LIVE UPDATES
Ekonomi

Kosova, loja me milionat e Trustit në kohë pandemie

26 Korrik 2020, 11:31 Nga DOSJA
Kosova, loja me milionat e Trustit në kohë pandemie

KOSOVË- Në kuadër të masave për rimëkëmbje ekonomike, Qeveria e Kosovës është duke menduar që t’u mundësojë qytetarëve tërheqjen e një shume të mjeteve nga llogaria e tyre në Fondin e Kursimeve Pensionale të Kosovës (Trust). Në fakt, është thënë se qytetarët mund të tërheqin 10% të shumës së parave që kanë në kursime. Mirëpo, deri më tani, nuk ka asnjë lëvizje konkrete për këtë çështje.

Loja me këto para është duke u bërë mes Ministrisë së Financave, Trustit dhe Kuvendit të Kosovës. Këto institucione kanë versione të ndryshme për çështjen e tërheqjes së parave. Ministria e Financave, në sqarimin e fundit publik për këtë çështje, ka thënë se nuk do të ketë kompensim të tërheqjes së 10% nga Trusti Pensional. MF-ja e ka paraparë se ky vendim është më i drejtë për shkak të mjeteve në diferencë të qytetarëve.

“Ministria e Financave ka marrë vendim që të mos kompensohen mjetet e tërhequra nga Trusti. Kjo pasi e kemi parë se ka një diferencë të madhe në pasqyrën e qytetarëve. Kemi qytetarë që kanë vetëm 100 euro dhe të tjerë me 5 mijë ose 10 mijë euro. Atëherë kjo do të ishte e padrejtë që të kompensohen këto mjete”.

Ky institucion, po ashtu ka konfirmuar se është paraparë tërheqja e 10% të kursimeve nga Trusti i Pensioneve.
“Ministria e Financave njofton qytetarët e Kosovës se Qeveria e Kosovës, në kuadër të programit për rimëkëmbjen ekonomike, e ka paraparë edhe tërheqjen e 10% të kursimeve nga Trusti i Pensioneve. Mirëpo, qytetarët të cilët bëjnë tërheqjen e 10%, nuk do të kompensohen nga Qeveria për shumën e tërhequr”, ka sqaruar Ministria e Financave. Fondi i Kursimeve Pensionale i Kosovës ka thënë diçka tjetër lidhur me këto para.
Në Trust kanë treguar se për t’u bërë i mundur propozimi për tërheqjen e 10% të kursimeve pensionale duhet ndryshuar ligji.

“Kontribuues të nderuar, një njoftim sqarues i Ministrisë së Financave lidhur me kompensimin e 10% ka qarkulluar tashmë nëpër media dhe ka krijuar përshtypjen te qytetarët sikur tashmë lejohet tërheqja e kursimeve pensionale nga Trusti. Informacioni i dhënë në atë sqarim nuk është i plotë”, kanë treguar në Trust. Fondi i Kursimeve Pensionale thotë qartë se tani, vendimi është në duart e Kuvendit të Kosovës.

“Ju konfirmojmë se për t’u bërë i mundur propozim-plani i Qeverisë për 10% duhet patjetër të ndryshohet ligji në fuqi për fondet pensionale në Kosovë. Ky ligj, siç dihet, mund të ndryshohet vetëm nga Kuvendi i Kosovës, dhe deri tek ai ndryshim ka procedura për t’u kryer. Andaj, lutemi që të prisni njoftimin tonë për hapat e mëtutjeshëm. Pra, jua përsërisim, 10% ende nuk mund të tërhiqet sepse nuk ka ndryshuar ligji”.

Kurse në një deklaratë publike, ministrja e Financave, Hykmete Bajrami, pati thënë se Projektligji, i cili do të lejonte tërheqjen e 10% të kontributeve nga Trusti, do të dalë për votim në Kuvend. Mirëpo, deri më tani, kjo nuk ka ndodhur.

Pro dhe kundër prekjes së parave në Trust

Ish-ministri i Financave dhe Transfereve në Qeverinë e Kosovës të udhëhequr nga Albin Kurti, ka shpalosur disa nga arsyet se pse nuk duhet të preken kursimet e qytetarëve nga Fondi Pensional. Më tej, ish-ministri ka deklaruar se promovimi i idesë së përdorimit të një pjese të kursimeve pensionale i ngjan një mashtrimi optik. Bislimi ka thënë se tërheqja e mjeteve nga Trusti me kaq lehtësi dërgon një mesazh të keq te të gjithë “që brengosemi për sigurinë e kursimeve individuale”.

“Tërheqja e mjeteve nga Trusti me kaq lehtësi dërgon një mesazh të keq tek të gjithë ne që brengosemi për sigurinë e kursimeve tona individuale. Në një kontekst të tillë, edhe pavarësia menaxhuese e Trustit ndihet e atakuar, e kjo pastaj shumë lehtë mund të përkthehet në performancë nën optimale në investimin e mjeteve të Fondit. Rezultati final do të ishte ulja e përfitimeve të secilit prej nesh në momentin e pensionimit, që nënkupton që papërgjegjësia momentale e qeverisë mund të prodhojë dëme afatgjata për secilin pensionist, përfshirë këtu edhe ata që vendosin të mos e shfrytëzojnë këtë mundësi tani”.

Bislimi ka treguar se ndërhyrja në mjetet e Trustit është një mekanizëm i paligjshëm, vështirë i menaxhueshëm dhe me pasoja afatgjatë për shëndetin e Fondit. “Mjetet e deponuara në llogaritë e trustit pensional derdhen në llogari individuale dhe menaxhohen nga një institucion apo fond, të cilin ligji e klasifikon si person juridik të pavarur. Pra janë mjete personale të qytetarëve e që menaxhohen nga një fond krejtësisht i pavarur nga qeveria.

Rrjedhimisht të fusësh duart në mjetet e fondit është ngjashëm me futjen e duarve nëpër xhepat privatë të qytetarëve. Bazamenti i funksionimit të këtyre llogarive dhe kësaj forme të mbulimit të kostos së pleqërisë qëndron në besimin e qytetarëve që mjetet janë të tyre dhe që askush (madje as qeveria) nuk mund të shërbehet me to për të zgjidhur problemet e saj”.

Njohësi i ekonomisë dhe statistikave, Erton Bega, është pro përdorimit të 10% të Trustit si mekanizëm i rimëkëmbjes ekonomike. “Përdorimi i 10% (apo sa të vendoset) të Trustit si mekanizëm i rimëkëmbjes ekonomike është efektiv pasi ndihmon në mirëmbajtjen e fuqisë blerëse dhe shpërndarja proporcionale e tij do të siguronte mirëmbajtjen e standardit jetësor të secilit, financimi i të cilit në tërësi nga shteti, për të gjithë proporcionalisht, do të shihej si shpërblim për kontribute ndaj shtetit në të kaluarën”.

Ai thotë se garancia e qeverisë për kompensimin e mjeteve të tërhequra nga Trusti është e mjaftueshme që ky organ i pavarur të veprojë pas ndryshimeve ligjore dhe kontribuuesit të mos kenë dilema për kohën e pleqërisë.
“Masat paraprake ishin masa sociale emergjente që nuk u ekzekutuan me kohë kjo ka thelluar në vetvete krizën ekonomike në ardhje!

Garancia e qeverisë për kompensimin e mjeteve të tërhequra nga Trusti është e mjaftueshme që ky organ i pavarur të veprojë sipas ndryshimeve ligjore dhe kontribuuesit të mos kenë dilema për kohën e pleqërisë. Ndarja e tyre në kategori dhe nënvlerësimi i kësaj mase, që përfshin mbi 600 mijë qytetarë, përveç politikisht, nuk mund të kundërshtohet me argumente ekonomike”.

Mbi 37% e qytetarëve duan t’i tërheqin kursimet

Kompania e hulumtimeve Pyper ka realizuar një hulumtim lidhur me këtë fond, duke përfshirë këtu edhe temat e rimëkëmbjes ekonomike, si dhe mundësinë e tërheqjes së parave nga Fondi i Kursimeve Pensionale të Kosovës.

Sondazhi i realizuar është kryer me një kampion jo të rastësishëm me rreth 1,000 persona anembanë Kosovës, ku kanë marrë pjesë qytetarë të klasave të ndryshme që përputhen me kriteret e Pakos Emergjente për të përfituar ndonjë lloj ndihme. Më saktësisht, kanë marrë pjesë qytetarë që janë punëdhënës në vështirësi si rezultat i COVID-19, përfitues të skemave sociale/pensionale, punëtorë të sektorit publik dhe privat gjatë kohës së shfaqjes së pandemisë në Kosovë.

Sa u përket të dhënave mbi punëtorët e sektorit privat, vështirësia e mbulimit të shpenzimeve personale, si rezultat i vonesës në mbulimin e pagës nga pako emergjente, është vlerësuar të jetë 6.17, në një shkallë 0-10, ku 0 nënkuptonte “aspak” dhe 10 nënkuptonte “shumë”.

Veç punëtorëve, çështje problematike janë raportuar edhe nga pronarët e bizneseve (21 në total), që kanë marrë pjesë në hulumtim, si rezultat i mosrealizimit i të gjitha pagesave për punëtorë nga qeveria. Më saktësisht, 33.33% e pronarëve të bizneseve kanë pohuar se u është dashur të pushojnë nga puna ndonjë punëtor, pasi nuk kanë mundur t’ua mbulojnë pagën. Njëkohësisht, edhe 19.05% e pronarëve të bizneseve kanë deklaruar se ndonjë punëtor ka dhënë dorëheqje pasi nuk kanë mundur t’ia mbulojnë pagën.

Më tej, prej numrit total të të anketuarve, 74.67% e tyre pajtohen/pajtohen plotësisht se si rezultat i moszbatimit total të Pakos Emergjente, numri i bizneseve që do të falimentojnë do të jetë i lartë. Në anën tjetër, kësisoj nuk mendojnë 9.30%. Për më tepër, Qeveria Hoti ka paraparë të inkuadrojë në ekonomi një përqindje, apo 10% të Fondit të Kursimeve Pensionale të Kosovës si mënyrë e rimëkëmbjes ekonomike. Për dallim prej 24.10% të pjesëmarrësve që e kanë konsideruar si vendim jo të duhur, po i njëjti vendim është konsideruar si i duhur nga 37.67% e pjesëmarrësve.

Sidoqoftë, plani për të funksionalizuar tërheqjen e 10% të parave nga Trusti është aktualisht në procesim. Mirëpo, kjo përqindje nuk po konsiderohet e mjaftueshme nga mjaft pjesëmarrës. Me fjalë tjera, 37.19% vlerësojnë se përqindja që mund të tërhiqet nga Trusti duhet të jetë më lart se 10%, ndërsa 6.74% vlerësojnë se duhet të jetë më e vogël se 10%. Vetëm 12.33% konsiderojnë se 10% është e mjaftueshme. E veç kësaj, 20.02% konsiderojnë se kjo përqindje e Fondit të Kursimeve Pensionale të Kosovës nuk duhet përdorur për rimëkëmbje ekonomike.

Përveç kësaj, hulumtimi i Pyper është fokusuar edhe në matjen e gjasave për tërheqjen e 10% nga ana e qytetarëve. Përgjigjja më e klikuar rreth kësaj ka qenë se ka shumë gjasa me 24%, ka gjasa me 22.3%, nuk ka gjasa me 15.84% si dhe nuk ka aspak gjasa me 8.92%. Mirëpo, e rëndësishme të theksohet është se ky 10% nuk do të jetë ndihmesë për të gjithë, pasi siç tregojnë të dhënat 28.94% e pjesëmarrësve kanë deklaruar se nuk kanë kursime në Trust.

Në Trust janë të grumbulluara mbi 2 miliardë euro

Të gjithë të punësuarit e regjistruar në Kosovë paguajnë 10% kontribute pensionale nga paga e tyre, përkatësisht 5% paguan punëdhënësi, kurse 5% paguhen nga paga e të punësuarit. Deri më tani, 2 miliardë euro ka arritur vlera e mjeteve të rreth 700 mijë kontribut-paguesve në Kosovë, që i menaxhon Fondi i Kursimeve Pensionale.
Fondi i Kursimeve Pensionale të Kosovës është institucion publik i pavarur dhe jofitimprurës, i themeluar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës.

Fondi është krijuar sipas modelit të kontributeve pensionale të përcaktuara, që nënkupton se secili kontribuues kursen për pension në një llogari personale. Mandati i këtyre kursimeve është specifik, pasi ato me legjislacionin në fuqi mund të përdoren vetëm për pension – dhe nuk mund të përdoren ose tërhiqen përpara moshës së pensionimit për asnjë arsye tjetër.

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi avdullah hoti loja me trustin plani i rimekembjes avdullah hoti loja me trustin plani i rimekembjes

Sondazh

Poll

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre adoleshentë

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre adoleshentë

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta