LIVE UPDATES
Bota

Pengesa më e madhe për ekonominë e Europës Juglindore është korrupsioni, Rumania dhe Bullgaria drejt përmirësimit

1 Tetor 2021, 13:26 Nga DOSJA
Pengesa më e madhe për ekonominë e Europës Juglindore

Bullgaria do të mund të zhvillohej shumë më mirë, sikur 10 deri në 20 përqind e pasurisë kombëtare, të mos derdhej në xhepat e disave. Shumë gjëra po zhduken dhe nuk ka asnjë ndjekje penale të vërtetë, e lëre më dënime për korrupsion“, thotë Martin Kothé, shef i zyrës së fondacionit Friedrich Naumann në Sofje, në bisedë me Deutsche Wellen. Në një “Libër të Zi” vjetor, Kothé ka publikuar rastet më të rënda të parave të zhdukura të taksapaguesve në Bullgari. Edhe më shumë sesa “Libri i Zi i Shoqatës së Taksapaguesve” në Gjermani, në librin e homogut bullgar flitet për çështje të ndjeshme politike. “Sepse paratë e taksave shumë shpesh treten këtu në mënyra të caktuara“, shton Kothé.

Edhe kompanitë gjermane në këtë vend janë të pakënaqura me shtrirjen e korrupsionit dhe luftën kundër tij. Një sondazh i kohëve të fundit nga Dhoma Gjermane-Bullgare e Tregtisë dhe Industrisë tregon se 47 përqind e kompanive gjermane janë shumë të pakënaqura, ndërsa 34 përqind e kompanive të tjera janë mjaft të pakënaqura me luftën kundër korrupsionit në Bullgari. Ndërkohë që vetëm dy përqind e këtyre kompanive janë të kënaqura ndërsa asnjë prej tyre nuk është “shumë e kënaqur”. Një dëshmi shkatërruese për ekonominë bullgare, do të thoshte dikush.

Korrupsioni (nuk) është vendimtar

Por ekonomia gjermane është e kënaqur me gjendjen në Bullgari: 97 përqind e kompanive gjermane me seli në Bullgari do të shkonin përsëri atje për të investuar, ndërsa 50 përqind prej tyre i japin vendndodhjes së tyre notën më të mirë apo notën e dytë më të mirë.

Në shikim të parë kjo është natyrisht një kontradiktë. Këtu është pakënaqësia e madhe me korrupsionin dhe sundimin e ligjit, ndërsa kënaqësi e madhe me vendndodhjen e kompanive”, thotë për DW, Mitko Vasilev, kreu i Dhomës Gjermano-Bullgare të Tregtisë dhe Industrisë në Sofje. “Por korrupsioni është vetëm një nga shumë faktorët e vendndodhjes. Në përvojën tonë, kompanitë gjermane pothuajse nuk preken personalisht nga korrupsioni. Rezultatet e sondazhit pasqyrojnë pakënaqësinë e përgjithshme në vend“, shton Vasilev.

Shifrat tregtare ofrojnë një çelës për zgjidhjen e kësaj kontradikte: Gjermania është partneri tregtar numër 1 për Bullgarinë dhe, ndryshe nga vendet e tjera, qarkullimi tregtar midis Gjermanisë dhe Bullgarisë u rrit me gati 650 milionë euro në gjysmën e parë të vitit 2021, në krahasim me kohën para Coronës, në vitin 2019. Në të njëjtën kohë, ekonomia gjermane vlerëson miqësinë tradicionale të atjeshme ndaj gjermanëve, fuqinë punëtore të motivuar, kostot e ulëta të punës dhe barrën e ulët tatimore. Lulëzimi i biznesit dhe kostot e ulëta janë me sa duket më të rëndësishme për kompanitë gjermane në vend sesa korrupsioni dhe sundimi i ligjit.

“Rumania dhe Bullgaria nuk janë të njëjta”

Situata është ndryshe në Rumaninë fqinje. “Ju nuk mund t’i fusni gjithmonë Rumaninë dhe Bullgarinë në një tenxhere“, paralajmëron Sebastian Metz, drejtor i Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë Gjermano-Rumune. “Të dy vendet janë të ngjashme sa i përket korrupsionit tipik post-komunist, pranimit në BE në vitin 2007 dhe monitorimit të veçantë nga BE. Por në Rumani situata në çështjet e korrupsionit është përmirësuar ndjeshëm, falë masave anti-korrupsion dhe unë nuk njoh ndonjë kompani gjermane që është prekur drejtpërdrejt nga korrupsioni”.

Eksperti i korrupsionit, Sorin Ionita i qendrës rumune të ekspertëve ndan këtë vlerësim. Në një intervistë për DW, ai vlerëson se “15 vjet përpjekje anti-korrupsion të frymëzuara nga BE, veçanërisht me krijimin e Autoritetit Kombëtar Kundër Korrupsionit, ADN, kanë bërë një ndryshim. Ka një efekt parandalues, veçanërisht në administrata rajonale […] dhe veçanërisht kur merren me korporata të mëdha të huaja.”

Ky optimizëm reflektohet edhe në sondazhin ekonomik të kompanive gjermane në vend: 25 përqind janë shumë të pakënaqura, 35 përqind mjaft të pakënaqura, 29 % mjaft të kënaqura dhe 12 përqind madje shumë të kënaqura me luftën kundër korrupsionit dhe krimit në Rumani. Në të njëjtën kohë, sipas Ionitës, “korrupsioni mbetet një problem serioz në Rumani, i përqendruar në plaçkitjen e buxheteve nga njerëzit me lidhje politike, kontrollin e kompanive shtetërore dhe manipulimin e tenderave publikë”.

Mbikqyrja nga autoritetet evropiane

BE do të sigurojë shuma gjigande gjatë viteve të ardhshme për të kapërcyer pasojat ekonomike të pandemisë Corona. Vetëm Bullgaria mund të shpresojë për gati 12 miliardë euro. Kompanitë gjermane gjithashtu duan të përfitojnë nga kjo. Por frika se miliardat e BE-së mund të depërtojnë në korrupsion është e madhe. Gjatë vizitës së saj në kryeqytetin bullgar javën e kaluar, eurodeputetet Sophie In’t Veld vuri gishtin në plagë: “Ndjekja penale e korrupsionit të nivelit të lartë mbetet problematike. […] Ne i bëjmë thirrje Komisionit Evropian të monitorojë dhe rishikojë fondet e BE, përfshirë këtu edhe Fondin e Rindërtimit”.

Në sfondin e fondeve të reja të BE-së, Komiteti Lindor i Biznesit Gjerman botoi një dokument për Evropën Juglindore në shtator. Këtu thuhet se sjellja në përputhje me rregullat, proceset transparente të vendimmarrjes, sundimi i ligjit dhe lufta kundër korrupsionit janë “faktorë të rëndësishëm për sukses të qëndrueshëm ekonomik dhe gatishmërinë e kompanive gjermane për të investuar”.

Por si do të luftohet korrupsioni në mënyrë efektive në Evropën Juglindore? Kur bëhet fjalë për zgjidhjet e mundshme, përfaqësuesit e biznesit gjerman nuk paraqiten shpesh në opinion. Nga njëra anë, sipërmarrjet gjermane njihen për politikën e tolerancës zero në çështjet e korrupsionit. Por Anja Quiring, eksperte e Evropës Juglindore në Komitetin për Evropën Lindore, paralajmëron se duhet pasur kujdes nga “ngarkonimi i tepërt i kompanive, me politikën riedukuese”.

Ekspertët thonë se BE-ja është ajo që ka për detyrë të ushtrojë presion mbi qeveritë vendore përmes mekanizmave të monitorimit. Por zhvillimet në të kaluarën kanë dëshmuar se në Bullgari dhe Rumani shpesh këto mekanizma nuk kanë qenë garanci për një luftë efektive kundër korrupsionit. Martin Kothé e përmbledh atë: “Do të kalojnë vite para se moçali i korrupsionit të jetë tharë tërësisht”./DW/

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota martin kothé mitko vasilev sebastian metz martin kothé mitko vasilev sebastian metz

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje