LIVE UPDATES
Editorial

‘Anti-shpifje’, kontradiktat e një ligji të rrezikshëm

18 Dhjetor 2019, 07:18 Nga DOSJA
‘Anti-shpifje’, kontradiktat e një ligji të

TIRANË- Kuvendi po përgatitet të diskutojë në orët e ardhshme të ashtuquajturën “paketë anti-shpifje”, një bashkësi normash të paralajmëruara më shumë se një vit më parë nga kryeministri e që menjëherë përfunduan në shënjestrën e komunitetit ndërkombëtar dhe shoqatave të mediave. Ndërsa vendi është akoma nën tronditjen nga tërmeti që përmbysi jetët e mijëra shqiptarëve, mazhoranca duket e vendosur të përshpejtojë procedurat e miratimit për këtë ligj me përmbajtje ende konfuze dhe të rrezikshme.

I detyruar të pësojë amendamente të vazhdueshme, në përpjekje për ta bërë të përshtashëm me rregullat europiane të demokracisë dhe të lirisë së shtypit, paketa e normave doli e zbutur, por jo për këtë arsye më pak kërcënues. Korrigjimet e bëra në të vërtetë nuk hedhin dritë mbi shumë pika të errëta të mbetura në këtë projekt-ligj që rrezikon të rindezë tensionin politik dhe të shkaktojë një reagim të kuptueshëm të gazetarëve në një moment kur vendi ka nevojë të rigjejë qetësinë.

As deklarata otpimiste e perfaquesit të OSBE për lirinë e medias, Harlem Desire, rinovimi i mandatit të të cilit mund të varet pikërisht nga qeveria shqiptare që do të marrë kryesinë e OSBE-së, nuk ka mjaftuar për ta qetësuar alarmin.

Paketa “anti-shpifje” lindi një vit më parë si një reagim i Edi Ramës ndaj një problemi real. Përdorimi pa dallim i shpifjeve personale si një metodë lufte politike, është bërë një mjet i përhapur (diz)informacioni. Mungesa e profesionalizmit nga shumë gazetarë, politizimi i mediave dhe varfëria e përgjithshme ku veprojnë (varfëria e një medie është armike e pavarësisë së saj) kanë transformuar prej kohësh fenomenin e “shpifjeve” në një emergjencë kombëtare, e përhapur akoma më shumë nga numri i lartë i portaleve online. Mund të numërohen gati një mijë, dhe pjesa më e madhe janë media anonime në duar financiatorësh anonimë që i përdorin si kallashnikov pa matrikull kundër kundërshtarëve. Por ashtu si një armë, edhe shpifja mund të vrasë. Perdorimi i shpifjes si mjet politik ka arritur deri në atë pikë që disa e mbrojnë si një formë e fjalës së lirë, duke mashtruar opinion publik dhe duke u hequr kredibilitet gjithë gazetarëve.

Ndërsa mbarë bota përgatit instrumentat kundër fenomenit të fake news (që në fakt nuk është vetëm një fenomen shqiptar), edhe qeveria mendoi të bënte këtë paketë “anti-shpifje” por që në fund kërcënon të bëjë më shumë dëme nga sa kërkon të shmangë. ‘’Paketa’’ modifikon ligjin “97” të vitit 2013 që ka rregulluar deri tani përmes AMA-s aktivitetin e radiove dhe televizioneve dhe që këtej e tutje do të duhet të merret edhe me portalet online. Paketa i jep AMA-s superfuqi për t’u vënë edhe gjoba (deri 400.000 lekë të reja) portaleve që nuk pranojnë të publikojnë përgënjeshtrime për lajme të konsideruara shpifese nga “viktimat” dhe këto gjoba duhen paguar edhe nëse portali ka bërë ankimim në gjykatë. Madje AMA ka fuqinë të mbyllë një portal nëse refuzon të heqë ‘’brenda 60 minutash’’ një përmbajtje që i përkasin tre argumentat: pornografi infantile, nxitje e terrorizmit dhe kërcënim ndaj sigurisë kombëtare (pika 5/a neni 29 i projektligjit). Përcaktimi “siguri kombëtare” është në të vërtetë shumë i vakët dhe mjafton kjo për të lejuar që ky ligj të transformohet në një mjet abuzimesh të pafundme.

Dobësia e ligjit anti-shpifje konsiston pikërisht në konfuzionin që prodhon. Mes aspekteve të tij kërcënuese një nga nenet parashikon që AMA të ketë fuqinë për të “pezulluar ose hequr licencën” e një medie (pika “1/d” neni 29 i projektligjit). Por meqë për portalet online nuk është parashikuar asnjë liçencë, nga teksti i votuar në komision kuptohet se në të vërtetë një vendim i tillë mund të jetë për radiot dhe televizionet që për herë të parë do të mund të mbyllen me një urdher politik. Një aspekt që e bën këtë ligj ekuivok është pikerisht fakti se autoriteti që merr kompetenca për të vendosur nuk është gjykata por AMA, që pavarësisht ligjit, ka qenë gjithmonë dhe është edhe sot e kësaj dite një organizëm i kushtëzuar nga shumica në pushtet.

Ne kemi duartotrokitur reformën për Drejtësi që do të na dhurojë një drejtësi larg nga politika, por tani drejtësia per median është kthyer në dorë të pushtetarëve.

Paketa anti-shpifje duket që është menduar nga teknicienë që nuk e njohin botën e mediave. Në fakt nuk parashikon asnje detyrim për portalet online që punësojnë gazetarët t’i rregjistrojnë pranë organeve tatimore, mënyra e vetme dhe e tjeshtë për ta nxjerrë nga informaliteti. Dhe nuk parashikon asnjë modifikim në ligjin mbi të drejtat e autorit për të ndaluar fenomenin e copy/paste të lajmeve, mënyra e vetme dhe e tjeshtë për të kufizuar përhapjen e fake news.

Edhe pse për herë të parë mbron të drejtën e një qytetari që cënohet nga shpifja e një media, ky ligj, për nga mënyra se si është hartuar rrezikon të shndërrohet në një mjet të rrezikshëm presioni dhe kontrolli në duart e qeverisë së radhës. Sot është shumica socialiste që e propozon dhe që mund ta përdorë në dëm të gazetarëve. Por neser mund të jetë Partia Demokratike që mund të bëjë të njëjtën gjë, ose çdo forcë tjetër politike që do të arrijë të marrë pushtetin në vend të tyre.

Ja përse Bashkimi Europian këmbëngul për rrugën e vetërregullimit, duke kërkuar që të jenë gazetarët ata që duhet të krijojnë organizma profesionalë dhe të pavarur që të përfaqësojnë mbarë kategorinë dhe të pajisen me rregulla të afta të luftojnë shpifjet dhe gazetarët që i përdorin ato. Organizma që në Shqipëri nuk ekzistojnë akoma: përfaqësia e gazetarëve në fakt edhe sot e kësaj dite i është besuar disa OJF-ve “familjare” pa asnjë transparencë që arrijnë deri të kërcënojnë e të shpifin ndaj gazetarëve që guxojnë t’i vënë në dyshim, dhe mbrojnë apo sulmojnë gazetarë në mënyrë kryesisht selektive Pra, një kaos etik absolut.

E megjithatë nuk duhet të mjaftojë boshllëku i rregullave për të pranuar rregulla të gabuara. Ja përse qeveria duhet ta ngrijë këtë paketë anti-shpifje, të eliminojë kontradiktat që përmban dhe të ridiskutojë përmbajtjen në një klimë më të qetë duke e bërë më të fortë pavarësinë e mediave profesionale, jo ta dobesojë.

Liria e shtypit si çdo liri tjetër mbetet për një kohë të gjatë vetëm një perceptim, i brishtë si një flluskë që fluturon deri kur dikush e prek. Por mjafton vetëm një prekje që ajo flluskë të shpërthejë për t’u shndërruar në shkumë e bezdisshme që të bën pis duart. Vëtëm në këtë moment kuptohet bukuria e lirisë që sapo është humbur. Pra, kur është tepër vonë.

Unë personalisht nuk besoj që qëllimi i këtij ligji është censurimi mediave, por me të njëjtën bindje e them, se dikush, duke përdorur këtë ligj, mund ta bëjë.

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial carlo bollino paketa anti shpifje qeveria terhiqet nga paketa anti-shpifje rama kunder mediave carlo bollino paketa anti shpifje qeveria terhiqet nga paketa anti-shpifje rama kunder mediave

Sondazh

Poll
Editorial 14 Dhjetor 2019, 14:34

Sfidat e mëdha të rindërtimit!

TIRANË- Shqipëria është vënë përpara një emergjence kombëtare, si kurrë ndonjëherë më parë. Teksa gërmadhat e ndërtesave të shembura nga tërmeti dhe atyre ...

Editorial 14 Dhjetor 2019, 11:26

Borisi fitoi, por humbi Britania e Madhe

Angli- Epo, të gjithë e prisnim që të ndodhte, apo jo? Vetëm për ta parë në perspektivë: herën e fundit që konservatorët arritën një fitore kaq dërrmuese ishte ...

Editorial 10 Dhjetor 2019, 12:17

Peter Handke dhe ledhatimi i publikut

Për Serbinë asnjë fjalë. E përse vallë? Peter Handke në fjalimin me rastin e marrjes së Nobelit foli për atë që është e rëndësishme për të. Ajo që ka qenë temë ...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet