LIVE UPDATES
Insights

Apostujt e Urrejtjes

17 Shtator 2025, 07:52 Nga Ermal Mulosmani
Apostujt e Urrejtjes
Apostujt e Urrejtjes

Apostujt e Urrejtjes
1. Popullsia
Koha që po jetomë shënon padyshim ndryshimin më të madh në historinë e njerëzimit. Duke filluar që nga evolucioni i popullsisë. Trajektorja e popullsisë sipas Worldometer Population është një trajektore krejt e drejtë deri në vitin 1800. Për herë të parë u shënua Shifra 1 miliard njerëz në vitin 1804. Në vitin 1930 ishin 2 miliardë njerëz. Sot janë 8.2 miliardë.

Qartësisht shekulli i 20-të ëshë shekulli ku Bota shënoi bumin më të madh demografik. Nëse u deshën 1930 vjet të bëheshim 2 miliardë njerëz, mjaftuan vetëm 92 të tjera për tu katërfishuar (8 miliardë në 2022). Ky shpërthim lindshmërie dhe rritje jetëgjatësie shënoi edhe kulme të tjera që, sipas meje, e kanë burimin këtu. Teknologjia dhe shkenca bëri kapërcime epokale në kohë fare të shkurtra. Megjithëse gjatë shekullit të lindshmërisë patëm edhe dy luftëra botërore- një fenomen i pangjashëm në histori- popullsia rritej me një ritëm të frikshëm. Në viitn 1970 u shënua rritja më e madhe e popullsisë në histori, popullsia u shtua me 2,07%. Sa për një krahasim, sot rritet mesatarisht me 0,85% dhe është çdo vit në ulje.
2. Revolucioni social
Kultura dhe arti, letërsia, muzika, teatri deri në shekullin e 20-të ishte privilegj i aristokracisë. Shpërthimi demografik i popullsisë e rrëzoi murin ndarës mes klasave. Përpjekjet për demokratizim pas luftës së dytë botërore nxorën artistë të rinj, avangardistë që po shkatërronin klasicizmin dhe mitet e së kaluarës. Bota po ndryshonte me ritëm të frikshëm.
Deri sa erdhëm te revolucioni teknologjik dhe ai social i sotëm. Shoqëritë liberale promovuan të drejtat e njeriut, barazinë, të drejtën për arsimimin etj etj....Fama nuk ishte më çështje aftësish të jashtëzakonshme. Ajo mund të vijë brenda ditës dhe pa mundim. Mjafton një video ekstravagante, një sherr banal apo një ekspozim i tepruar hiresh. U shpik termi "performancë" dhe artist performues.. Një term që ngërthen në vetvete marketimin e produktit artistik, amabalazhimin luksoz të tij. Ti mundet të kesh talent por nëse nuk del në arenën publike të rrjeteve sociale të dëshmosh talentin tënd si “performues” je i destinuar të humbasësh. Ai është faktori X, shqisa e gjashtë.

Shoqëria e sotme ka Perëndi argëtimin në mënyrën më të lehtë të mundshme. Nuk ka më lexues apo artdashës por thjesht klientë dhe konsumatorë. Ose klikues. Kohët moderne kërkojnë që të ndash jetën e përditshme me ndjekësit. Mundësisht edhe ndjesitë më të thella tua bësh të ditura. Ashtu, me sinqeritetin e thellë do fitosh simpatinë e tyre. Idhujt modernë nuk janë më shkrimtarë, muzikantë, piktorë apo skulptorë. Në masë të madhe janë sportistë, ikona mode, aktorë, gangsterë dhe politikanë. Është një rendje e fortë, masive, drejt lehtësisë që gjen mishërimin më domethënës në konsumin e narkotikëve.
3. Urrejtja
Komunikimi masiv, vitrina botërore e rrjeteve sociale, ka nxjerrë në pah jo vetëm cilësitë dhe deliret e gjithësecilit por sidomos urrejtjen që vlon brenda nesh. “Pjesa më e bukur e çdo postimi -më tha një shok imi- janë komentet. Unë as e shoh postimin fare, shkoj direkt te komentet”. Nuk ka rëndësi se çfarë ti ke hedhur në strofkullën e ujqërve socialë, ata do të të masakrojnë. Sidomos nëse ti ke sharë idhullin e tyre, aty pastaj kap nivele astronimike likesh, komentesh, share. Në Amerikë u vra Charli Kirk, një ndër apostujt më të njohur të të djathtës. Një atentat spektakolar nga një vrasës i mbushur me mllef për qasjen joliberale të Kirkut. Atmosfera ngarkohet me jone urrejtjeje dypalëshe. Asnjëherë më parë nuk kisha lexuar komente kaq të gëzuara për vdekjen e një njeriu nga njerëz që i quaja me pikëpamje liberale.
“Është vetvrasje më shumë sesa vrasje”, “Marrtë me vete edhe të tjerë”, “Atje ku ke mëkatuar do të gjesh fundin tënd” etj etj. Një kënaqësi nga vdekja, një thirrje për të vrarë. Edhe liberalët janë pushtuar nga ethet asgjësuese të urrejtjes. Nuk po shkoj më tej në krahun e kundërt ku vetëpërmbajtja apo tolerance asnjëherë nuk është konsideruar virtyt.
Bota po polarizohet frikshëm çdo ditë. Luftërat janë në ajër. Izraelitët po kërkojnë të zhdukin çdo palestinez të mundshëm dhe e bëjnë këtë me referenca biblike apo historike justfikuese. Provo të shkruash pro ose kundër tyre. Menjëherë shfaqen partizanët reciprokë. Mendimet janë shpesh të veshura me stof arsyeje si fillim. Derisa situata përkeqësohet dhe arsyeja griset si rrobë dhe del urrejtja lakuriq. Në Nepal njerëzit ishin gati të digjnin të gjallë udhëheqësit e tyre. Napalm jo Nepal, si në mesjetë. Në Shqipëri bëjmë thirrje që të bëhemi si nepalezët. Dhe sa keq që nuk jemi ashtu – duket sikur thonë. Unë them shyqyr që sjemi ashtu. Nuk e dua dhunën, revolucionin. Çdo pushtet i ardhur me dhunë ka qenë i dhunshëm. Shkojmë në Kosovë, një vend krejt i vogël me popullsi më pak se dy milionë banorë, një shtet i panjohur nga gjysma e botës, një mollë sherri mes Lindjes dhe Perëndimit.
Ka vetëm një aleat Kosova në arenën e egërsirave -fatmirësisht është Luani. Por, çdo ditë që ka falë Zoti flet për broçkulla demokratike si pavarësi, vendosje ligji në veri dhe luftë antikorrupsion. Sikur jeton në një botë liberale të viteve 2000 jo në një arenë egërsisrash që janë gati ta shqyejnë. Është preja më e brishtë e tyre. Në fakt duhet vetëm të rrijë pas luanit dhe të mos bëjë zë. Të marrë edhe frymë përmes gojës së tij, të struket kur është me nerva Luani dhe të thotë “Po” për gjithçka. Dhet ë shpresojë që, duke bërë kështu, Luani nuk do ta lëshojë. Ky vend dy milionësh ka vetëm një çështe madhore të shtruar për zgjidhje: të shkatërrojë të kundërtin e vet.

Në gjyqin e Hagës dje kishte një pohim të përzishëm nga grupi i udhëheqjes së sotme të Kosovës: “Pra, Hashim Thaçi nuk paska qenë udhëheqësi i UÇK-së, kryeheroi dhe legjenda që na shitke mend ne”.

Ata e donin hero në Hagë. Mundësisht vetëm në Hagë. Për aq kohë sa të merrte dënimin. Ta nxirrnin si Kryekomandantt ë UÇK-së, të lidhur me vrasjet, ta dënonin 20 vjet, të kompromentonin luftën çlirimtare të Kosovës, të kompromentonin Amerikën. Këtë ëndërronin. Ndaj u pezmatuan shumë. Unë mendoj se një komb duhet udhëhequr nga disa kode morale jo asgjësuese. Hashim Thaçi i bën punë Kosovës si i pafajshëm. Edhe vetes sigurisht.

E kam shkruar edhe një herë tjetër që për të shkuar përpara duhet vendosur njëherë paqja e brendshme e Kosovës. Duhet që liderët të mos shihen si kafshë që hidhen në arenë, por si njerëz që ulen, flasin gëzohen për njëri tjetrin, ushqejnë paqen. Të mos ushqejnë deliret e urrejtjes por vegzat e arsyes.

ermal mulosmani

Sondazh

Poll
Insights 16 Shtator 2025, 07:28 Ditmir Bushati

Njeriu apo inteligjenca artificiale?

Ditmir Bushati Nuk është një temë debati apo çështje titujsh sensacional vetëm në Shqipëri. Tema ësht&e...

Insights 4 Shtator 2025, 15:08 Klodian Tomorri

Ekspertet e kodit

Klodian Tomorri Te behet veper penale pirja e alkolit ne publik dhe te lejohet prostitucioni-thoshte njeri nga ekspertet e kodit.Ca dmth pirja e alkolit ne...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet