LIVE UPDATES
Bota

Analiza e REL: Buxheti në Kosovë për zhvillim apo për mbijetesë?

Kuvendi i Kosovës e nxori atë në lexim të parë më 11 nëntor. Gjatë prezantimit, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, tha se projektbuxheti është “historik”. Duke e krahasuar me atë të vitit 2020, ai tha se vlera e tij është rritur për 60%. Që gati katër vjet, prej se qeveris partia e tij, Lëvizja Vetëvendosje, Kurti tha se rritja mesatare ekonomike ishte 6% dhe në asnjë vit të vetëm nuk kishte rënie nën 4%.

11 Nëntor 2024, 17:58 Nga N.F
Analiza e REL: Buxheti në Kosovë për zhvillim apo për
Foto ilustruese

KOSOVË- Për njohësit e çështjeve ekonomike në Kosovë, buxheti i propozuar për vitin 2025 është sa për mbijetesë e jo për zhvillim të vendit, siç e trumbeton Qeveria. Vlera e tij kap 3.6 miliardë euro dhe është për 9 për qind më e lartë se buxheti i këtij viti.

Kuvendi i Kosovës e nxori atë në lexim të parë më 11 nëntor. Gjatë prezantimit, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, tha se projektbuxheti është “historik”. Duke e krahasuar me atë të vitit 2020, ai tha se vlera e tij është rritur për 60%. Që gati katër vjet, prej se qeveris partia e tij, Lëvizja Vetëvendosje, Kurti tha se rritja mesatare ekonomike ishte 6% dhe në asnjë vit të vetëm nuk kishte rënie nën 4%.

Banka Botërore, ndërkaq, ka parashikuar që rritja ekonomike në Kosovë këtë vit të jetë 3.8 për qind dhe trendi i rritjes të vazhdojë edhe më 2025 në 3.9% dhe një vit më vonë në 4%.

“Me këtë buxhet [për vitin 2025], e kemi prioritet arsimin e shëndetësinë, por edhe infrastrukturën e mbrojtjen”, tha Kurti para deputetëve të Kuvendit të Kosovës.

Por, për ekonomistin Safet Gërxhaliu, Qeveria duhet të ketë më shumë brenga sesa eufori. Sipas tij, indikatorët ekonomikë gjatë këtij viti, përfshirë thellimin e deficitit tregtar, mosrritjen e qëndrueshme ekonomike dhe mosshfrytëzimin e buxhetit aktual, nuk sinjalizojnë se buxheti i vitit të ardhshëm do të jetë në dobi të zhvillimit ekonomik.

“Sot do të isha shumë i lumtur nëse do të dëgjoja se në Kosovë kanë ardhur katër kompani të huaja, të cilat kanë investuar dhe kanë krijuar nga dhjetë vende pune. Në ekonomi flitet me kalkulime dhe jo me emocione dhe politikë”, thotë Gërxhaliu, i cili më herët ka shërbyer si kryetar i Odës Ekonomike të Kosovës.

Duke folur për Radion Evropa e Lirë, ai shton se zyrtarët e Qeverisë po “i shtrembërojnë të dhënat”, për shkak të zgjedhjeve parlamentare që do të mbahen më 9 shkurt. Për më tepër, shton ai, projektbuxheti i vitit 2025 nuk parasheh ndihmë për sektorin privat, nga i cili mbushet buxheti i shtetit.

“Është varrosur dialogu dhe partneriteti publiko-privat. Sektori privat nuk është përfshirë në projeksione dhe në prezantime të projekteve... Sektori privat është futur në borxhe në bankat komerciale”, thotë Gërxhaliu.

Megjithatë, Kurti, gjatë fjalimit në Kuvend, përmendi rritjen e pagës minimale, si dhe planin për rritjen e pagave të punëtorëve në sektorin publik, që parashihet në buxhetin e vitit te ardhshëm.

“Sa më shumë para në llogarinë e familjes, aq më shumë aktivitet ekonomik për bizneset”, sipas tij. Profesori i Ekonomisë në Universitetin e Prishtinës, Mejdi Bektashi, thotë se buxheti për vitin 2025 ka rritje, por, prapëseprapë, mbetet më i ulëti në rajon.

“Në Kosovë, nëse e krahasojmë vlerën e buxhetit me numrin e banorëve nga regjistrimi i fundit i popullsisë, rezulton se për një banor buxheti siguron rreth 2.300 euro. Në Shqipëri, me buxhetin e vitit 2025 sigurohen rreth 3.400 euro. Shtetet [e tjera] të rajonit kanë vlera edhe më të larta. Pra, nuk ka nevojë për mburrje”, thotë Bektashi.

Sipas tij, as shpërndarja e mjeteve për kategoritë buxhetore, nuk ka elemente zhvillimore, por përkrahen skemat sociale dhe kategoritë për paga dhe mëditje.

“Kjo shpërndarje, ku kemi më shumë ndarje për sektorin e mbrojtjes sesa që kemi për arsim, shëndetësi dhe bujqësi, nuk mund të ofrojë mirëqenie, por as nuk premton se do të ketë ndonjë përshpejtim të zhvillimit ekonomik”, shton Bektashi. Përfaqësuesit e partive opozitare në Kuvend i pritën po ashtu me kritika deklaratat e Kurtit.

“Ne nuk do ta votojmë këtë projektbuxhet”, tha Mërgim Lushtaku, deputet i Partisë Demokratike të Kosovës. Sipas tij, ai nuk garanton zhvillim ekonomik dhe mirëqenie sociale për qytetarët.

“Ky buxhet dhe planifikim i keq nuk do të zgjasin shumë, vetëm edhe disa muaj, sepse pas 9 shkurtit do të vijë një qeveri e re”, tha Lushtaku.

Avdullah Hoti nga Lidhja Demokratike e Kosovës e cilësoi si “abuzues” projektbuxhetin për vitin 2025, pasi, siç tha, nuk i sqaron shpenzimet për kategori të caktuara buxhetore. Sipas tij, të gjitha çmimet e produkteve dhe të shërbimeve në vend janë rritur dhe projektbuxheti duhet t’i adresojë ato.

“... por, e mira është se ky buxhet është transitor. Qeveria e ardhshme do ta ketë prioritet ndryshimin e këtij buxheti”, tha Hoti, duke iu referuar po ashtu periudhës pas zgjedhjeve të 9 shkurtit.

Besnik Tahiri nga Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës e kritikoi Qeverinë e Kurtit për, siç tha, mosrealizim të projekteve kapitale.

“Qeveria, për katër vjet, ka pasur 12 miliardë euro buxhet. Në këta katër vjet, me këto 12 miliardë euro, a ka ndonjë projekt që është nisur dhe ka përfunduar, përveç urës së Saradranit?”, pyeti ai.

Në fund të vitit të kaluar, ministri i Financave, Punës dhe Transfereve i Kosovës, Hekuran Murati, ka bërë të ditur se nga 820 milionë eurot e ndara për projekte kapitale në vend vitin e kaluar, janë shpenzuar 560 milionë, por nuk ka treguar se përse nuk janë shpenzuar të gjitha mjetet.

Raportet tregojnë se investimet e huaja direkte në Kosovë në vitin 2023 kanë kapur vlerën prej 816 milionë eurosh, apo 84 milionë më shumë sesa në vitin paraprak. Shqyrtimi i sotëm ishte i pari në Kuvendin e Kosovës. Projektbuxheti duhet të dalë edhe në shqyrtim të dytë, ndërsa në raste të caktuara del edhe në të tretin. Ai duhet të miratohet më së largu deri në fund të këtij viti./REL

buxheti i kosoves

Sondazh

Poll

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore