LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Humbi një sy dhe një vesh/ “Më rrihnin me shkop druri pasi më kishin mbushur zorrët me rërë”, si mbijetoi 16-

15 Gusht 2019, 09:54 Nga DOSJA
Humbi një sy dhe një vesh/ “Më rrihnin me shkop druri pasi

Ai ishte 16 vjeç kur mbërriti në Spaç, në burgun e egër, të ngritur në pjerrësinë e një kodre, ku të burgosurit nxirrnin mineral në temperatura që varionin nga disa gradë, nën zero deri në 40 gradë. Nëse nuk e plotësoje normën, torturoheshe. Mund të të lidhnin me tel në shtyllë, që të të shihnin të gjithë. Mund të të mbyllnin një muaj në birucë, që mos të shihje dritën e diellit. Kishte gjithmonë një arsye që rojat të kënaqnin sadizmin e tyre mbi trupat e lodhur e të paushqyer të të burgosurve që goditeshin sistematikisht me grushta, shqelma, shkopinj. Disa kanë humbur jetën në këto tortura, ose prej urisë që, bashkë me punën e rëndë dhe sëmundjet e patrajtuara, bëheshin një barrë e papërballueshme për të burgosurit.

Ndërsa Shkëlqim Abazi arriti të mbijetonte. I nxorri kockat, edhe pse disa të thyera, me shpirtin gjallë që aty, por i mbeti përjetësisht në terrin e burgut shikimi i një syri dhe dëgjimi i një veshi. “Hetuesit ishin një makth i vërtetë me torturat e tyre psikologjike dhe fizike që varionin nga ofendime, sharje, kërcënime me jetë, e deri te abuzimi fizik, si p.sh. kur më prangosnin këmbët dhe duart për periudha të gjata kohore, ndërkohë që më rrihnin me shkop druri, pasi më kishin mbushur zorrët me rërë. Si rezultat i këtij abuzimi, sot pas 50 vjetësh, kam një plagë në ballë, e cila më ka lënë të verbër në një sy, të shurdhët në një vesh, disa brinjë të thyera dhe gishta të traumatizuar. Vetëm besimi në Zot dhe besimi se një ditë e mira dhe e drejta do të triumfonin dhe që komunizmi do binte, më motivonin dhe më shtynin që të mbijetoja në burg. Kjo është e vërtetë për mua dhe për qindra shokë të mi bashkëvuajtës”, ka thënë Shkëlqimi për evenwallshaveears.org.

Katër nga shokët më të mirë të tij janë vrarë në revoltën e Spaçit. Eshtrat e tyre nuk dihet ku janë, as sot. Ai nuk mund ta harrojë kurrë atë ngjarje të datës 23, e njëjta datë kur e çuan në Spaç, gjithashtu data e lindjes, si një provokim për të mallkuar ditën kur u lind, edhe pse nuk e kish fajin data. “Katër nga shokët e mi më të mirë, dy nga të cilët i kam pasur shumë afër, janë ekzekutuar në Revoltën e Spaçit. Edhe sot, familjet e tyre nuk e dinë se ku gjenden kockat e tyre”. U ka kushtuar një libër vuajtjeve të Spaçit me titullin “Spaç, Varri i të Gjallëve”, siç ka shkruar edhe për kampin e Repsit, “Reps, Kampi i Punës se Detyruar”. Janë histori që dëshiron t’i lërë pas, për t’u treguar shqiptarëve vuajtjet brenda hekurave të burgjeve komuniste, ndoshta më të egrit e kohës

“Ka pasur nje episod me shokun tim, Ram Tahiri nga Rugova. Kur takoi nënën e tij që erdhi për ta vizituar nga Kosova, ajo i tha birit të saj: “S’e kemi fort dertin tand, sepse vërtetë të kanë futur në burg, por të kanë shti vllaznit e tu, që mishin ta hanë por ashtin ta rujnë. Ç’kena me i ba tjetrit që e kanë dnue serbët në Goli-Otok?” Këto sollën përgjigjen epike të Ramës që i kushtoi një muaj izolim në birucë. Ai tha: “Ujku të paktën i lë kockat, por Enveri i ha dhe ato!” Ai i hëngri me të vërtetë ato kocka pasi me qindra vdiqën në burg.”

Të tjerë humbën një pjesë të jetës në to, disa pa shkak, të tjerë sepse guxuan t’i dilnin kundër regjimit totalitar. Edhe pse 15-vjeçar, Shkëlqim Abazi, u përplas me forcat e Sigurimit, ditën kur në qytetin e tij, Berat, po shembeshin godinat e kultit, gjatë vitit 1976. Nuk e arrestuan atëherë, si për të pritur një akuzë më të fortë dhe një dënim më të rëndë për të riun që i kishte dhënë provat që ishte kundër komunizmit. E ndalën një vit më vonë dhe e dënuan për tentativë arratisjeje. Fakti që ishte minoren, nuk zbuti, as në rastin e tij, hetuesin dhe gjykatësin, as për vitet e dënimit dhe as për egërsinë e burgut ku u çua. Shkëlqim Abazi u dërgua kur ishte ende 16 vjeç, në Spaç. Pjesa tjetër mund të përmblidhet, si tregon ai, në bilbila, dhunë, punë, apele.

 Marrë nga Kujto.al 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

dikur dikur ne burg shkëlqim abazi spaç ne burg shkëlqim abazi spaç

Sondazh

Poll

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre adoleshentë

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale