LIVE UPDATES
Bota

Kampione SARS-i e MERS-i në bagazhe: Raporti i FBI mbi ‘rrezikun e biosigurisë’ së Kinës

1 Prill 2020, 10:23 Nga DOSJA

KINË– Biologu u tha agjentëve se një koleg në Kinë i kishte kërkuar që t’ia dorëzojë shishkat një studiuesi në një institut amerikan. Megjithatë, pasi shqyrtuan shishkat, agjentët doganorë arritën në një përfundim alarmant.

“Inspektimi i mbishkrimeve në shishkat dhe marrësi i porosisë bënë që personeli i inspektimit të besojë se materialet e përfshira brenda shishkave mund të jenë të dobishme për Sindromin e Frymëmarrjes në Lindjen e Mesme (MERS) dhe atë të Sindromës së SARS”, thotë një raport i paklasifikuar i inteligjencës taktike të FBI-së.

Raporti, i shkruar nga Njësia e Inteligjencës Kimike dhe Biologjike e Drejtorisë së Armëve të Shkatërrimit në Masë të FBI (WMDD), nuk jep emrin e shkencëtarit kinez që mbante mostrat e dyshuara në ndihmë të SARS dhe MERS sipas tij, apo edhe emrin e marrësit të supozuar në SHBA, por FBI konkludoi që incidenti dhe dy raste të tjera të cituara në raport, ishin pjesë e një modeli alarmues.

“Drejtoria e Armëve të Shkatërrimit në Masë vlerëson se studiuesit shkencorë të huaj që transportojnë në bagazhet e tyre personale të transportit materiale biologjike të padeklaruara dhe të padokumentuara në Shtetet e Bashkuara të Amerikës paraqesin një rrezik të biosigurisë së SHBA”, citohet në raport. “WMDD e bën këtë vlerësim me besim të lartë bazuar në raportimin e dëshmisë okulare të drejtpërdrejtë.”

Raporti, i cili doli më shumë se dy muaj para se Organizata Botërore e Shëndetësisë të mësonte për një sërë rastesh se pneumonia në Wuhan që shpërtheu ishte COVID-19, duket se është pjesë e një shqetësimi më të madh të FBI-së për përfshirjen e Kinës në kërkime shkencore në SHBA. Ndërsa raporti u referohet gjerësisht studiuesve të huaj, të tre rastet e përmendura përfshijnë shtetasit kinezë.

Në rastin e shishkave të dyshuara për kurimin e SARS dhe MERS, raporti i inteligjencës citon një dokument tjetër të klasifikuar që mbishkruhet “FISA”, që do të thotë se ai përmban informacione të mbledhura në bazë të Ligjit për Mbikëqyrjen e Inteligjencës së Huaj. Një rast tjetër, i cituar në raport, dukej se përfshinte llojet e gripit, dhe një i tretë u dyshua E. coli.

FBI nuk deklaron saktësisht se çfarë lloj rreziku të biosigurisë mund të paraqesin këto raste, por Raina MacIntyre, një profesoreshë e biosigurisë globale në Universitetin e New South Wales në Sidnei, tha se FBI duket se është e shqetësuar për hulumtime të përdorimit të dyfishtë që do të ishin përdoret për bioterrorizmin. Dhe nëse mostrat e paligjshme të cituara në raport po silleshin në SHBA, thotë ajo, trafiku ka të ngjarë të jetë për të dyja qëllimet.

“Si mund ta dish se çfarë po sjellin brenda dhe nxjerrin jashtë nëse nuk ekziston një pikë mbikëqyrjeje gjithëpërfshirëse?” pyeti ajo. “Nëse në një mënyrë apo tjetrën materiali po lëviz nga diku në diku tjetër, do të ishit shumë naivë të supozonit se për çfarë do të përdorej”.

Gjenerali në pension i Forcave të Armatosura Robert Spalding, i cili punoi në çështjet e Kinës në Këshillin e Sigurisë Kombëtare nën administrimin e Trump, tha se “ekziston një kërcënim” i paraqitur nga shtetasit kinezë që mbajnë mostra biologjike, por beson se ka gjasa “që transportuesi … të jetë dikush që nuk është i ndërgjegjshëm për atë që transporton, duke e bërë të vështirë përcaktimin e qëllimit. “Disa ka të ngjarë të jenë të qëllimshme, për të testuar aftësinë tonë për të identifikuar dhe përgjuar. Të tjerët mund të jenë oportunistë”, tha ai.

Raporti i FBI-së i referohet të dyja rasteve; si atij të biosigurisë, që bën fjalë për keqpërdorimin e qëllimshëm të patogjenëve që shërbejnë  për bioterrorizmin,po ashtu edhe lëshimit aksidental të këtyre patogjenëve që shërbejnë për biombrojtjen. FBI nuk pranoi të komentojë raportin.

Shqetësimet për biosigurinë kineze nuk janë të reja. Për shembull, shpërthimi i SARS në 2003 u pasua nga disa incidente të infeksioneve të shkaktuara nga aksidente laboratorike, duke përfshirë tetë raste që rezultuan nga keqmenaxhimi në Institutin Kinez të Virologjisë në Pekin.

“Ka pasur raste në të kaluarën kur një variant i një lloji të pandemisë së gripit kishte shpëtuar nga një laborator për shkak të keqmenaxhimit,” tha Elsa Kania, një bashkëpunëtore me shumë eksperiencë në Qendrën për një Siguri të Re Amerikane.

“Por problemi nuk është i kufizuar vetëm tek studiuesit kinezë, edhe nëse ato raste kanë qenë të spikatura”, vazhdoi ajo. “Sigurisht që është një rrezik i biosigurisë kur dikush transporton materiale në një mënyrë të fshehtë sepse … ka pasur disa incidente kur kjo ka ndodhur me një sërë studiuesish të kombeve të ndryshme.”

Shqetësimet për zgjidhjen e masave paraprake të biosigurisë së Kinës mund të jenë afatgjata, por pandemia e koronavirus ka të ngjarë të përkeqësojë tensionet midis Pekinit dhe Uashingtonit. Përhapja vjen mes tensioneve tashmë në rritje në marrëdhëniet SHBA-Kinë për çështje që shkojnë nga tregtia deri tek spiunazhi.

Andrew Weber, i cili punoi gjatë administratës së Obamës si ndihmës sekretar i mbrojtjes për programet e mbrojtjes bërthamore, kimike dhe biologjike, tha se marrëdhëniet me Kinën në shkencat biologjike janë përkeqësuar në vitet e fundit.

“Pas SARS, kur Kina kishte nevojë për ndihmë teknike, ajo kishte një marrëdhënie të fortë me [Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve]. Ata ishin transparentë, sepse e kuptuan se mbulimi i një shpërthimi të atillë u kushtoi shtrenjtë,” tha Weber, aktualisht anëtar me eksperiencë në Këshillin e Rreziqeve Strategjike. “Vitet e fundit ata janë forcuar, duke e bërë më të vështirë bashkëpunimin ndërkombëtar.”

Javët e fundit, megjithatë, këto tensione janë rritur me shpejtësi, në një kohë kur presidenti Trump e quan COVID-19 “Virusin Kinez”, ndërsa Pekini nga ana e tij ka promovuar teori konspirative që pretendojnë se virusi ka origjinën në një laborator të armëve në SHBA.

Shumë shkencëtarë kanë qenë të bindur se virusi nuk është një armë, as nga Shtetet e Bashkuara dhe as nga Kina. “Nuk ka ende asnjë bazë për të dyshuar se është një konstruksion laboratorik,” thotë Richard Ebright, profesor i biologjisë kimike në Universitetin Rutgers. “Nuk ka asnjë evidencë që do të shpinte që që ky virus është ndërtuar qëllimisht.”

Megjithatë, Ebright nuk e përjashton mundësinë që përhapja e virusit të fillojë nga biosiguria e dobët në Kinë. Një teori thelbësore është se virusi u hodh nga bota e egër shtazore te njerëzit. Disa studiues spekulojnë se kjo ka ndodhur në një treg të kafshëve të gjalla në Wuhan ku speciet ekzotike shiten për ushqim. Por Ebright gjithashtu vë në dukje se viruse të tilla që jetojnë në botën e egër shtazore janë mbledhur në laboratorë, përfshirë atë në Wuhan. “Prandaj, është gjithashtu një mundësi që ky virus të hyjë në popullatën njerëzore përmes infeksionit aksidental të një punonjësi laboratori që kryen mbledhjen në terren, ose një aksidenti nga një punonjësi laboratori që punon me mostrën në një laborator,” tha ai.

Pavarësisht koronavirusit, përqendrimi i FBI-së në biosigurinë e Kinës duket se është pjesë e dyshimit të gjatë të qeverisë së SHBA-ve për përfshirjen e Kinës në shkencat biologjike. Raste të shumta të mëparshme të profileve të larta të Departamentit të Drejtësisë të përfshira në eksportin e teknologjisë sensitive, kanë përfshirë shkencëtarë kinezë ose persona me lidhje të dyshuara me qeverinë kineze.

Mbi të gjitha, Departamenti i Drejtësisë në janar njoftoi se kishte akuza kundër Charles Lieber, kryetari i Departamentit të Kimisë dhe Biologjisë Kimike të Harvardit, për fshehjen e lidhjeve me qeverinë kineze. “Është një rast i qartë i një konflikti interesi, dhe për fat të keq, nuk është një incident i izoluar,” tha agjenti special i FBI-së Joseph R. Bonavolonta, kreu i zyrës në terren të Bostonit, në njoftimin e akuzave.

Lieber, i cili është i lirë, por me një detyrim prej 1 milion dollarësh, ende nuk ka shprehur një shpjegim për akuzat.

Por përqendrimi i FBI në Kinë dhe te shkencëtarët kinezë po krijon gjithashtu shqetësime midis disa akademikëve, të cilët kanë frikë se mos kjo krijon profil. “Unë jam i shqetësuar se tendenca aktuale e sigurisë kombëtare është drejt profilizimit ndaj njerëzve me origjinë kineze,” tha Nicholas Evans, një profesor ndihmës në Universitetin e Massachusetts Lowell i cili është i specializuar në etikën mjekësore. “Kjo nuk është vetëm raciste, është praktikë e keqe. FBI dhe përpjekjet e tjera të inteligjencës dhe zbatimit të ligjit për të profilizuar kanë qenë shpesh të dëmshme pa na mbrojtur. “

Evans gjithashtu vuri në pikëpyetje përqendrimin e FBI te shkencëtarët që sjellin mostra biologjike në dorë si një kërcënim unik. Ai tregoi shembuj të mëparshëm, si një laborator amerikan në Maine që u gjobit më shumë se një dekadë më parë për importimin e viruseve të gripit të shpendëve shumë patogjenë nga Arabia Saudite.

“FBI pretendon se është e pamundur të përcaktohet saktësisht përmbajtja e mostrave, edhe nëse deklarohet në bazë të ligjeve aktuale të importit,” shkruhej në një email. “Kjo është e vërtetë. Por unë jam skeptik në lidhje me shkallën në të cilën kjo sjellje e veçantë shton rreziqe të konsiderueshme për sigurinë duke pasur parasysh se ka shumë mënyra të tjera për të futur organizmat biologjikë në vend. “

Yanzhong Huang, një drejtues i lartë i Këshillit për Marrëdhëniet me Jashtë, tha se është e vërtetë që Kina ka kohë që ka hendeqe në rregulloret e saj për biosigurinë. “Kjo është arsyeja pse [Presidenti Kinez] Xi [Jinping] në shkurt foli për forcimin e legjislacionit për biosigurinë dhe biombrojtjen,” tha ai.

Ajo histori tashmë ka inkurajuar thashetheme si idea që koronavirusi origjinën e ka si armë biologjike.

Tashmë, me marrëdhëniet e përkeqësuara mes Kinës dhe SHBA-ve, Huang pret që bashkëpunimi në kërkimet biologjike të jetë edhe më i vështirë, duke e kthyer hapa mbrapa atë bashkëpunim për dekada me radhë. “Shpesh argumentoj se angazhimi i SHBA-ve me Kinën është më i suksesshmi në fushën e shëndetit publik,” tha ai. Një bashkëpunim i tillë madje i mbijetoi periudhës së vështirë pas protestave të Sheshit Tiananmen në 1989.

Megjithatë, tanimë ato marrëdhënie po kthehen në kah të kundërt duke shpënë në rritjen e armiqësisë mes dy vendeve.

“Mund të kundërshtoni se shëndeti nuk ka kufij, veçanërisht kur dy vende përballen me këto sfida të përbashkëta. Kjo do të ishte një kohë që këto dy shtete veçanërisht të bashkëpunonin ngushtë,” tha ai. “Por u vërtetua që nuk qe ky rasti.”/yahoo.com/

Marrë nga GazetaSI

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota fbi koronavirusi në kinë mers sars wuhan fbi koronavirusi në kinë mers sars wuhan


Sondazh

Poll

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez