LIVE UPDATES
Ekonomi

11 Prill 2021, 05:48 Nga DOSJA

TIRANË – Statistikat e ecurisë ekonomike për vitin 2020 habitën shumëkënd. Pas një tkurrjeje prej -5.5% për 9-mujorin, ekonomia bëri një kthesë të papritur, duke u zgjeruar me gati +3% në3-mujorin e fundit.

Ecuria pozitive, që në fakt nuk ishte konstatuar as në dy 3-mujorët e parë të 2019-ës , kur vendi ishte në një situatë normale, zvogëloi ndjeshëm treguesin e rënies vjetore në vitin 2020, në -3.31%, të paktën dy herë më të ulët sesa pritshmëritë e institucioneve ndërkombëtare (Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim parashikonte një tkurrje deri në 9%, si rrjedhojë e varësisë së vendit nga turizmi).

Në 3-mujorin e dytë të 2020-s, kur vendi ishte në karantinë totale, rënia e kapërceu -10%, por përmirësimi në pjesën e dytë të vitit, ua kaloi dhe pritshmërive më optimiste.

A tregojnë këto shifra, pozitive në pamje të parë, se ekonomia arriti ta përballojë me sukses krizën që shkaktoi Covid-19 në ekonomi? Për t’i dhënë përgjigje pyetjes duhet parë se nga cilët sektorë erdhi përmirësimi dhe sa u përkthye në punësim dhe të ardhura për individët.

Rezultati është zhgënjyes. Dy janë sektorët që kanë udhëhequr rritjen; I pari, që nuk e ka ndier pandeminë në asnjë moment, është aktiviteti i pasurive të paluajtshme, me rritje reale vjetore prej gati 7%. Asnjë logjikë ekonomike, përveç informalitetit, nuk e shpjegon se pse duhet të rritej ai, ndërkohë që konsumi u tkurr, bankat u stepën për të dhënë hua. Sektori i dytë është ndërtimi, sidomos në 6-mujorin e dytë të vitit. Është i dukshëm shtimi i volumeve të tij, mjafton të ngresh kokën në çdo rrugë të kryeqytetit.

Është e vërtetë që edhe rindërtimi ka dhënë efekt, por pesha e tij ishte e ulët, pasi pandemia e vonoi procesin, duke bërë të mundur vetëm realizimin e 50% të planit të planifikuar në buxhet. As kredia e dhënë nga sistemi bankar nuk e shpjegon këtë hov të ndërtimit, me huanë e re për këtë sektor, e cila ra me gati 10% në vitin 2020.

Përtej shifrës së ecurisë në makro, sa e kanë nxitur dhe zbutur realisht krizën aktivitetet e pasurive të paluajtshme dhe ndërtimit?! Sidomos i pari ka një efekt pothuajse zero, me numrin e të punësuarve që është më pak se 1% e totalit. Përkundrazi, fryrja e flluskës vetëm sa i ka shtrenjtuar çmimet e apartamenteve, ndërkohë që pagat kanë qëndruar pothuajse në vend prej vitesh. Ndërtimi ka një efekt pozitiv afatshkurtër, si në punësim (me gati 10% të totalit), ashtu dhe në nxitjen e zinxhirit mbështetës, por në afat të gjatë, nuk i sjell asnjë vlerë të shtuar ekonomisë.

Gjeneratorët e vërtetë të punësimit në vend, tregtia, transporti, akomodimi e shërbimi ushqimor, si dhe industria, që së bashku punësojnë rreth 64% të totalit në sektorin privat jobujqësor, janë humbësit e vërtetë të krizës. Janë këta sektorë që tregojnë se vendi është goditur me të vërtetë nga pandemia, e cila kufizoi konsumin e ndërpreu turizmin, që po ecte realisht mirë, duke çuar në kufijtë e mbijetesës mijëra subjekte dhe mbylljen e shumë bizneseve. Punësimi u ul, sidomos ai informal.

Gjetjet e Anketës së Tregut të Punës të INSTAT tregojnë se në fund të 2020-s u shtuan 43 mijë të papunë, të cilët nuk arritën t’i “ndihmojnë” as aktiviteti i pasurivetë paluajtshme dhe as ai i ndërtimit dhe për më tepër, as qeveria, që i la jashtë radarit të punësuarit informalë.

Një tjetër debat është dhe ai i përparësive që ndoqi të zgjedhë qeveria. Tremujori i katërt shënoi dhe valën më të egër të krizës së pandemisë. Shumë shtete të Europës u mbyllën sërish në mënyrë të rreptë, pavarësisht kostove që kjo mund të sillte në ekonomi. Qeveria shqiptare zbatoi vetëm kufizime minimale në orare dhe moslejimin e grumbullimeve masive për festat.

Presioni i sipërmarrjeve ishte i lartë, për të mos dëmtuar aktivitetin e bizneseve nga njëra anë. Në tjetrën, qeveria i kishte ezauruar pothuajse të gjithë stimujt fiskalë dhe praktikisht nuk i kishte mbetur asnjë armë për të mbështetur dhe një mbyllje tjetër. Rezultati tashmë dihet. Muajt nëntor dhe dhjetor ishin fatalë, deri në dyfishim të jetëve të humbura në vend. Por, ekonomia vazhdoi e qetë, duke ndihmuar në treguesit e rritjes.

Nëse i vë në peshore sektorët që kishin ecuri më të mirë, ecurinë e punësimit, sidomos atij informal dhe, mbi të gjitha, pasojat fatale në shëndetin e qytetarëve, atëherë ecuria e mirë e ekonomisë në një vit të vështirë ekonomik mbetet vetëm një iluzion.

Marrë nga Monitor

(kle.mu./dosja.al)

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

ekonomi ekonomi ekonomia shqiptare pandemia ne shqiperi ekonomia shqiptare pandemia ne shqiperi

Sondazh

Poll
Ekonomi 9 Prill 2021, 05:11

Albpetrol nxjerr në ankand 100 mijë ton naftë

Kompania publike e nxjerrjes dhe prodhimit të naftës Albpetrol ka njoftuar ankandin për shitjen e 100 mijë tonëve naftë bruto. Ky është ankandi i dytë i mbajtur...

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës