LIVE UPDATES
Bota

Marrëveshja historike midis SHBA-së, Britanisë dhe Australisë ‘trazon ujërat’ në politikën ndërkombëtare, K

18 Shtator 2021, 11:02 Nga DOSJA
Marrëveshja historike midis SHBA-së, Britanisë dhe

SHBA– Në një prezantim virtual të Mërkurën së bashku me kryeministrat e Australisë dhe Britanisë, Presidenti Biden njoftoi një aleancë të re tripalëshe të mbrojtjes midis aleatëve të vjetër që do të forconte bashkëpunimin e informacionit dhe teknologjisë në një sërë frontesh. Por thelbi u përqëndrua në një marrëveshje të re për të ndihmuar Australinë në ndërtimin e një flote nëndetësesh me energji bërthamore.

Nënteksti ishte i qartë, administrata e Biden, duke vepruar pjesërisht në analiza e paraardhësve të tij shpreson të forcojë aleatët amerikanë në rajonin e Azi-Paqësorit përballë zgjerimit të fuqisë detare të Kinës.

Ne duhet të jemi në gjendje të trajtojmë si mjedisin aktual strategjik në rajon ashtu edhe atë se si mund të evoluojë, sepse e ardhmja e secilit prej kombeve tanë dhe e botës, varet nga një Indo-Paqësor i lirë dhe i hapur, i qëndrueshëm dhe i lulëzuar në dekadat e ardhshme, “- tha Biden.

Pakti i ri është një lëvizje e madhe ku Shtetet e Bashkuara e kanë ndarë këtë teknologji vetëm me Britaninë, si pjesë e një marrëveshjeje prej dekadash që nga Lufta e Ftohtë. Duke pranuar këtë ndihmë amerikane, Australia është duke u mbështetur në një angazhim të qëndrueshëm, afatgjatë të SHBA-së dhe disi në zgjedhje strategjinë e saj të Kinës me atë të Uashingtonit. Britania, e etur për të mbajtur ndikimin e saj global pas Brexit, është e lumtur të luajë rolin e partnerit të vogël.

Në Pekin, reagimi i zemëruar ishte i shpejtë dhe i parashikueshëm. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze Zhao Lijian e përshkroi marrëveshjen si “jashtëzakonisht të papërgjegjshme” dhe një reflektim të një “mentaliteti të vjetëruar të Luftës së Ftohtë”. Zhao tha se aleanca e re “minoi seriozisht paqen dhe stabilitetin rajonal, përkeqësoi garën e armatimit dhe dëmtoi përpjekjet ndërkombëtare të mospërhapjes”.

Por zyrtarët kinezë nuk ishin të vetmit që u tronditën. Marrëveshja ‘AUKUS’ ka zemëruar pothuajse në mënyrë të barabartë edhe Francën, e cila pa Australinë në thelb të largohej nga një marrëveshje e vitit 2016 për të ndërtuar një flotë të re të nëndetëseve me naftë. Disa politikanë dhe analistë australianë pohojnë se projekti kishte çështjet e tij logjistike dhe teknike dhe kostot ishin të larta. Një mosmarrëveshje e zgjatur ndërkombëtare mund të pasojë, me Francën të prirur për të rimbursuar dhjetëra miliarda dollarë të humbur nga Australia që prishi kontratën e saj.

Përtej rënies së një marrëveshjeje fitimprurëse, zyrtarët francezë u zemëruan nga mënyra se si ndodhi gjithçka, duke thënë se ata ishin befasuar nga vendimi Australian dhe nuk ishin në dijeni të muajve të negociatave midis tre fuqive “Anglo”.

Është një goditje pas shpine. Ne kishim krijuar një marrëdhënie besimi me Australinë dhe ky besim u tradhtua’’-, tha ministri i Jashtëm francez Jean-Yves Le Drian.

Në një deklaratë të përbashkët me Ministren Franceze të Mbrojtjes, Florence Parly, Le Drian argumentoi se Shtetet e Bashkuara po demonstronin një mungesë konsistence, për të cilën mund të pendohen. Ai argumentoi se marrëveshja e njëanshme dhe brutale ishte diçka që ish-presidenti Donald Trump do të bënte. Si pasojë e këtij veprimi Franca ka tërhequr ambasadorët e saj nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe nga Australia në shenjë proteste ndaj paktit të ri të mbrojtjes midis SHBA-ve, Mbretërisë së Bashkuar dhe Australisë.

Në kryeqytetet e Evropës Perëndimore, pakti siguron një tjetër kujtesë se si interesat e Uashingtonit ndryshojnë dhe se Bashkimi Evropian mund të ketë nevojë të luajë si ‘fyellin e dytë’ ndërsa Shtetet e Bashkuara zhvendosin fokusin e tyre strategjik më tej drejt Azisë. Për Brukselin, koha e shpalljes së AUKUS ishte dyfish për të ardhur keq, pasi përkoi me publikimin e planifikuar të vetë BE-së të strategjisë së saj për atë që politikëbërësit tani e quajnë “Indo-Paqësori”. Biden do të presë një takim personal të “Quad”-një aleancë që përfshin Japoninë, Australinë dhe Indinë në Shtëpinë e Bardhë të Premten e ardhshme.

Pas njoftimit të Francës, zëdhënësi i Departamentit të Shtetit të SHBA-së, Ned Price tha se SHBA është në “kontakt të ngushtë” me Parisin dhe do të vazhdojë të konsultohet me zyrtarët francezë për të zgjidhur mosmarrëveshjet e tyre. Ndërsa e quajti Francën një “partner vital” dhe “aleatin më të vjetër”, Price tha se Shtetet e Bashkuara i japin “vlerën më të lartë” marrëdhënies midis dy kombeve. Zyrtari amerikan shtoi gjithashtu se Shtëpia e Bardhë shpreson të vazhdojë diskutimin mbi këtë çështje në nivelin e lartë në ditët në vijim.

Sidoqoftë, zyrtarët e administratës Biden kanë thënë se i kanë dhënë Francës njoftim të avancuar të paktit para njoftimit të së mërkurës. Si SHBA ashtu edhe Australia kanë treguar se qeveria franceze nuk ishte e verbër dhe thanë se zyrtarët e rangut të lartë francez ishin vënë në dijeni të vendimit nga qeveria australiane.

(d.a/dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota franca terheq ambasadorin nga shba marreveshja shba-britani-australi franca terheq ambasadorin nga shba marreveshja shba-britani-australi

Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta