenë të pranishme prej kohësh.

Mjafton të kujtohen mospajtimet e viteve të fundit, kur bujq në shumë vende anëtare të Evropës Lindore protestuan kundër hyrjes së produkteve bujqësore ukrainase në tregun e BE-së.

Nëse Ukraina do të bëhej anëtare e BE-së, këto produkte do të hynin lirshëm në vende si Bullgaria, Hungaria, Polonia, Rumania dhe Sllovakia.

Kievi do të ofronte gjithashtu alternativa potencialisht më të lira në sektorë të tjerë të ndjeshëm, si transporti. Pa përmendur fondet bujqësore dhe fondet e kohezionit (transferimi i parave të BE-së nga rajonet më të pasura drejt atyre më të varfra), të cilat do të ridrejtoheshin në masë të madhe drejt anëtarit të ri.

Dhe, tani ekziston një rrezik i vërtetë që historia e ndërlikuar mes Polonisë dhe Ukrainës të kalojë edhe në skenën evropiane, duke e vështirësuar gjendjen. 

Vendimi i Nawrockit mund të shihet kryesisht si pjesë e politikës së brendshme polake, pasi ai i përket partisë opozitare PiS (Ligj dhe Drejtësi). Ai po përballet me kryeministrin më liberal dhe më miqësor ndaj Ukrainës, Donald Tusk, para zgjedhjeve të përgjithshme të vjeshtës së ardhshme.

Historian me profesion, Nawrocki ka qenë më parë drejtues i Institutit Polak të Kujtesës Kombëtare (IPN), i cili merret me studimin e masakrave të Volhinisë. Ai e njeh shumë mirë këtë çështje, e cila ka qenë një burim i vazhdueshëm tensioni në marrëdhëniet dypalëshe mes Kievit dhe Varshavës për dekada.

Ndjesia antiukrainase

Në shumë mënyra, Nawrocki po përfiton nga ndjenjat antiukrainase që ekzistojnë prej kohësh në pjesë të gjera të shoqërisë polake dhe që janë forcuar më tej pas ardhjes së refugjatëve ukrainas që nga fillimi i pushtimit të plotë rus në vitin 2022.

Ai po përpiqet gjithashtu të forcojë pozicionin e tij brenda fraksioneve të shumta të PiS-it, parti që ka vuajtur nga mungesa e një figure qendrore të qartë politike që nga humbja zgjedhore e vitit 2023.

Por, mbi të gjitha, ai po vëzhgon dy parti të tjera më të djathta, të njohura si “Konfederata” (Konfederacja) dhe “Kurora” (Korona), të cilat kanë shfrytëzuar shpesh ndjenjat antiukrainase dhe po dalin mirë në sondazhe.

PiS dëshiron të tërheqë votuesit e këtyre partive për të ngushtuar diferencën me Koalicionin Qytetar (KO) të Tuskut, i cili kryeson në sondazhe, megjithëse me një përparësi njëshifrore.

Kjo gjithashtu e vë Tuskun në një pozitë të vështirë, pasi shumica e polakëve duket se mbështesin vendimin e Nawrockit.

Një sondazh rishtazi tregoi se 58 për qind e polakëve e cilësojnë Zelenskyn jomiqësor ndaj Polonisë. Një tjetër sondazh tregoi se 51.9 për qind thanë se mendimi i tyre, si për Ukrainën, ashtu edhe për Zelenskyn, ishte përkeqësuar pas vendimit të presidentit ukrainas.

Tusk shkroi në platformën X se “përfshirja në konfliktin politik mes politikanëve në Poloni dhe Ukrainë është gabim strategjik që do t’i kushtojë të dyja palëve: në biznes, në aspektin gjeopolitik dhe në reputacion”. 

Tani, pyetja është se si do të veprojnë kryeministri polak dhe Qeveria e tij kur bëhet fjalë për shpejtësinë e procesit të anëtarësimit të Ukrainës në BE.

Këtu, vendimet i merr Qeveria polake, jo presidenti. Ukraina (së bashku me Moldavinë) hapi pesë kapitujt e parë të negociatave nga gjithsej 33 javën e kaluar. Ekziston gjithashtu një përpjekje nga të dy vendet, Komisioni Evropian dhe shumë shtete të tjera anëtare të BE-së, që kapitujt e mbetur të hapen qysh në korrik.

Megjithatë, ka dyshime nëse procesi do të ecë kaq shpejt.

Hungaria mund ta ketë zbutur disi qëndrimin e saj kohët e fundit, por gjatë samitit të BE-së javën e kaluar, kryeministri i ri hungarez, Peter Magyar, hoqi formulimin “sa më shpejt të jetë e mundur” kur bëhej fjalë për hapjen e kapitujve të mbetur. Ai kishte folur më parë kundër “anëtarësimit të përshpejtuar” të Kievit.

Diplomatë evropianë, të cilët kanë folur për Radion Evropa e Lirë në kushte anonimiteti, pretendojnë gjithashtu se Çekia dhe veçanërisht Polonia duken të kënaqura që Budapesti po e ngadalëson procesin, pasi kështu “nuk kanë nevojë të shprehin një qëndrim të qartë”.

Një diplomat polak tha se Varshava ende nuk ka miratuar një pozicion përfundimtar mbi këtë çështje, por beson se hapja e të gjithë kapitujve dhe grupeve të mbetura menjëherë do të përbënte një proces “të përshpejtuar” anëtarësimi, gjë që Polonia e kundërshton.

Në vend të kësaj, Varshava do të preferonte “një proces sallami” – pra hapjen graduale të disa kapitujve përnjëherë.

Duke pasur parasysh atë që po ndodh aktualisht mes Ukrainës dhe Polonisë, mund të jetë e përshtatshme për Tuskun ta frenojë përkohësisht procesin. Siç tha një zyrtar polak për Radion Evropa e Lirë: “Kjo mund të na ketë dhënë një argument shtesë për të ecur më ngadalë”./REL

volodymyr zelensky ukraina poloni

Sondazh

Poll

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, qytetarët nisin marshimin: Nesër më shumë!

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, qytetarët nisin marshimin: Nesër më shumë!

Pas deklaratës së tij ofenduese, protestuesi i përgjigjet Ramës: F*ck You and Your System!

Revoltohet protestuesi ndaj Ramës: Listen to me you son of the b****

“Rama jepe dorëheqjen”/ Qytetari: Më 4 korrik diaspora zbarkon në Tiranë!

"Edi Rama nuk jam si ti"/ Erlis Sina i përgjigjet Ramës: Do të japësh llogari për çdo qindarkë

Qytetarët ia rilexojnë kërkesat e protestës: Krijimi i një qeverie teknike me mandat 12-mujor

Dita e 24-të e protestës/ Nis marshimi drejt Kryeministrisë

“Të shfuqizohet ligji për zonat e mbrojtura”/ Protestuesi: Zyrtarët e korruptuar të hetohen

Protestuesi: Duhen përzënë pushtetarët e 35 vitetve te shkuara që kanë vjedhur vendin

Skafi pëson defekt në mes të detit, shpëtohet 46-vjeçari nga Prishtina në Velipojë

Përfshihet nga flakët një makinë në aksin Tiranë–Elbasan, nuk ka të lënduar

Aksident në aksin Gjirokastër-Tepelenë/ Mikrobusi i turistëve përplaset me një makinë

Nënshkruhet memorandumi me kompaninë energjetike italiane/ Rama: Do të jetë aktive...

Aeroplani i Pablo Escobar ofron një akomodim luksoz ku një natë kushton 500 euro

Modelja Naomi Campbell përgjegjëse për mbylljen e organizatës bamirëse “Fashion for Relief”

Timothée Chalamet dhe Selena Gomez bashkëpunojnë me filmin e animuar 'Not Alone'

Berisha komenton deklaratat e Ramës për protestuesit: Sharja e tij shokuese

Operacion antidrogë në Krujë, zbulohen parcelat me kanabis. Momenti kur asgjësohen duke u djegur

Survejimi total i qytetarëve/Berisha: Kamerat nuk do administrohen nga bashkia, por nga narkopolicia

Berisha: Rama rikthen survejimin e qytetarëve si në komunizëm, ka vendosur kudo kamera robotike

Protesta e 23-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi i qytetarëve

Më shumë ka vjedhur se ka punuar/ Protestuesi: Rama duhet të kishte ikur më përpara

I riu drejtuar kryeministrit: Qytetarët nuk do bëjnë mbrapa deri në rezultatet

Dita e 23-të e protestës/ Organizatorët publikojnë 5 kërkesat kryesore ndaj qeverisë

Nis marshimi nga sheshi "Skëndërbej" drejt Kryeministrisë, qytetarët: Rama, jepe dorëheqjen

Pas netëve të kaluara në shesh protestuesit rikthehen për tubimin e 23-të para Kryeministrisë

Nis grumbullimi në sheshin “Skëndërbej”, qytetarët kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit

Mjeti bujqësor rrëzohet në përroin e fshatit, plagoset rëndë drejtuesi i mjetit

Dosja “Partizani”/ Ish-ministri Ylli Pango paraqitet në GJKKO si dëshmitar

I bëri thirrje administratës t'i bashkohet tubimit, protestueses i hiqet mikrofoni nga duart

“Edhe ne kemi të drejtë për një Shqipëri më të mirë”/ Vogëlushja merr mikrofonin: Ne jemi e ardhmja

Nis protesta masive në Tiranë, qytetarët marshojnë nga Sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

Rama: Jemi këtu për të ndarë faktet dhe jo për të fluturuar aty ku faktet nuk kanë vlerë

Protestë në Kakome/ Banorët shembin rrethimin pas 22 vitesh

Rama për protestën: Flamingot nuk kanë nevojë për turma të rrëmbyera nga histeria e algoritmit

Rama në "Flasim": Mos lejoni që idealet të ndërtohen mbi iluzione

Protestuesit vijojnë qëndresën para Kryeministrisë! Vendosin çadër dielli

Pjesëmarrje masive në protestën kundër Ramës/ Protestuesit shpalosin flamurin kuq e zi tek Piramida

E reja para kryeministrisë: Të gjithë bashkë po pjekim kushtet që mërgata të rikthehet!

Banorja e Rrjollit: Pika e parë e kontratës së re është mos jesh ti Edi Rama

Revoltë kundër gjithë klasës politike, protestuesit shpalosin flamurin kombëtar

Mijëra qytetarë ‘derdhen’ në sheshin “Skënderbej”, diaspora ‘ngre’ në këmbë Kryeqytetin

Fjalimi i Ramës për protestën, si reaguan deputetët gjatë mbledhjes së Grupit të PS-së

Shmanget tragjedia në Himarë/ 35-vjeçari bie nga gomonia dhe dëmtohet në këmbë

Mijëra emigrantë i përgjigjen Ramës, "pushtojnë" rrugët e kryeqytetit: Rama ik

Berisha:Sot po vërshojnë nga të 4 anët e dheut drejt Tiranës,në protestën shpëtimtare për Shqipërinë

Berisha: Mbështesim plotësisht protestën, 5 kërkesat e protestuesve, kanë qenë edhe beteja tonat

Berisha: Dosja e Zvërnecit është përgjegjësi direkte e Ramës, ai mashtroi kompanitë

Protesta kundër Ramës, autokolona me shqiptarët e diasporës mbërrinë të Tiranë

Rama: Mezi pres të na e sjellin draftin të shkruar, por kam frikë se...