LIVE UPDATES
Ekonomi

11 Prill 2021, 05:48 Nga DOSJA

TIRANË – Statistikat e ecurisë ekonomike për vitin 2020 habitën shumëkënd. Pas një tkurrjeje prej -5.5% për 9-mujorin, ekonomia bëri një kthesë të papritur, duke u zgjeruar me gati +3% në3-mujorin e fundit.

Ecuria pozitive, që në fakt nuk ishte konstatuar as në dy 3-mujorët e parë të 2019-ës , kur vendi ishte në një situatë normale, zvogëloi ndjeshëm treguesin e rënies vjetore në vitin 2020, në -3.31%, të paktën dy herë më të ulët sesa pritshmëritë e institucioneve ndërkombëtare (Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim parashikonte një tkurrje deri në 9%, si rrjedhojë e varësisë së vendit nga turizmi).

Në 3-mujorin e dytë të 2020-s, kur vendi ishte në karantinë totale, rënia e kapërceu -10%, por përmirësimi në pjesën e dytë të vitit, ua kaloi dhe pritshmërive më optimiste.

A tregojnë këto shifra, pozitive në pamje të parë, se ekonomia arriti ta përballojë me sukses krizën që shkaktoi Covid-19 në ekonomi? Për t’i dhënë përgjigje pyetjes duhet parë se nga cilët sektorë erdhi përmirësimi dhe sa u përkthye në punësim dhe të ardhura për individët.

Rezultati është zhgënjyes. Dy janë sektorët që kanë udhëhequr rritjen; I pari, që nuk e ka ndier pandeminë në asnjë moment, është aktiviteti i pasurive të paluajtshme, me rritje reale vjetore prej gati 7%. Asnjë logjikë ekonomike, përveç informalitetit, nuk e shpjegon se pse duhet të rritej ai, ndërkohë që konsumi u tkurr, bankat u stepën për të dhënë hua. Sektori i dytë është ndërtimi, sidomos në 6-mujorin e dytë të vitit. Është i dukshëm shtimi i volumeve të tij, mjafton të ngresh kokën në çdo rrugë të kryeqytetit.

Është e vërtetë që edhe rindërtimi ka dhënë efekt, por pesha e tij ishte e ulët, pasi pandemia e vonoi procesin, duke bërë të mundur vetëm realizimin e 50% të planit të planifikuar në buxhet. As kredia e dhënë nga sistemi bankar nuk e shpjegon këtë hov të ndërtimit, me huanë e re për këtë sektor, e cila ra me gati 10% në vitin 2020.

Përtej shifrës së ecurisë në makro, sa e kanë nxitur dhe zbutur realisht krizën aktivitetet e pasurive të paluajtshme dhe ndërtimit?! Sidomos i pari ka një efekt pothuajse zero, me numrin e të punësuarve që është më pak se 1% e totalit. Përkundrazi, fryrja e flluskës vetëm sa i ka shtrenjtuar çmimet e apartamenteve, ndërkohë që pagat kanë qëndruar pothuajse në vend prej vitesh. Ndërtimi ka një efekt pozitiv afatshkurtër, si në punësim (me gati 10% të totalit), ashtu dhe në nxitjen e zinxhirit mbështetës, por në afat të gjatë, nuk i sjell asnjë vlerë të shtuar ekonomisë.

Gjeneratorët e vërtetë të punësimit në vend, tregtia, transporti, akomodimi e shërbimi ushqimor, si dhe industria, që së bashku punësojnë rreth 64% të totalit në sektorin privat jobujqësor, janë humbësit e vërtetë të krizës. Janë këta sektorë që tregojnë se vendi është goditur me të vërtetë nga pandemia, e cila kufizoi konsumin e ndërpreu turizmin, që po ecte realisht mirë, duke çuar në kufijtë e mbijetesës mijëra subjekte dhe mbylljen e shumë bizneseve. Punësimi u ul, sidomos ai informal.

Gjetjet e Anketës së Tregut të Punës të INSTAT tregojnë se në fund të 2020-s u shtuan 43 mijë të papunë, të cilët nuk arritën t’i “ndihmojnë” as aktiviteti i pasurivetë paluajtshme dhe as ai i ndërtimit dhe për më tepër, as qeveria, që i la jashtë radarit të punësuarit informalë.

Një tjetër debat është dhe ai i përparësive që ndoqi të zgjedhë qeveria. Tremujori i katërt shënoi dhe valën më të egër të krizës së pandemisë. Shumë shtete të Europës u mbyllën sërish në mënyrë të rreptë, pavarësisht kostove që kjo mund të sillte në ekonomi. Qeveria shqiptare zbatoi vetëm kufizime minimale në orare dhe moslejimin e grumbullimeve masive për festat.

Presioni i sipërmarrjeve ishte i lartë, për të mos dëmtuar aktivitetin e bizneseve nga njëra anë. Në tjetrën, qeveria i kishte ezauruar pothuajse të gjithë stimujt fiskalë dhe praktikisht nuk i kishte mbetur asnjë armë për të mbështetur dhe një mbyllje tjetër. Rezultati tashmë dihet. Muajt nëntor dhe dhjetor ishin fatalë, deri në dyfishim të jetëve të humbura në vend. Por, ekonomia vazhdoi e qetë, duke ndihmuar në treguesit e rritjes.

Nëse i vë në peshore sektorët që kishin ecuri më të mirë, ecurinë e punësimit, sidomos atij informal dhe, mbi të gjitha, pasojat fatale në shëndetin e qytetarëve, atëherë ecuria e mirë e ekonomisë në një vit të vështirë ekonomik mbetet vetëm një iluzion.

Marrë nga Monitor

(kle.mu./dosja.al)

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

ekonomi ekonomi ekonomia shqiptare pandemia ne shqiperi ekonomia shqiptare pandemia ne shqiperi

Sondazh

Poll
Ekonomi 9 Prill 2021, 05:11

Albpetrol nxjerr në ankand 100 mijë ton naftë

Kompania publike e nxjerrjes dhe prodhimit të naftës Albpetrol ka njoftuar ankandin për shitjen e 100 mijë tonëve naftë bruto. Ky është ankandi i dytë i mbajtur...

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim