LIVE UPDATES
Bota

Irani/ Sulmi kibernetik shkaktoi mbylljen e pikave të karburantit

26 Tetor 2021, 20:59 Nga DOSJA
Irani/ Sulmi kibernetik shkaktoi mbylljen e pikave të karburantit

IRAN- Një sulm kibernetik bllokoi pikat e karburantit në të gjithë Iranin të martën, duke zemëruar shoferët që prisnin në radhë të gjata. Asnjë grup nuk mori menjëherë përgjegjësinë për sulmin, i cili i bëri të papërdorshme kartat elektronike të lëshuara nga qeveria, që shumë iranianë i përdorin për të blerë karburant të subvencionuar.

Sulmi kishte ngjashmëri me një sulm tjetër, të disa muajve më parë, që dukej se sfidonte drejtpërdrejt udhëheqësin suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, ndërsa ekonomia e vendit po vuan pasojat e sanksioneve amerikane. Problemet ekonomike janë përkeqësuar pasi Shtetet e Bashkuara dhe Irani ende nuk janë rikthyer në marrëveshjen bërthamore të Teheranit me fuqitë botërore, nga e cila Uashingtoni u tërhoq gjatë mandatit të Presidentit Trump.

Televizioni shtetëror citoi një zyrtar të paidentifikuar në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të vendit, që pranoi se ka patur sulm kibernetik, disa orë pasi transmetoi imazhe të radhëve të gjata të makinave që prisnin të funrizoheshin me karburant në Teheran. Gazetarët e Associated Press panë gjithashtu radhë makinash në pikat e furnizimit me karburant në Teheran, dhe pika të tjera karburanti, të mbyllura.

“Kam pritur disa orë që pikat e karburantit të rihapen në mënyrë që të furnizohem”, tha një motoçiklist që pranoi të identifikohej vetëm me emrin Farzin. “Nuk ka karburant kudo që shkoj“, shtoi ai.

Agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve ISNA, e cila fillimisht e quajti incidentin një sulm kibernetik, tha se kishte parë njerëz që përpiqeshin të blinin karburant me një kartë të lëshuar nga qeveria, por ata merrnin një mesazh që thoshte “sulmi kibernetik 64411”. Shumica e iranianëve mbështeten në subvencione për të blerë karburant për automjetet e tyre, veçanërisht tani që ekonomia e vendit po ndeshet me probleme.

Ndërsa ISNA nuk e shpjegoi rëndësinë e mesazhit, numri brenda tij është i lidhur me një linjë telefonike të kontrolluar nga zyra e Khameneit që trajton pyetjet rreth ligjit islamik. ISNA më vonë hoqi raportimet e saj për këtë incident, duke pretenduar se edhe vetë ajo kishte qenë objekt i një sulmi kibernetik. Pretendime të tilla nxirren shpesh, kur lajmet e publikuara nga mediat iraniane zemërojnë qeverinë.

Kanalet satelitore në gjuhën farsi jashtë vendit, publikuan video të xhiruara me sa duket nga shoferët në Isfahan, një qytet i madh iranian, duke treguar tabela elektronike në të cilat thuhej: “Khamenei! Ku është karburanti ynë?” Një tjetër thoshte: “Karburant falas në pikën e furnizimit me karburant në Jamaran”, një referencë për shtëpinë e udhëheqësit suprem të ndjerë Ayatollah Ruhollah Khomeini.

Televizioni shtetëror tha se zyrtarët e Ministrisë së Naftës po mbanin një “takim urgjent” për të zgjidhur problemin. Disa pika karburanti që pranojnë vetëm para në dorë dhe nuk janë pjesë e rrjetit të kartave të subvencioneve vazhdojnë të shesin karburant.

Përdorimi i numrit “64411” pasqyron një sulm në korrik që pati në shënjestër sistemin hekurudhor të Iranit, në të cilin u shfaq numri i njejtë. Firma izraelite e sigurisë kibernetike “Check Point” më vonë tha se përgjegjës për sulmin ndaj sistemit hekurudhor ishte një grup hakerësh që e quajnë veten “Indra”, që është emri i perëndisë së luftës në besimin hindu.

“Indra” më parë ka vënë në shënjestër firmat në Siri, ku presidenti Bashar Al Assad ruajti pushtetin me ndihmën e Iranit, gjatë luftës në vendin e tij.

Karburanit i lirë konsiderohet praktikisht një e drejtë në Iran, ku ndodhen rezervat e katërta më të mëdha në botë të naftës së papërpunuar, pavarësisht dekadave të vështira ekonomike.

Subvencionet ua mundësojnë shoferëve iranianë të blejnë karburant me kosto të ulët, rreth 5 centë amerikanë për rreth 3 litra. Sipas kompanisë AAA, çmimi i karburantit në Shtetet e Bashkuara është mesatarisht 89 centë për litër.

Në vitin 2019, Irani u përball me protesta masive në rreth 100 qytete kundër rritjes së çmimit të karburantit. Forcat e sigurisë arrestuan mijëra vetë dhe Amnesty International tha se beson se 304 njerëz u vranë gjatë shtypjes së protestave nga ana e qeverisë. Sulmi kibernetik i së martës përkon me të njëjtin muaj të kalendarit persian në të cilin u zhvilluan protestat kundër rritjes së çmimit të karburanit në 2019.

Irani është përballur me një numër sulmesh kibernetike, duke përfshirë atë që publikoi video të abuzimeve në burgun famëkeq në Evin, në gusht.

Irani shkëputi pjesën më të madhe të infrastrukturës së tij qeveritare nga interneti pasi virusi kompjuterik “Stuxnet”, që besohet gjerësisht se ishte një krijim i përbashkët i Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, ndërpreu mijëra centrifuga iraniane në impiantet bërthamore të vendit në fund të viteve 2000.

Marrë nga VOA

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota bota isna sulm kibernetik ne iran isna sulm kibernetik ne iran

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet