LIVE UPDATES
Bota

Marrëveshja historike midis SHBA-së, Britanisë dhe Australisë ‘trazon ujërat’ në politikën ndërkombëtare, K

18 Shtator 2021, 11:02 Nga DOSJA
Marrëveshja historike midis SHBA-së, Britanisë dhe

SHBA– Në një prezantim virtual të Mërkurën së bashku me kryeministrat e Australisë dhe Britanisë, Presidenti Biden njoftoi një aleancë të re tripalëshe të mbrojtjes midis aleatëve të vjetër që do të forconte bashkëpunimin e informacionit dhe teknologjisë në një sërë frontesh. Por thelbi u përqëndrua në një marrëveshje të re për të ndihmuar Australinë në ndërtimin e një flote nëndetësesh me energji bërthamore.

Nënteksti ishte i qartë, administrata e Biden, duke vepruar pjesërisht në analiza e paraardhësve të tij shpreson të forcojë aleatët amerikanë në rajonin e Azi-Paqësorit përballë zgjerimit të fuqisë detare të Kinës.

Ne duhet të jemi në gjendje të trajtojmë si mjedisin aktual strategjik në rajon ashtu edhe atë se si mund të evoluojë, sepse e ardhmja e secilit prej kombeve tanë dhe e botës, varet nga një Indo-Paqësor i lirë dhe i hapur, i qëndrueshëm dhe i lulëzuar në dekadat e ardhshme, “- tha Biden.

Pakti i ri është një lëvizje e madhe ku Shtetet e Bashkuara e kanë ndarë këtë teknologji vetëm me Britaninë, si pjesë e një marrëveshjeje prej dekadash që nga Lufta e Ftohtë. Duke pranuar këtë ndihmë amerikane, Australia është duke u mbështetur në një angazhim të qëndrueshëm, afatgjatë të SHBA-së dhe disi në zgjedhje strategjinë e saj të Kinës me atë të Uashingtonit. Britania, e etur për të mbajtur ndikimin e saj global pas Brexit, është e lumtur të luajë rolin e partnerit të vogël.

Në Pekin, reagimi i zemëruar ishte i shpejtë dhe i parashikueshëm. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze Zhao Lijian e përshkroi marrëveshjen si “jashtëzakonisht të papërgjegjshme” dhe një reflektim të një “mentaliteti të vjetëruar të Luftës së Ftohtë”. Zhao tha se aleanca e re “minoi seriozisht paqen dhe stabilitetin rajonal, përkeqësoi garën e armatimit dhe dëmtoi përpjekjet ndërkombëtare të mospërhapjes”.

Por zyrtarët kinezë nuk ishin të vetmit që u tronditën. Marrëveshja ‘AUKUS’ ka zemëruar pothuajse në mënyrë të barabartë edhe Francën, e cila pa Australinë në thelb të largohej nga një marrëveshje e vitit 2016 për të ndërtuar një flotë të re të nëndetëseve me naftë. Disa politikanë dhe analistë australianë pohojnë se projekti kishte çështjet e tij logjistike dhe teknike dhe kostot ishin të larta. Një mosmarrëveshje e zgjatur ndërkombëtare mund të pasojë, me Francën të prirur për të rimbursuar dhjetëra miliarda dollarë të humbur nga Australia që prishi kontratën e saj.

Përtej rënies së një marrëveshjeje fitimprurëse, zyrtarët francezë u zemëruan nga mënyra se si ndodhi gjithçka, duke thënë se ata ishin befasuar nga vendimi Australian dhe nuk ishin në dijeni të muajve të negociatave midis tre fuqive “Anglo”.

Është një goditje pas shpine. Ne kishim krijuar një marrëdhënie besimi me Australinë dhe ky besim u tradhtua’’-, tha ministri i Jashtëm francez Jean-Yves Le Drian.

Në një deklaratë të përbashkët me Ministren Franceze të Mbrojtjes, Florence Parly, Le Drian argumentoi se Shtetet e Bashkuara po demonstronin një mungesë konsistence, për të cilën mund të pendohen. Ai argumentoi se marrëveshja e njëanshme dhe brutale ishte diçka që ish-presidenti Donald Trump do të bënte. Si pasojë e këtij veprimi Franca ka tërhequr ambasadorët e saj nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe nga Australia në shenjë proteste ndaj paktit të ri të mbrojtjes midis SHBA-ve, Mbretërisë së Bashkuar dhe Australisë.

Në kryeqytetet e Evropës Perëndimore, pakti siguron një tjetër kujtesë se si interesat e Uashingtonit ndryshojnë dhe se Bashkimi Evropian mund të ketë nevojë të luajë si ‘fyellin e dytë’ ndërsa Shtetet e Bashkuara zhvendosin fokusin e tyre strategjik më tej drejt Azisë. Për Brukselin, koha e shpalljes së AUKUS ishte dyfish për të ardhur keq, pasi përkoi me publikimin e planifikuar të vetë BE-së të strategjisë së saj për atë që politikëbërësit tani e quajnë “Indo-Paqësori”. Biden do të presë një takim personal të “Quad”-një aleancë që përfshin Japoninë, Australinë dhe Indinë në Shtëpinë e Bardhë të Premten e ardhshme.

Pas njoftimit të Francës, zëdhënësi i Departamentit të Shtetit të SHBA-së, Ned Price tha se SHBA është në “kontakt të ngushtë” me Parisin dhe do të vazhdojë të konsultohet me zyrtarët francezë për të zgjidhur mosmarrëveshjet e tyre. Ndërsa e quajti Francën një “partner vital” dhe “aleatin më të vjetër”, Price tha se Shtetet e Bashkuara i japin “vlerën më të lartë” marrëdhënies midis dy kombeve. Zyrtari amerikan shtoi gjithashtu se Shtëpia e Bardhë shpreson të vazhdojë diskutimin mbi këtë çështje në nivelin e lartë në ditët në vijim.

Sidoqoftë, zyrtarët e administratës Biden kanë thënë se i kanë dhënë Francës njoftim të avancuar të paktit para njoftimit të së mërkurës. Si SHBA ashtu edhe Australia kanë treguar se qeveria franceze nuk ishte e verbër dhe thanë se zyrtarët e rangut të lartë francez ishin vënë në dijeni të vendimit nga qeveria australiane.

(d.a/dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota franca terheq ambasadorin nga shba marreveshja shba-britani-australi franca terheq ambasadorin nga shba marreveshja shba-britani-australi

Sondazh

Poll

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara