LIVE UPDATES
Bota

Kriza nga koronavirusi/ Ekspertja amerikane parashikon një rëndim të situatës: S’kemi kapacitete, kjo ishte e paparashikue

23 Mars 2020, 08:53 Nga DOSJA
Kriza nga koronavirusi/ Ekspertja amerikane parashikon një rëndim

Masat e distancimit social funksionojnë, por kjo nuk duhet të krijojë euforinë se pas disa javë distancimi, njerëzimi e ka mundur koronavirusin, thotë Dr. Jennifer Nuzzo (Nazo), epidemiologe në Universitetin Johns Hokins. Ekspertja foli me gazetaren Ardita Dunellari edhe mbi shpresat për një kurë apo vaksinë kundër koronavirusit. Po ashtu një sqarim nga Dr. Nuzzo mbi studimin se virusi qëndron aktiv në ajër për orë të tëra. Ekspertja thotë nuk ka asgjë për t’u shqetësuar. Të ndjekim materialin.

Situata në shumë komunitete amerikane është kritike, me shtimin e personave të diagnostikuar me koronavirus. Zgjerimi i masave të diagnostikimit do ta identifikojë një numër edhe më të madh rastesh, që së shpejti do të kapërcejnë kapacitetet ekzistuese thotë Dr. Jennifer Nuzzo:

“Sistemi shëndetësor nuk ka kapacitet të mjaftueshëm shtesë. Nuk kemi një numër të mjaftueshëm mjekësh e infermierësh, apo pajisjesh mbrojtëse, e mjete teknologjike si për shembull oksigjen për pacientët”.

Në skenarin më të frikshëm, një rritje e shumëfishtë e pacientëve do të tejkalojë në masë kapacitetet e shëndetit publik., Ekspertja këshillon që përvoja e Italisë të shërbejë si paralajmërim i rrezikut që i kanoset çdo vendi në rrethana të caktuara: Ky kërcënim i kanoset çdo vendi, sado të pasur e stabilizuar nëse bashkohen disa faktorë:

“Një përqindje shumë e lartë e rasteve në Itali janë individë me rrezikshmëri të lartë për t’u sëmurur, apo në rrezik vdekjeje. Këta janë individët e moshuar. Në vende të tjera si Koreja e Jugut dhe Singapori që ishin më të suksesshëm në reagim, ndoshta kjo ndodhi pasi patën fatin e mirë se sëmundja ishte e kufizuar tek popullata në moshë më të re”.

Ekspertja përshëndet masat që po marrin autoritetet kudo në botë për të kufizuar transmetimin e virusit në komunitet. Por ajo paralajmëron se askush nuk duhet të ushqejë iluzione që dy javë distancim social do të zhdukë sëmundjen apo virusin:

“Po përpiqemi të kufizojmë numrin e personave të sëmurë përnjëherësh në një moment të caktuar. Kjo në realitet e zgjat në kohë epideminë. Është e rëndësishme që njerëzit të kuptojnë se mund të mos arrijmë ta reduktojmë në total numrin e personave që do të sëmuren nga kjo epidemi”.

Kina ka arritur sukses me masat e forta të izolimit. Të mërkurën autoritetet në Wuhan deklaruan se për herë të parë që nga shfaqja e sëmundjes, nuk ka pasur raste të reja infektimi brenda vendit. Dr. Nuzzo thotë se popullata mbetet e rrezikuar nga virusi tani që po hiqen masat dhe njerëzit po kthehen në punë.

“Shpresojmë që të rikthehen në normalitet, sidomos pasi një pjesë e madhe e botës po has probleme nga që Kina ka reduktuar ose ndaluar prodhimin. Kina është prodhuese e rëndësishme e produkteve mjekësore, prandaj e mirëpresim rikthimin e aktivitetit prodhues, por me këtë kthim lind pyetja, a do fillojnë të rriten numrat e të infektuarve përsëri në Kinë?”

E vetmja shpresë për ta ndaluar plotësisht sëmundjen mbetet vaksina kundër koronavirusit, por ky proces kërkon vite:

“Nëse çdo proces shkencor ecën si duhet dhe të gjitha provat klinike dalin me sukses, do të arrinim të identifikonim një vaksinë për 12-18 muaj. Më pas duhet ta prodhojmë në masë në objekte të specializuara në një numër që ndoshta është i paarritshëm brenda një afati kohor. Pra vaksina është ende larg, ndoshta disa vite larg”.

Deri në atë moment, Dr. Jennifer Nuzzo thotë se komuniteti shkencor po punon për terapi kuruese që ndihmojnë për të shëruar më shpejt sëmundjen COVID-19 duke ulur presionin mbi sistemet spitalore.

Ditët e fundit një studim i Institutit Kombëtar të Shëndetit arriti në përfundimin se koronavirusi mbetet ngjitës në ajër për orë të tëra, duke krijuar shqetësim në popullatë. Dr. Nuzzo thotë se nuk ka arsye për shqetësim dhe se rezultatet u keqkuptuan:

“Studiuesit e Institutit Kombëtar të Shëndetit bënë prova duke përhapur virusin me ajër me presion, përmes një spërkatëse me spraj, që e shpërndan me presion virusin në pikëza shumë të vogla lëngu, të cilat qëndrojnë në ajër për një kohë më të gjatë. Studimi u bë në kushte eksperimentale”.

“Masa e mukozës që përhapet nga individi përmes kollës apo teshtimës është relativisht e madhe si dhe e rëndë, prandaj bie në tokë dhe nuk qëndron në ajër”.

Ajo inkurajon individët në zona ku nuk ka ndalim të plotë qarkullimi të dalin në natyrë, të bëjnë ushtrime fizike dhe të gjejnë forma argëtimi për ta bërë sa më të përballueshëm vetë-izolimin.

Është ende herët të llogariten ritmet e vdekshmërisë nga COVID-19, por ka vend për shqetësim, thotë epidemiologia:

“Për pjesën më të madhe të botës kjo sëmundje do të jetë më vdekjeprurëse se gripi”.

Ajo shprehet e prekur nga mobilizimi që ka parë nga individë të thjeshtë që kanë ardhur në spitale për të dhuruar mjete të ndryshme që mendojnë se do të ndihmojnë personelin.

Ajo i bën thirrje popullatës të vazhdojë të mbështesë personelin shëndetësor dhe të ndjekë rekomandimet e tyre. Kjo është një situatë unike, një krizë që dëshmoi shumë të meta në sistemet e kujdesit shëndetësor.

Pas përfundimit të krizës, njerëzimi do të nxjerrë mësime të vyera nga kjo krizë dhe të marrë masat për të qenë më i mirë-përgatitur për epidemi të ngjashme në të ardhmen. Dr. Nuzzo thotë se komuniteti mjekësor kishte ngritur shpesh alarmin për kapacitete të pamjaftueshme spitalore në rast krize, por epidemia zbuloi edhe mangësi të tjera.

“Situata aktuale në SHBA ku nuk jemi në gjendje të operojmë në shkallë më të madhe për analizat laboratorike, ishte e paparashikueshme. Dukej në të kaluarën se këtë mund ta realizonim në epidemitë e mëparshme, prandaj nuk e kisha paramenduar se do të ishte kaq problematike sa ç’ka rezultuar në këtë situatë”.

Ajo shton se distancimi social dhe vetë-izolimi janë masa të efektshme për të mbrojtur veten dhe komunitetin, ndërkohë që shkenca shpejton për të gjetur një zgjidhje.

Marrë nga VOA

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje