“Pandemitë e ardhshme ka të ngjarë të jenë më të shpeshta, vdekjeprurëse dhe do të përhapen më shpejt”. Kështu ka deklaruar së fundi një grup shkencëtarësh të biodiversitetit, Josef Settele, Sandra Diaz , Eduardo Brondizio dhe Peter Daszak.
“Ekziston një specie e vetme që është përgjegjëse për pandeminë COVID-19, këta jemi ne. Ashtu si me krizat e klimës dhe biodiversitetit, pandemitë e fundit janë një pasojë e drejtpërdrejtë e veprimtarisë njerëzore. Kemi një dritare të vogël mundësish, për të kapërcyer sfidat e krizës aktuale, për të shmangur mbjelljen e farave të tyre në të ardhmen”, shprehen ata më tej.
Josef Settele
Sëmundjet si COVID-19 janë shkaktuar nga mikroorganizmat që infektojnë trupin tonë. Më shumë se 70% e të gjitha sëmundjeve që prekin njerëzit, kanë origjinë nga jeta e egër dhe kafshët shtëpiake. Sidoqoftë, pandemitë janë shkaktuar nga kontakti i drejpërdrejtë i njeriut me kafshët që mbajnë këto patogjene. Shpyllëzimi i shfrenuar, zgjerimi i pakontrolluar i bujqësisë, bujqësia intensive, minierat dhe zhvillimi i infrastrukturës, si dhe shfrytëzimi i specieve të egra kanë krijuar një ‘stuhi’ perfekte për përhapjen e sëmundjeve. Kjo ndodh shpesh në zonat ku jetojnë, komunitetet të cilat janë më të rrezikuar nga sëmundjet infektive. Veprimet tona kanë ndikuar në mënyrë të konsiderueshme në më shumë se tre të katërtat e sipërfaqes së tokës së Tokës, kemi shkatërruar më shumë se 85% tokës dhe pothuajse 75% të ujërave të ëmbëla.
Sandra Díaz
Shtojini kësaj tregtinë e parregulluar të kafshëve të egra dhe rritjen e madhe të udhëtimeve globale ajrore dhe bëhet e qartë se si një virus që dikur qarkullonte në mënyrë të parrezikshme midis lakuriqëve në Azinë Juglindore, tani ka infektuar më shumë se gati 2 milionë njerëz. Kjo është dora e njeriut në shfaqjen e pandemisë.
Megjithatë, ky mund të jetë vetëm fillimi. Megjithëse sëmundjet nga njeriu tek njerëzit tashmë shkaktojnë rreth 700,000 vdekje çdo vit, mundësia për pandemitë në të ardhmen është e madhe. Rreth 1,7 milion viruse të paidentifikuara besohet se ekzistojnë ende në gjitarë dhetek zogjtë. Secila prej këtyre mund të jetë e ardhmja “Sëmundja X” – potencialisht edhe më shkatërruese dhe vdekjeprurëse sesa COVID-19. Pandemitë e ardhshme ka të ngjarë të ndodhin më shpesh, përhapen më shpejt, kanë ndikim më të madh ekonomik dhe vrasin më shumë njerëz nëse nuk jemi jashtëzakonisht të kujdesshëm me natyrën.
Dr. Peter Daszak
Ne duhet të financojmë siç duhet dhe sistemet e shëndetit dhe të stimulojmë ndryshimin e sjelljes në vijën e parë të rrezikut pandemik. Kjo nënkupton mobilizimin e financave ndërkombëtare për ndërtimin e kapaciteteve shëndetësore në pikat e nxehta të sëmundjeve – siç janë klinikat; programet e mbikëqyrjes, veçanërisht në partneritet me popujt autoktonë dhe komunitetet lokale; anketat e rrezikut të sjelljes; dhe programe specifike të ndërhyrjes. Kjo gjithashtu nënkupton edhe mbrojtjen e shëndetit të të prekurve. Ky nuk është një altruizëm i thjeshtë – është investim jetik në interes të të gjithëve për të parandaluar shpërthimet e ardhshme globale.
J.V/Dosja.al
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
SPANJË– Dita ditës shifrat e vdekjeve në Spanjë janë në ulje që prej fillimit të shpërthimit të virusit, ku tashmë Spanja është vendi i dytë në Europë më ...
PRISHTINË– Deputeti i Kosovës, Behgjet Pacolli përmes një postimi në rrjetet sociale ka treguar se është penguar të shkojë në Kosovë. Sipas tij shkak për ...
AUSTRI– Masat e përgjithshme të bllokimit në Austri do të skadojnë më 30 prill. Ky lajm i mirë është bërë me dije nga ministri i shëndetësisë në Austri, Rudol...
Britani i Madhe– Zyrtarët britanikë të shëndetit kanë paralajmëruar mjekët për një “sindrom të lidhur me koronavirusin” që prek fëmijët. Ky lajm është kofirmuar...
TURQI– Turqia ka shpërndarë një plan të pajisjeve mbrojtëse personale për të mbështetur SHBA-në ndërsa lufta me koronavirusin po bëhet çdo ditë e m...
SHBA– Drejtuesja e grupit të protestuesve të ‘Reopen North Carolina’, Audrey Whitlock ka rezultuar pozitive me koronavirus, ndërkohë që i mungonin dhe dy miting...
ZVICËR– Koronavirusi ka shpërthyer në Kinë prej gati 4 muajsh, dhe pavarësisht se atje gjendja është qetësuar disi pasi rastet e reja dhe vdekjet janë mjaf...
UKRAINË– Policia ukrainase ka bastisur një klinikë private ku dyshohet se aty merreshin me “shitjen e foshnjave” në Kinë. Prandaj për këtë shkak të dyshuar...
Aktivistët e arrestuar kinezë bënin pjesë në nismën anti-cenzurë Terminus2049 dhe pritet të akuzohen për “nxitje mosmarrëveshjesh dhe provokim”. Ata ripublikoni...
PRISHTINË– Kryetari i Prishtinës, Shpend Ahmeti ka paralajmëruar se shkollat në kryeqytet do të hapen më 4 maj. Ahmeti përmes një postimi në rrjetet social...