"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS, por ti nuk je i ftuar! ...
Ish-ushtarak dhe njohës i armëve/ Kush është Violand Braçellari, 43-vjeçari që vrau një polic e...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
KOSOVË- Në kuadër të masave për rimëkëmbje ekonomike, Qeveria e Kosovës është duke menduar që t’u mundësojë qytetarëve tërheqjen e një shume të mjeteve nga llogaria e tyre në Fondin e Kursimeve Pensionale të Kosovës (Trust). Në fakt, është thënë se qytetarët mund të tërheqin 10% të shumës së parave që kanë në kursime. Mirëpo, deri më tani, nuk ka asnjë lëvizje konkrete për këtë çështje.
Loja me këto para është duke u bërë mes Ministrisë së Financave, Trustit dhe Kuvendit të Kosovës. Këto institucione kanë versione të ndryshme për çështjen e tërheqjes së parave. Ministria e Financave, në sqarimin e fundit publik për këtë çështje, ka thënë se nuk do të ketë kompensim të tërheqjes së 10% nga Trusti Pensional. MF-ja e ka paraparë se ky vendim është më i drejtë për shkak të mjeteve në diferencë të qytetarëve.
“Ministria e Financave ka marrë vendim që të mos kompensohen mjetet e tërhequra nga Trusti. Kjo pasi e kemi parë se ka një diferencë të madhe në pasqyrën e qytetarëve. Kemi qytetarë që kanë vetëm 100 euro dhe të tjerë me 5 mijë ose 10 mijë euro. Atëherë kjo do të ishte e padrejtë që të kompensohen këto mjete”.
Ky institucion, po ashtu ka konfirmuar se është paraparë tërheqja e 10% të kursimeve nga Trusti i Pensioneve.
“Ministria e Financave njofton qytetarët e Kosovës se Qeveria e Kosovës, në kuadër të programit për rimëkëmbjen ekonomike, e ka paraparë edhe tërheqjen e 10% të kursimeve nga Trusti i Pensioneve. Mirëpo, qytetarët të cilët bëjnë tërheqjen e 10%, nuk do të kompensohen nga Qeveria për shumën e tërhequr”, ka sqaruar Ministria e Financave. Fondi i Kursimeve Pensionale i Kosovës ka thënë diçka tjetër lidhur me këto para.
Në Trust kanë treguar se për t’u bërë i mundur propozimi për tërheqjen e 10% të kursimeve pensionale duhet ndryshuar ligji.
“Kontribuues të nderuar, një njoftim sqarues i Ministrisë së Financave lidhur me kompensimin e 10% ka qarkulluar tashmë nëpër media dhe ka krijuar përshtypjen te qytetarët sikur tashmë lejohet tërheqja e kursimeve pensionale nga Trusti. Informacioni i dhënë në atë sqarim nuk është i plotë”, kanë treguar në Trust. Fondi i Kursimeve Pensionale thotë qartë se tani, vendimi është në duart e Kuvendit të Kosovës.
“Ju konfirmojmë se për t’u bërë i mundur propozim-plani i Qeverisë për 10% duhet patjetër të ndryshohet ligji në fuqi për fondet pensionale në Kosovë. Ky ligj, siç dihet, mund të ndryshohet vetëm nga Kuvendi i Kosovës, dhe deri tek ai ndryshim ka procedura për t’u kryer. Andaj, lutemi që të prisni njoftimin tonë për hapat e mëtutjeshëm. Pra, jua përsërisim, 10% ende nuk mund të tërhiqet sepse nuk ka ndryshuar ligji”.
Kurse në një deklaratë publike, ministrja e Financave, Hykmete Bajrami, pati thënë se Projektligji, i cili do të lejonte tërheqjen e 10% të kontributeve nga Trusti, do të dalë për votim në Kuvend. Mirëpo, deri më tani, kjo nuk ka ndodhur.
Pro dhe kundër prekjes së parave në Trust
Ish-ministri i Financave dhe Transfereve në Qeverinë e Kosovës të udhëhequr nga Albin Kurti, ka shpalosur disa nga arsyet se pse nuk duhet të preken kursimet e qytetarëve nga Fondi Pensional. Më tej, ish-ministri ka deklaruar se promovimi i idesë së përdorimit të një pjese të kursimeve pensionale i ngjan një mashtrimi optik. Bislimi ka thënë se tërheqja e mjeteve nga Trusti me kaq lehtësi dërgon një mesazh të keq te të gjithë “që brengosemi për sigurinë e kursimeve individuale”.
“Tërheqja e mjeteve nga Trusti me kaq lehtësi dërgon një mesazh të keq tek të gjithë ne që brengosemi për sigurinë e kursimeve tona individuale. Në një kontekst të tillë, edhe pavarësia menaxhuese e Trustit ndihet e atakuar, e kjo pastaj shumë lehtë mund të përkthehet në performancë nën optimale në investimin e mjeteve të Fondit. Rezultati final do të ishte ulja e përfitimeve të secilit prej nesh në momentin e pensionimit, që nënkupton që papërgjegjësia momentale e qeverisë mund të prodhojë dëme afatgjata për secilin pensionist, përfshirë këtu edhe ata që vendosin të mos e shfrytëzojnë këtë mundësi tani”.
Bislimi ka treguar se ndërhyrja në mjetet e Trustit është një mekanizëm i paligjshëm, vështirë i menaxhueshëm dhe me pasoja afatgjatë për shëndetin e Fondit. “Mjetet e deponuara në llogaritë e trustit pensional derdhen në llogari individuale dhe menaxhohen nga një institucion apo fond, të cilin ligji e klasifikon si person juridik të pavarur. Pra janë mjete personale të qytetarëve e që menaxhohen nga një fond krejtësisht i pavarur nga qeveria.
Rrjedhimisht të fusësh duart në mjetet e fondit është ngjashëm me futjen e duarve nëpër xhepat privatë të qytetarëve. Bazamenti i funksionimit të këtyre llogarive dhe kësaj forme të mbulimit të kostos së pleqërisë qëndron në besimin e qytetarëve që mjetet janë të tyre dhe që askush (madje as qeveria) nuk mund të shërbehet me to për të zgjidhur problemet e saj”.
Njohësi i ekonomisë dhe statistikave, Erton Bega, është pro përdorimit të 10% të Trustit si mekanizëm i rimëkëmbjes ekonomike. “Përdorimi i 10% (apo sa të vendoset) të Trustit si mekanizëm i rimëkëmbjes ekonomike është efektiv pasi ndihmon në mirëmbajtjen e fuqisë blerëse dhe shpërndarja proporcionale e tij do të siguronte mirëmbajtjen e standardit jetësor të secilit, financimi i të cilit në tërësi nga shteti, për të gjithë proporcionalisht, do të shihej si shpërblim për kontribute ndaj shtetit në të kaluarën”.
Ai thotë se garancia e qeverisë për kompensimin e mjeteve të tërhequra nga Trusti është e mjaftueshme që ky organ i pavarur të veprojë pas ndryshimeve ligjore dhe kontribuuesit të mos kenë dilema për kohën e pleqërisë.
“Masat paraprake ishin masa sociale emergjente që nuk u ekzekutuan me kohë kjo ka thelluar në vetvete krizën ekonomike në ardhje!
Garancia e qeverisë për kompensimin e mjeteve të tërhequra nga Trusti është e mjaftueshme që ky organ i pavarur të veprojë sipas ndryshimeve ligjore dhe kontribuuesit të mos kenë dilema për kohën e pleqërisë. Ndarja e tyre në kategori dhe nënvlerësimi i kësaj mase, që përfshin mbi 600 mijë qytetarë, përveç politikisht, nuk mund të kundërshtohet me argumente ekonomike”.
Mbi 37% e qytetarëve duan t’i tërheqin kursimet
Kompania e hulumtimeve Pyper ka realizuar një hulumtim lidhur me këtë fond, duke përfshirë këtu edhe temat e rimëkëmbjes ekonomike, si dhe mundësinë e tërheqjes së parave nga Fondi i Kursimeve Pensionale të Kosovës.
Sondazhi i realizuar është kryer me një kampion jo të rastësishëm me rreth 1,000 persona anembanë Kosovës, ku kanë marrë pjesë qytetarë të klasave të ndryshme që përputhen me kriteret e Pakos Emergjente për të përfituar ndonjë lloj ndihme. Më saktësisht, kanë marrë pjesë qytetarë që janë punëdhënës në vështirësi si rezultat i COVID-19, përfitues të skemave sociale/pensionale, punëtorë të sektorit publik dhe privat gjatë kohës së shfaqjes së pandemisë në Kosovë.
Sa u përket të dhënave mbi punëtorët e sektorit privat, vështirësia e mbulimit të shpenzimeve personale, si rezultat i vonesës në mbulimin e pagës nga pako emergjente, është vlerësuar të jetë 6.17, në një shkallë 0-10, ku 0 nënkuptonte “aspak” dhe 10 nënkuptonte “shumë”.
Veç punëtorëve, çështje problematike janë raportuar edhe nga pronarët e bizneseve (21 në total), që kanë marrë pjesë në hulumtim, si rezultat i mosrealizimit i të gjitha pagesave për punëtorë nga qeveria. Më saktësisht, 33.33% e pronarëve të bizneseve kanë pohuar se u është dashur të pushojnë nga puna ndonjë punëtor, pasi nuk kanë mundur t’ua mbulojnë pagën. Njëkohësisht, edhe 19.05% e pronarëve të bizneseve kanë deklaruar se ndonjë punëtor ka dhënë dorëheqje pasi nuk kanë mundur t’ia mbulojnë pagën.
Më tej, prej numrit total të të anketuarve, 74.67% e tyre pajtohen/pajtohen plotësisht se si rezultat i moszbatimit total të Pakos Emergjente, numri i bizneseve që do të falimentojnë do të jetë i lartë. Në anën tjetër, kësisoj nuk mendojnë 9.30%. Për më tepër, Qeveria Hoti ka paraparë të inkuadrojë në ekonomi një përqindje, apo 10% të Fondit të Kursimeve Pensionale të Kosovës si mënyrë e rimëkëmbjes ekonomike. Për dallim prej 24.10% të pjesëmarrësve që e kanë konsideruar si vendim jo të duhur, po i njëjti vendim është konsideruar si i duhur nga 37.67% e pjesëmarrësve.
Sidoqoftë, plani për të funksionalizuar tërheqjen e 10% të parave nga Trusti është aktualisht në procesim. Mirëpo, kjo përqindje nuk po konsiderohet e mjaftueshme nga mjaft pjesëmarrës. Me fjalë tjera, 37.19% vlerësojnë se përqindja që mund të tërhiqet nga Trusti duhet të jetë më lart se 10%, ndërsa 6.74% vlerësojnë se duhet të jetë më e vogël se 10%. Vetëm 12.33% konsiderojnë se 10% është e mjaftueshme. E veç kësaj, 20.02% konsiderojnë se kjo përqindje e Fondit të Kursimeve Pensionale të Kosovës nuk duhet përdorur për rimëkëmbje ekonomike.
Përveç kësaj, hulumtimi i Pyper është fokusuar edhe në matjen e gjasave për tërheqjen e 10% nga ana e qytetarëve. Përgjigjja më e klikuar rreth kësaj ka qenë se ka shumë gjasa me 24%, ka gjasa me 22.3%, nuk ka gjasa me 15.84% si dhe nuk ka aspak gjasa me 8.92%. Mirëpo, e rëndësishme të theksohet është se ky 10% nuk do të jetë ndihmesë për të gjithë, pasi siç tregojnë të dhënat 28.94% e pjesëmarrësve kanë deklaruar se nuk kanë kursime në Trust.
Në Trust janë të grumbulluara mbi 2 miliardë euro
Të gjithë të punësuarit e regjistruar në Kosovë paguajnë 10% kontribute pensionale nga paga e tyre, përkatësisht 5% paguan punëdhënësi, kurse 5% paguhen nga paga e të punësuarit. Deri më tani, 2 miliardë euro ka arritur vlera e mjeteve të rreth 700 mijë kontribut-paguesve në Kosovë, që i menaxhon Fondi i Kursimeve Pensionale.
Fondi i Kursimeve Pensionale të Kosovës është institucion publik i pavarur dhe jofitimprurës, i themeluar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës.
Fondi është krijuar sipas modelit të kontributeve pensionale të përcaktuara, që nënkupton se secili kontribuues kursen për pension në një llogari personale. Mandati i këtyre kursimeve është specifik, pasi ato me legjislacionin në fuqi mund të përdoren vetëm për pension – dhe nuk mund të përdoren ose tërhiqen përpara moshës së pensionimit për asnjë arsye tjetër.
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
TIRANË- Nga 1 maji në 14 korrik, numri i bizneseve që kanë kaluar në status pasiv është rritur me 54% me bazë vjetore. Sipërmarrësit shprehen se mungesa e ...
TIRANË- Sot nuk është dita ideale për plazh. Sipas parashikimit që bëhet nga Shërbimi Metreologjik Ushtatarak, gjysma e ditës do të jetë me vranësira dhe m...
Shumë prindër adoleshentësh ankohen këtë periudhë, se fëmijëve të tyre, ju është prishur totalisht regjimi. Flenë gjithë ditën dhe rrinë zgjuar gjithë natën.Bru...
TIRANË- Bashkia e Tiranës vijon punën me intensitet të plotë për mirëmbajtjen e rrugëve. Kryebashkiaku Erion Veliaj ka publikuar foto nga puna e ekipit të ...
TIRANË- Sot parashikohet një mot i kthellët, por nuk do të mungojnë as vranësirat. Sipas një parashikimi nga Shërbimi Metreologjik Ushtarak, bëhet me dije ...
Mora përsipër të sqaroj lidhur me vërejtjet e rëna në media për administratorët e restoranteve dhe hoteleve në Shqipëri që nuk ulin çmimet në këtë kohë p...
Bashkia Ura Vajgurore nga sot quhet Dimal. Propozimi për ndryshimin e emrit pas zbulimit të rrënojave tek qyteti antik i periudhës ilire në kodrën e qytetit.“Zb...
TIRANË- Kreu i Shoqatës së Hotelerisë dhe Turizmit Zak Topuzi e ka konsideruar të padrejtë mbylljen e disa pishinave dhe lejimi e aktivitetit për disa të t...
Shtetasit që kanë hyrë në Shqipëri në muajin qershor ekskluzivisht për pushime a vizita janë 72 % më pak se në të njëjtën periudhë të një viti më parë. Gjendjen...
Europa, ashtu si pjesa tjetër e botës, po përballet me një krizë të zgjatur. Një element i distancimit shoqëror – i detyrueshëm ose i vullnetshëm – do të jetë m...
