LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Zyrtarisht në sezonin e vjeshtës, çfarë është ekuinoksi dhe pse ndodh

22 Shtator 2021, 15:00 Nga DOSJA
Zyrtarisht në sezonin e vjeshtës, çfarë është

SHQIPERI– Dy herë në vit, toka mbulohet në mënyrë të barabartë si nga drita, ashtu edhe errësira. Sot, më 22 shtator, hyjmë në ekuinoksin e dytë dhe të fundit për këtë vit. Për njerëzit në hemisferën veriore ky ekuinoks njofton ardhjen e sezonit të vjeshtës, ndrësa në atë jugore njofton ardhjen e pranverës. Njerëzit që banojnë pranë ekuatorit kanë gati të gjithë vitin 12 orë të barabarta ditë dhe natë, ndaj ndryshimi nuk do të jetë i dukshëm. Ata që banojnë pranë poleve të veriut dhe jugut, në vende si Kanadaja, Norvegjia e Rusia, kanë ndryshime të shumta të zgjatjes së ditës dhe natës gjatë gjithë vitit. Ata kanë netë të gjata e të errëta në dimër dhe verë ku errësira e natës nuk bie thuajse kurrë. Por gjatë ekuinokseve, të gjithë nga poli në pol, mund të shijojnë kohën e barabartë prej 12 orësh të zgjatjes së ditës dhe natës.

Ekuinoksi nuk është tërësisht i barabartë

Megjithatë ekuinoksi nuk është plotësisht i barabartë. Studimet e kryera nga shkencëtarët tregojnë se në varësi të vendit ku ndodhemi në planet marrim pak më shumë dritë sesa errësisrë. Kjo për shkak të mënyrës komplekse të matjes së lindjes së diellit dhe thyerjes së dritës së rrezeve të tij në atmosferën tonë. Lakimi i rrezeve të dritës bën që dielli të shfaqet mbi horizont kur pozicioni aktual i tij është nën horizont. Dita është pak më e gjatë në gjerësi gjeografike më të lartë sesa në ekuator, sepse diellit i duhet më shumë kohë që të lindë dhe të perëndojë sa më shumë që i afroheni poleve.

Pse ndodh ekuinoksi?

Toka rrotullohet përgjatë një linjë imagjinarë që nis nga poli i veriut e zbret në atë të jugut. Kjo linjë që quhet ‘bosht’ na jep ditën dhe natën. Sipas shpjegimeve të NASA-s boshti anon në 23.5 gradë, gjë që pozicionon njërën anë të hemisferës së planetit të marrë më shumë dritë se pjesa tjetër, për gjysmën e orbitimit vjetor rreth diellit. Kjo mospërputhje e rënies së dritës së diellit shkakton stinët. Fundi i qershorit dhe dhjetorit janë periudhat kur efekti është në maksimumin e tij dhe quhet solstic, që tregon dallimet më ekstreme të ditës dhe natës gjatë vitit. Që nga solstici veror, ditët bëhen gradualisht më të shkurtëra dhe netët fillojnë të zgjaten. Kur dita dhe nata arrijnë kohëzgjatjen e barabartë mes njëra tjetrës, ndodh ekuinoksi.

Njerëzit e lashtë i njihnin këto fenomene

Shumë kohë më parë, kur ora, satelitët apo teknologjia moderne nuk ekzistonte ende, njerëzit e lashtë kishin studiuar levizjen e diellit në qiell. Ata ndërtuan në bazë të lëvizjeve të tij monumented he tempuj masivë, të cilët, përtej cdo gjëje, shërbenin si kalendarë që shënonin stinët.

Gjatë ekuinokseve gjithashtu Dritat e Veriut, ose sic njihen ndryshe ‘aurora borealis’ janë më aktive se gjithë pjesën tjetër të vitit.

(i.d.Dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

kuriozitete kuriozitete ekuinoksi i vjeshtes ekuinoksi i vjeshtes


Sondazh

Poll

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!