All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Editorial

Reagimi i pështirë kundër Mingës dhe Petros i ka rrënjët te perceptimi foshnjor i “demokracisë” së shijeve

28 Dhjetor 2019, 06:06 Nga DOSJA
Reagimi i pështirë kundër Mingës dhe Petros i ka
All - Paragraf - 1

Fillova ta ndjek pak me vonesë protestën që shoqëroi Festivalin e Këngës 58 dhe zhurmën në rrjetet sociale e në disa media, kundër Mikaela Mingës dhe Rita Petros që, si anëtare të jurisë, nuk i dhanë pikë mjaftueshëm të preferuarës së publikut Elvana Gjata; madje Mingën e akuzuan deri edhe se, duke i dhënë Gjatës votë qëllimisht tejet të ulët, kish mundësuar që fitorja t’i kalonte këngëtares tjetër konkurrente, Arilena AraAfshi i marazit që ushqente revoltën e anonimëve online kish të bënte drejtpërdrejt me rolin e jurisë, ose atij grupi ekspertësh të zgjedhur, për të përcaktuar fituesen e festivalit, në kuptimin: “si guxoni ju të dilni kundër popullit”, ose “kush jeni ju…” etj.; shoqëruar edhe me teorinë konspirative përkatëse, se vota e këtyre dy anëtareve ishte manipuluar, për t’ia hequr fitoren nga goja Elvanës (edhe pse deri pak para Festivalit thuhej, nga të njëjtat media dhe zëra, se fitorja e Elvanës ishte vendosur tashmë).

Ende nuk kam arritur ta sqaroj nëse publikimi i fletë-votimeve personale të anëtarëve të jurisë së Festivalit parashikohej apo jo nga kontrata mes entit organizator dhe anëtarëve vetë. Kur kam marrë pjesë unë vetë në juri të ngjashme (për vepra letrare dhe autorë), më kanë siguruar se vota ime nuk do të bëhet publike; sipas një logjike, që më duket e drejtë, se anëtari ekspert i jurisë duhet të votojë i lirë nga trysnia e konformimit me shijet e publikut. Por e kam të qartë se ky kriter nuk është universal.

Prej jurisë të një eventi me valenca kulturore të spikatura, si Festivali i këngës, pritet që, me profesionalizmin dhe integritetin e saj, të kompensojë entuziazmin folklorik të publikut përkatës – p.sh., në rastin e tanishëm, Minga është ndoshta e vetmja specialiste muzikologe në Shqipëri që i ka kartat në rregull (dhe e ka provuar gjerësisht që i ka), për të vlerësuar objektivisht një vepër të muzikës pop; ndërsa Petro ishte thirrur në juri jo si “botuese” (siç e lexova në ca media) por si poete e njohur. Pa u zgjatur më tej në kriteret e përzgjedhjes së anëtarëve, dua vetëm të vë në dukje se juri të tilla nuk zgjidhen si përfaqësuese të shijeve të publikut, por në bazë të kompetencës profesionale. Ato zgjidhen, por nuk janë organe të zgjedhura; votojnë, por nuk japin llogari për votën e tyre.

Me aq sa munda të shoh, reagimi – në shumë raste brutal, në mos thjesht i pështirë – kundër Mingës dhe Petros i ka rrënjët te perceptimi foshnjor i “demokracisë” së shijeve; ose te moskuptimi, për shkak të padijes, se evente të tilla kombëtare, si Festivali, synojnë jo thjesht dëfrimin e publikut të muzikës pop, por edhe edukimin e tij muzikor; prandaj edhe juria do të përpiqet të shpërblejë jo pritjet e masës së fansave të kësaj apo asaj këngëtareje, por cilësinë mirëfilli artistike të këngëve dhe të interpretimit të tyre në skenë.

Duke lexuar reagimet dhe ofshamat kolektive, të përcjella edhe nga mediat, m’u krijua përshtypja se ka një lebeti ndjekësish të kësaj muzike, që u qasen aktiviteteve si Festivali me bindjen se atje do të konfirmohen edhe pritjet e tyre; dhe, çfarë është edhe më e rëndësishme, duan që ta zgjedhin fituesin me votën e tyre, duke e përjashtuar deri edhe mundësinë që fitorja të përcaktohet edhe me kritere jo-demokratike.

Me këtë lloj mendësie “demokratike” foshnjore dua të bashkëlidh edhe dyshimin e shprehur nga po ato zëra “nga poshtë” se, diçka që ndodh larg a që mbahet larg syve të publikut – si në rastin kur vota individuale e një anëtari të jurisë mbetet e fshehtë – është, ipso facto, e pistë, e manipuluar, e pandershme; dhe se bërja publike e votës individuale garanton “transparencën” e procesit përzgjedhës. Pa çka se i manipuluar në këtë mes më rezulton më shumë publiku vetë.

Çështjen do të doja ta formuloj kështu: Festivali i këngës pop është sa event kulturor, aq edhe spektakël, aktivitet argëtues, për një publik sa më të gjerë; por ndryshe nga ç’ndodh me evente të ngjashme, përfshi këtu edhe Eurosong-un aq të lakmuar (pa harruar konkurset televizive për amatorët dhe talentet), te ky Festival yni procesi i përzgjedhjes së këngës fituese nga juria nuk është pjesë e spektaklit. Publikut i ofrohen për argëtim këngët dhe gjithçka tjetër që ndodh në skenë, përfshi edhe shpalljen e rezultateve (e cila mund të jetë zbavitëse gjithashtu) – por procedura e punës së jurisë duhet të mbetet jashtë skenës.

Nga histeria me të cilën u sulmua, në publik, veçanërisht Minga – e cila m’u duk deri edhe e braktisur nga institucioni që e kish ftuar të merrte pjesë në juri – nga kjo histeri, pra, m’u duk sikur kjo masë anonimësh, që i qaset Festivalit si të ishte ndonjë mishërim i demokracisë dikrekte nëmos palestër e muskujve identitarë dhe patriotikë, nuk ka më lidhje me kulturën, dhe as me traditën muzikore qytetare në Shqipëri. Por kjo nuk mund të kuptohet deri në fund, jashtë kontekstit të dyshimit masiv se çdo ekspert, që ftohet të vendosë për një punë me impakt kolektiv dhe interes masiv, është vetvetiu për shitje; ose vjen me etiketën e çmimit të ngjitur në pallto. Ose të diskreditimit të përgjithshëm institucional, për çka një pjesë të fajit e ka media, e cila gjithnjë akuzon dhe ndot, por rrallëherë arrin të provojë akuzat e veta.

Por, pa dashur të tingëlloj edhe unë konspirativ, nuk rri dot pa përmendur interesat e mëdha ekonomike dhe të imazhit, që i çiftohen konkurrimit të Shqipërisë në Eurosong (sikurse nuk e heq dot nga mendja spektaklin qesharak të votës për këngën fituese të atij eventi tjetër). Dhe pikërisht për këtë arsye, prania e ekspertëve si Minga dhe Petro, në juri, më jep një farë sigurie se, përveç spektaklit dhe cirkut, do të mbetet pak vend, në eventin tonë, edhe për riprodhimin dhe avancimin e kulturës muzikore përkatëse.

Por institucionet, të cilat e organizojnë këtë Festival dhe përfitojnë rëndshëm prej tij, duhet t’u garantojnë dinjitetin dhe integritetin të gjithë atyre ekspertëve, që i ftojnë për t’u bërë pjesë e procedurave përzgjedhëse. Këto dy ditë kam parë në mediat dhe në rrjetet vetëm akuza, kërcënime dhe zgërdhitje kundër Mingës dhe deri diku edhe Petros, por jo ndonjë deklarim a qëndrim dalzotës, dinjitoz, prej kujt dje pati aq nevojë për ekspertizën dhe autoritetin dhe reputacionin e këtyre të dyjave. Efekt afatgjatë i kësaj braktisjeje në mëshirën e turmës linçuese do të jetë – ma merr mendja – që ekspertët, në të ardhmen, do të stepen para se të angazhohen në punë të tilla ingrate; sa kohë që ky shtet dhe këto institucione publike nuk arrijnë dot as të mbrojnë publikisht asetet e veta, ndaj pasioneve të vulgut.

Marrë nga Peisazhe të Fjalës

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial ardian vehbiu festivali i 58-të i rtsh ardian vehbiu festivali i 58-të i rtsh

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll
Editorial 27 Dhjetor 2019, 13:03

Opereta shqiptare dhe një konflikt i papërfunduar

Kosova, ajo që është identifikuar me votën e 6 tetorit, nuk ka mundur të marrë pjesë në iniciativën mini-Shengen. Dhe rrjedhimisht, çfarëdo përshkrimi pë...

Editorial 26 Dhjetor 2019, 12:32

Një avantazh i ri gjeopolitik i Rusisë në Ballkan

Projekti serb i krijimit të një blloku të ri ekonomik të përbashkët të vendeve të Ballkanit Perëndimor krijon një situatë të re gjeopolitike si një avantazh i g...

Editorial 26 Dhjetor 2019, 11:17

Tek e fundit, le të shkojmë në zgjedhje

LDK në njërën anë thotë që nëse nuk arrihet marrëveshja atëherë fajin për këtë e ka LVV si fituese e zgjedhjeve, kurse në anën tjetër e kërkon gjysmën e pushtet...

Editorial 24 Dhjetor 2019, 05:42

ZZ Post Test

TesttttTirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:View Results...

Editorial 20 Dhjetor 2019, 13:44

Festa e parakohshme e SPAK

Opozita e dalë nga sistemi, dje tregoi se, jo vetëmë shtë kthyer në sistem, por është gati të pranojë edhe atë që nuk e pranonte kur ishte në sistem. Arsyet e m...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje