LIVE UPDATES
Politike

Berisha intervistë për Euractiv: Turqia ndërhyri në marrëveshjen e detit me Greqinë, ajo ka doktrinë neo-otomanizmi

Sipas tij, Turqia nuk ishte kurrë e interesuar për marrëveshjen e kufirit detar midis Shqipërisë dhe Greqisë dhe bëri një "ndërhyrje vërtet të fortë" kur ajo u nënshkrua.

21 Dhjetor 2022, 09:10 Nga I.A
Berisha intervistë për Euractiv: Turqia ndërhyri në
Sali berisha

BRUKSEL- Ish-kryeministri Sali berisha ka dhënë një intervistë për Euroaktiv. Berisha ka folur për raportin e vendit me Turqinë si dhe për marrëveshjen detare Shqipëri-Greqi. Sipas tij, Turqia nuk ishte kurrë e interesuar për marrëveshjen e kufirit detar midis Shqipërisë dhe Greqisë dhe bëri një "ndërhyrje vërtet të fortë" kur ajo u nënshkrua.

Në vitin 2009, Tirana dhe Athina ranë dakord për përcaktimin e zonave të tyre detare dhe shelfit kontinental, pavarësisht vështirësive të hasura në negociatat mes dy palëve. Marrëveshja, e ndërmjetësuar nga Partia Demokratike e Berishës, do të parashikonte që rreth 225 kilometra katrorë të ujërave territoriale shqiptare t'i dorëzoheshin Athinës. Kryeministri grek Kostas Karamanlis zhvilloi një vizitë zyrtare në Tiranë në prill 2009, i shoqëruar nga ministrja e Jashtme Dora Bakojanis, e cila nënshkroi marrëveshjen e delimitimit me homologun e saj shqiptar Lulzim Basha, në prani të kryeministrit të atëhershëm Sali Berisha. Ishte marrëveshja më e rëndësishme e nënshkruar mes dy vendeve që nga nënshkrimi i Paktit të Miqësisë në vitin 1996 dhe ndërsa boja ishte ende e lagur në marrëveshje, Tirana aplikoi zyrtarisht për anëtarësim në BE me mbështetjen e Greqisë.

“Partneri ynë, Greqia, në 30 vjet ishte shumë i dobishëm për Shqipërinë. Mbështeti rrugën e Shqipërisë drejt NATO-s dhe Evropës, investim serioz në vend. Greqia e nënshkroi duke pasur për vete gjashtë milje detare ujëra territoriale. Edi Rama ishte ai që paditi marrëveshjen në Gjykatën Kushtetuese. Turqia nuk u interesua kurrë për atë marrëveshje dhe bëri një ndërhyrje të fortë” tha Berisha.

Marrëveshja nuk do të realizohej dhe Partia Socialiste e opozitës shqiptare, e udhëhequr nga kryeministri aktual Edi Rama, apeloi në Gjykatën Kushtetuese përpara se marrëveshja e delimitimit të ratifikohej nga parlamentet e vendeve. Gjykata e shpalli njëzëri të pavlefshme marrëveshjen, duke përmendur shkelje procedurale dhe thelbësore në kundërshtim me Kushtetutën dhe Ligjin e Detit.

“Gjykata Kushtetuese hodhi poshtë një marrëveshje shumë të mirë. Pasi Gjykata Kushtetuese kundërshtoi, i thashë qeverisë greke se jam i detyruar të respektoj vendimin. Por unë thashë të shkojmë në Hagë. Në fillim kanë qenë në mëdyshje, por më vonë pranuan, siç e panë se isha shumë transparent”, tha ai.

Anulimi i Marrëveshjes dhe rritja e tensioneve mbi pakicat etnike dhe tokën në të dy vendet, vazhduan të përkeqësojnë marrëdhëniet të cilat po lundronin në një gjendje lufte që nga viti 1940. Në vitin 2013, Rama u zgjodh kryeministër i Shqipërisë, ndërsa i majti Alexis Tsipras u zgjodh në Greqi në vitin 2015. Ministrat e Jashtëm Ditmir Bushati dhe Nikos Kotzias kishin nisur tashmë kontaktet në verën e vitit 2015 për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve dypalëshe, përfshirë demarkacionin detar.

“Edi Rama erdhi në qeveri dhe negocioi me qeverinë greke në kundërshtim të plotë me vendimin e Gjykatës Kushtetuese dhe ata përfunduan marrëveshjen. Më pas Greqia e vendosi ligjin në parlament dhe e vendosi në 12 milje detare siç është e drejta e tyre sipas Traktatit të Montego Bay”, tha Berisha, duke shtuar “Nuk e di se çfarë do të thotë Haga”.

Me ardhjen në pushtet të Kyriakos Mitsotakis, nisën përpjekjet e reja për demarkacionin me Shqipërinë, pas demarkacionit të arritur nga Greqia në demarkacionin me Italinë. Më pas, në vitin 2020, Athina dhe Tirana thanë se çështja do t'i referohej Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë për të bashkuar pikat bazuar në ekspertizën e gjykatës dhe të drejtën ndërkombëtare detare.

"Unë nuk e pranoj neo-otomanizmin e Turqisë", tha Berisha.

Entuziazmi i Greqisë për zgjidhjen e çështjes ka të ngjarë të nxitet nga çështjet e vazhdueshme me Turqinë fqinje. I pyetur për natyrën e marrëdhënieve midis Shqipërisë dhe Greqisë dhe Shqipërisë e Turqisë, Berisha tha se Athina është një partner i ngushtë.

“Partnerët tanë, Greqia kanë qenë shumë ndihmuese për Shqipërinë. Ata mbështetën rrugën drejt NATO-s dhe Evropës dhe patën investime serioze në vend”, tha ai.

Sa i përket Turqisë, ndërkohë që Berisha e konsideron partnere por dhe ka rezerva.

"Turqia është pa dyshim një mik, një partner, por me një doktrinë të neo-otomanizmit që unë nuk do ta pranoj," tha ai duke iu referuar rreth 600 viteve të sundimit osman turk në rajon.

Kërkesat nordike të Turqisë ndezin déjà vu në Ballkanin Perëndimor

Lëvizja e Turqisë për t'i bërë presion Suedisë dhe Finlandës për të ekstraduar "terroristët" e dyshuar që ata strehojnë është një metodë që Ankaraja përdori për disa vite kundër vendeve në Ballkanin Perëndimor, përfshirë vendet kandidate për në BE, nën vështrimin boshe të Brukselit.

Ndikimi i Turqisë në Shqipëri ka vazhduar të rritet gjatë viteve me investime të konsiderueshme në kujdesin shëndetësor, arsimin dhe madje edhe strehimin pas tërmetit shkatërrues të vitit 2019 që vrau 51 njerëz dhe la mijëra të pastrehë. Më pas, në fillim të dhjetorit, Rama e quajti Turqinë një "fuqi përcaktuese" në një konferencë në Stamboll.

“Kjo e vë Shqipërinë tërësisht poshtë. “Fuqia përcaktuese” është BE, NATO, SHBA në çështjet e sigurisë. Nuk kam dëgjuar kurrë që Turqia është një fuqi përcaktuese - fuqi rajonale, nuk kam dyshim, por përcaktuese-jo”, tha ai.

Deri më sot, nuk ka pasur asnjë përparim në lidhje me nënshkrimin e paktit, megjithëse kryeministrat e dy vendeve u takuan në Tiranë më 7 dhjetor 2022 në margjinat e Samitit BE-Ballkani Perëndimor. Një intervistë në Euractiv me Ramën, e publikuar ditën e samitit, shkaktoi bujë mes Athinës dhe Tiranës, pasi kryeministri shqiptar tha se anëtarësimi në BE nuk është një provim që mund të mashtrojnë siç kishin bërë disa vende fqinje.

Kur u pyet për emra, Rama tha “Greqia”. Ai kërkoi falje për komentin të nesërmen.

“Më vjen keq për diçka që dëgjova, që thashë disa gjëra të çuditshme për Greqinë, për mënyrën sesi ajo arriti disa gjëra – ndoshta do të kthehemi në kohën e Trojës – por nuk është diçka që ka të bëjë me të tashmen, dhe e bëri. Në asnjë mënyrë nuk kanë të bëjnë me Greqinë e sotme,” i tha Rama Mitsotakis.

Ndërkohë, qeveria e Ramës nënshkroi të hënën një marrëveshje me Turqinë për të blerë tre drone Bayraktar, të cilët përdoren gjerësisht në luftën në Ukrainë.

“Ne nënshkruam një kontratë eksporti me Shqipërinë, një vend ku kemi ecur me shekuj dhe ndajmë lidhje të forta historike, kulturore dhe humanitare”, tha në një deklaratë CEO i kompanisë turke të dronëve.

Mediat shqiptare raportuan se Rama falënderoi Erdoganin për ndihmën e tij për të realizuar këtë marrëveshje.

“Tre dronët që do të vijnë të parët do të jenë të armatosur dhe të gatshëm për çdo rast, kur dhe ku duhen dhe shpresoj të mos ndodhë kurrë, por nuk jetojmë në kohë shumë të sigurta”, vuri në dukje Rama, duke shtuar se në në rast të një kërcënimi për sigurinë kombëtare ata do të ishin të përgatitur.

Mitsotakis pritet të vizitojë edhe Shqipërinë të enjten për të vizituar rajonin e Himarës ku jeton një minoritet grek. Ai pritet të shoqërohet nga Rama për disa nga takimet që fillimisht ishin planifikuar për të nesërmen e samitit BE-Ballkani Perëndimor.

sali berisha

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje