LIVE UPDATES
Politike

Analiza e REL: Çfarë qëllimesh kishte grupi që u dëbua nga Mali i Zi në Serbi?

“Ky është operacion nga manuali i luftës hibride”, i tha Radios Evropa e Lirë Marko Savkoviq nga Qendra joqeveritare për Çështje Ndërkombëtare dhe të Sigurisë (ISAC)

5 Qershor 2026, 07:54 Nga D.S

Analiza e REL: Çfarë qëllimesh kishte grupi që u

MALI I ZI- Dy autobusë, pajisje komunikimi dhe pankarta me mesazhin politik "Serbia fiton". Të gjitha këto u konfiskuan nga Policia e Malit të Zi, e cila e dëboi një grup prej rreth 90 burrash, qytetarë serbë, nga aeroporti i Tivatit, më 3 qershor.

Grupi, të cilin Radio Evropa e Lirë (REL) e identifikoi si mbështetës të Qeverisë serbe dhe sulmues të protestuesve antiqeveritarë, u dëbua me arsyetimin se përbënte "rrezik për sigurinë" para samitit Bashkimi Evropian-Ballkani Perëndimor - ngjarja më e madhe politike ndërkombëtare që Mali i Zi ka organizuar që nga shpallja e pavarësisë në vitin 2006.

“Ky është operacion nga manuali i luftës hibride”, i tha Radios Evropa e Lirë Marko Savkoviq nga Qendra joqeveritare për Çështje Ndërkombëtare dhe të Sigurisë (ISAC).

"Pra, kur përpiqesh ta dëmtosh palën tjetër në mënyra që nuk janë konvencionale dhe që nuk përfshijnë armë konvencionale, por teknika të tjera të ndryshme. Tani, në këtë situatë specifike, pyetja është se sa dëm ishte menduar t'i bëhej Malit të Zi dhe sa ishte në të vërtetë qëllimi për të projektuar njëfarë pushteti ose prestigji të Serbisë", shton ai.

Megjithatë, ai vlerëson se operacioni ishte një "fiasko".

Serbia fillimisht heshtte ndaj akuzave të Podgoricës se një grup "personash me interes për sigurinë" kishin tentuar të hynin në Mal të Zi.Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, tha më pas nga Tivati se nuk kishte kriminelë midis të dëbuarve, por se ata ishin aktivistë që donin të varnin pankarta me mbishkrimin "Serbia po fiton".

"Ata erdhën këtu për të siguruar një mjedis më të mirë, në mënyrë që unë të ndihesha më mirë, pa më pyetur askush", tha Vuçiq. Ai nuk zbuloi se vendimi i kujt ishte për të dërguar grupin në Tivat, duke thënë se po punonte për këtë dhe se ishte çështje e brendshme. "Një vendim shumë i gabuar politik që dikush të vinte këtu dhe të varte pankarta, më krijoi një problem. I kërkoj falje kujtdo që u ndje në siklet nga kjo", tha Vuçiq.

Shërbimet e sigurisë së Serbisë - Ministria e Punëve të Brendshme (MUP) dhe Agjencia e Sigurisë dhe Inteligjencës (BIA) - nuk iu përgjigjën pyetjeve nëse kishin kontrolluar personat e dëbuar deri në kohën kur u publikua teksti. Partia Progresive Serbe (SNS) e Vuçiqit nuk iu përgjigj pyetjeve se kush e organizoi grupin, kush ishin ata dhe cilat ishin qëllimet e tyre në një vend të huaj.

“Serbia fiton” është bërë slogan politik i përdorur nga partia në pushtet në tubimet e saj në muajt e fundit. “Duke marrë parasysh se kush u largua dhe si u larguan këta njerëz, mendoj se është e qartë se kjo ishte një përpjekje e autoriteteve në Serbi për të treguar se presidenti gëzon mbështetje të madhe përtej kufijve. Pra, se ai është një lider rajonal”, përfundon Savkoviq.

Ai vlerëson se qëllimi i “agjitacionit të tyre politik” ishte “të shpërqendronin vëmendjen nga mbledhja ku fokusi në fakt duhej të ishte te Mali i Zi dhe suksesi i Malit të Zi (rreth integrimit evropian dhe organizimit të samitit)”. Disa media, duke cituar burime të paidentifikuara, i përshkruan anëtarët e grupit të dëbuar si “sigurimi joformal” i Vuçiqit.

REL-i nuk ishte në gjendje t’i konfirmonte në mënyrë të pavarur këto pretendime. REL-i identifikoi individë nga grupi i dëbuar duke përdorur mjete për njohjen e fytyrës.

Fotografitë e tyre u publikuan nga Policia malazeze. Ajo i përshkruan ata si "persona me interes për sigurinë" dhe se ata "morën pjesë në tubime të shumta publike me rrezik të lartë sigurie". Ajo shtojnë se disa “janë regjistruar për vepra penale dhe kundërvajtje me elementë dhune”.

Përveç sulmuesve të demonstruesve antiqeveritarë, REL-i gjeti edhe mbështetës të SNS-së të parë në tubimet e asaj partie, punonjës të kompanive publike dhe zyrtarë lokalë të komunave të Beogradit në fotografi të bëra nga Policia malazeze. Kështu, midis fotografive të të dëbuarve nga Mali i Zi, ishte edhe Igor Vjetroviq, këshilltar në komunën e Obrenovacit të Beogradit.

REL, nëpërmjet emailit të tij zyrtar në Komunën e Obrenovcit, e pyeti Vjetroviqin se çfarë po bënte në Mal të Zi dhe kush e organizoi udhëtimin dhe me çfarë qëllimi. Deri në kohën kur u botua teksti, ai nuk ktheu asnjë përgjigje.

Sipas postimeve të mëparshme në mediat sociale, Vjetroviq u pa në një vendbanim me tenda të mbështetësve të Qeverisë në qendër të Beogradit, i njohur si "Qaciland", i cili u krijua si përgjigje e autoriteteve ndaj protestave masive antiqeveritare.

Në ditën e dëbimit, Policia malazeze, përveç pajisjeve të komunikimit, konfiskoi edhe dy autobusë me targa serbe, të cilët dyshohet se janë punësuar për të transportuar grupin nga Serbia. Në fotot e publikuara nga Policia, autobusët tregojnë shenjat "Omega 014".

REL-i ka përcaktuar se dy agjenci sipërmarrëse nga Valeva janë të regjistruara me atë emër në regjistrin tregtar serb. Njëra është "Omega 014 Valjevo". Tjetra është "Omega Turs 014". Të dy janë të regjistruar në vendbanimin Beloshevac të Valevës. E para, në pronësi të Ivan Joksimoviq, u themelua në vitin 2017.

Nuk ka të dhëna në bazat e të dhënave publike mbi financat e kësaj kompanie kamionësh deri në vitin 2023, kur ata raportuan të ardhura prej rreth 47 mijë eurosh. Në dy vitet e ardhshme, këto të ardhura u dyfishuan dhe në vitin 2025 arritën në rreth 100 mijë euro.

Sipas të dhënave nga Administrata e Prokurimit Publik, në dy vitet e fundit, kompania ka fituar kontrata për transport, kryesisht për studentë nga Valeva dhe Mionica, në tenderë, me një vlerë totale prej rreth 55 mijë eurosh. Dhe “Omega Turs 014” është regjistruar në vitin 2024. Pronari është Jovan Joksimoviq, dhe një kërkim në Facebook tregon se ai është djali i Ivan Joksimoviq.

Kjo kompani nuk ka raporte financiare të publikuara dhe, sipas të dhënave nga baza e të dhënave e biznesit në të cilën ka qasje REL, ajo ka lidhur kontrata transporti me Komunën e Mionicës dhe organizatën e saj turistike, me vlerë rreth 4.700 euro.

Numri i telefonit i listuar si kontakt për të dy kompanitë e kamionëve është shkëputur sot. Ata nuk iu pergjigjën pyetjeve të Radios Evropa e Lirë të dërguara me email në lidhje me atë se kush i kishte marrë me qira autobusët e tyre që u sekuestruan në Mal të Zi, për cilat linja dhe për çfarë periudhe kohore.

Një grup qytetarësh serb mbërritën në Tivat me një fluturim çarter të linjës ajrore kombëtare "AirSerbia", nëpërmjet Aeroportit të Beogradit. Ata u kthyen në Serbi me të njëjtin aeroplan, pas disa orësh kontrollesh sigurie. Megjithatë, kjo kompani nuk u përgjigjet pyetjeve se kush e ka marrë me qira fluturimin dhe ka organizuar nisjen e grupit për në Mal të Zi.

"Nuk është aspak e lehtë të largohesh nga vendi, veçanërisht nëpërmjet një aeroporti ndërkombëtar që ka sisteme shumë të zhvilluara për monitorimin e njerëzve që kalojnë kufirin. Dhe materialin që ata mbanin, i cili në parim nuk mund të futet në aeroplan. E gjithë kjo së bashku është një turp ndërkombëtar", thekson Savkoviq.

Vuçiq në Tivat, pavarësisht 'këshillës' nga shërbimet serbe për të mos shkuar. Vuçiq tha se do të shkonte në samitin në Tivat pavarësisht këshillës së Agjencisë së Sigurisë dhe Informacionit për të mos shkuar, për shkak të "rreziqeve të sigurisë". Në një njoftim të rrallë publik, të publikuar pas dëbimit të qytetarëve serbë, BIA nuk komentoi për këtë veprim të shërbimeve malazeze.

Ajo tha vetëm se Vuçiq nuk duhet të shkojë në Mal të Zi për shkak të "aktiviteteve armiqësore nga shërbimet e huaja dhe klanet kriminale" në atë vend. Për Savkoviqin, deklarata e shërbimeve të sigurisë është një "përpjekje" për të "shpërqendruar vëmendjen" nga veprimet e autoriteteve malazeze në aeroportin e Tivatit.

"Po jetojmë në fazën përfundimtare të nënshtrimit të sektorit të sigurisë ndaj presidentit Vuçiq dhe partisë së tij. Kemi pasur një sërë emërimesh në atë sektor të njerëzve që, padyshim me të drejtë, supozohej se ishin të afërt me partinë në pushtet. Ata duket se pa diskutim zbatojnë atë që u propozohet, sugjerohet ose ndoshta edhe u urdhërohet", shton ai.

BIA deklaroi në një deklaratë se e bazoi vlerësimin e saj në informacionin operativ se Radoje Zvicer, i cili konsiderohet udhëheqësi i klanit kriminal "Kavach", është në Mal të Zi.

“Në kundërshtim me të gjitha rregullat e profesionit dhe sjelljes së përgjegjshme, vlerësimi i sigurisë që u kërkua vazhdimisht nga shërbimi pritës i ngjarjes në Mal të Zi nuk na u ofrua”, theksuan ata në deklaratë. Megjithatë, nuk dihet se mbi çfarë i bazon BIA pretendimet e saj se Zvicer është në Mal të Zi. Zvicer është ndër 50 të arratisurit më të kërkuar evropianë, është në listën e të kërkuarve të Interpolit dhe që nga viti 2020, kur u plagos rëndë në Kiev, çdo gjurmë e tij është humbur.

Policia malazeze ka kryer disa operacione deri më tani, por zyrtarisht nuk është konfirmuar kurrë se ka informacione se ai fshihet në territorin e atij vendi. Klani kriminal "Kavački" është kundër atij "Skaljarski". Ata janë të lidhur me trafikun ndërkombëtar të drogës, vrasjet dhe akte të tjera kriminale.

Të dy grupet kanë origjinën nga zona përreth qytetit bregdetar të Kotorrit dhe kanë qenë në konflikt që nga viti 2014, pas zhdukjes së një dërgese droge në Spanjë. Që atëherë, dhjetëra njerëz janë vrarë në përleshjet midis grupeve rivale në territorin e Malit të Zi, Serbisë dhe vendeve të tjera.

Vuçiq, i përballur me kritika nga disa në publik se drejtuesit e lartë të policisë në Serbi janë të lidhur me krimin e organizuar, ditët e fundit ka akuzuar Malin e Zi për “importim” të bandave të drogës në Serbi. Ministria e Punëve të Jashtme e Malit të Zi i vlerësoi këto mesazhe si të papërgjegjshme politikisht.

Dhe përpara samitit në Tivat, kryeministri malazez Millojko Spajiq vlerësoi se "për herë të parë ekziston një përzierje faktorësh të politikës së jashtme dhe grupeve të krimit të organizuar që po veprojnë së bashku kundër rrugës evropiane" të atij vendi.

“Ka qenë kështu për rreth katër ose pesë muaj dhe BE-ja po na ndihmon ta luftojmë këtë”, tha Spajiq në Parlamentin malazez. Megjithatë, ai nuk specifikoi se për kë po fliste ose çfarë lloj veprimesh po kryheshin. Savkoviq beson se ngjarjet në aeroportin malazez mund të jenë një "nxitje" për Malin e Zi.

"Sepse tani e shohin sa e rëndësishme është të bashkohen me Bashkimin Evropian dhe të përfundojnë atë proces. Ndër të tjera, për të mbrojtur veten më me sukses kundër operacioneve të tilla, nëse termi 'operacion' mund të përdoret edhe për diçka që është ekzekutuar kaq dobët", shton ai.

Kur bëhet fjalë për pasojat për Beogradin, Savkoviq beson se marrëdhëniet me Podgoricën zyrtare do të "degradohen më tej", ashtu si edhe reputacioni i Serbisë, autoritetet e së cilës po përpiqen të paraqiten ndërkombëtarisht si një "aktor konstruktiv në rajon". Përpjekja e një grupi njerëzish nga Serbia për t'u larguar për në Mal të Zi, me sloganin politik të partisë në pushtet, i kujton Savkoviqit tubimin e fundit në Maqedoninë e Veriut.

Me flamuj serbë dhe maqedonas dhe banderola që shkruanin "Serbia po fiton", një tubim u mbajt në Kumanovë më 23 maj, të cilin mediat proqeveritare në Serbi e përshkruan si një "tubim të madh në mbështetje të Vuçiqit". Opozita maqedonase e ka identifikuar koalicionin qeverisës në Shkup si organizatorë të tubimit, por ata e kanë mohuar këtë.

Po atë ditë, në Beograd u organizua një nga tubimet më të mëdha antiqeveritare, i organizuar nga studentët në bllokadë. Dhe Vuçiq, gjatë vizitave të tij në rajon, është mirëpritur në tubimet mbështetëse në entitetin boshnjak të Republikës Sërpska në vitet e fundit.

Pas zgjedhjeve parlamentare të vitit 2023, Radio Evropa e Lirë zbuloi se votuesit nga Republika Sërpska, të cilët janë banorë të Serbisë dhe kanë të drejtë vote, u sollën në Beograd në mënyrë të organizuar për të votuar për Partinë Progresive Serbe. Partia Progresive Serbe në atë kohë hodhi poshtë akuzat për mashtrim zgjedhor nga vëzhguesit vendas dhe ndërkombëtarë./REL

serbia fiton policia e malit të zi

Sondazh

Poll

Kur do të anëtarësohet Shqipëria? Rama: S’parashikohet Zoti, seksi dhe BE-ja

Kur do të anëtarësohet Shqipëria? Rama: S’parashikohet Zoti, seksi dhe BE-ja

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Berisha: Dosjen e Lindave të AKSHI-t e ka mbyllur përfundimisht Rama

Berisha: Mbështesim plotësisht të drejtën e çdo qytetari për protestë, por nuk marrim pjesë

Ngushëllimet/ Berisha: Enea Mekolli është dy herë hero, vrasësi i tij financohej me fonde shtetërore

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta