LIVE UPDATES
Insights

A mund të jetë Izraeli anëtar i NATO-së?

Pyetja që kam është, nëse historia do ishte ndryshe sikur Izraeli të kishte qenë antar i NATOs. A do t’i frenonte kjo terroristët e Hamasi-t të cilët përvec të tjerave vranë fëmijë të pafajshëm, për të shkaktuar një luftë mes Iranit dhe Izraelit? A do kishin ata guxim të fusnin NATO në konflikt me Iranin?

25 Nëntor 2023, 12:12 Nga Ben Blushi
A mund të jetë Izraeli anëtar i NATO-së?
Ben Blushi

Disa ditë më parë kur Kosova po luante futboll me Izraelin po mendoja se pse Izraeli nuk është antar i NATOs. Izraeli ka 30 vjet që luan në ligat e Evropës dhe jo të Azisë aty ku e ka vendin. Në shumë kuptime historike, gjeografike dhe strategjike ky vend është më afër Evropës se shumë vende antare të NATOs dhe kjo jo për arsye sportive.

Atëherë pse nuk është në NATO?

Pyetja që kam është, nëse historia do ishte ndryshe sikur Izraeli të kishte qenë antar i NATOs. A do t’i frenonte kjo terroristët e Hamasi-t të cilët përvec të tjerave vranë fëmijë të pafajshëm, për të shkaktuar një luftë mes Iranit dhe Izraelit? A do kishin ata guxim të fusnin NATO në konflikt me Iranin? A do ta frenonte frika e përfshirjes së NATOs në konflikt, vetë Iranin që financion Hamasin? A do ishte më i qetë Libani, i marrë peng nga Hezbollahu, si një shtet kufitar me NATO? A mund të kishte Hezbollah në kufi me NATO? A do ishte vetë Izraeli një shtet më i kujdesshëëm për të respektuar palestinezët, urrejtjen e të cilëve e ka fituar me meritë gjatë 75 viteve të fundit?

Ndoshta po, ndoshta jo. Nëse ka një qind arsye që NATO mos ngatërrohet në atë zonë të botës, ka një mijë arsye për të besuar se prezenca e NATOs atje mund t’i kishte kursyer botës shumë fatkeqësi. Sic ka shumë arsye për të menduar se Izraeli mund të jetë antar i NATOs njëlloj si Turqia apo si Ukraina. Po atëherë pse nuk është Izraeli në NATO? Meqë është jashtë Evropës? Ky nuk është një kriter. Edhe Kanadaja është shumë larg Evropës por është në NATO. NATO nuk ka kufinjtë e Evropës sepse ndryshe as Turqia nuk do ishte antare dhe as Ukraina që është edhe më larg se Izraeli, nuk do ishte ftuar të behëj pjesë, c’ka e coi Rusinë në luftë.

Nga ana tjetër, pjesëmarrja e Turqisë në NATO rrëzon paragjykimin se kjo aleancë ushtarake bazohet mbi civilizimin e krishterë euroatlantik. Turqia është një vend musliman, më shumë aziatik sesa evropian dhe është në NATO. Siç mund të jetë nesër edhe Azerbaixhani që është po ashtu shumë larg Evropës dhe është një vend me shumicë muslimane. Izraeli nuk është një vend i krishterë njëlloj si Turqia dhe Shqipëria që janë në NATO.
Po çfarë do ndodhte nëse Izraeli do hynte në NATO?

Antisemitizmi do rritej. Qytetet e Evropës do mbusheshin me miliona protestues evropiane të cilët fajësojnë Izraelin për terrorizëm shtetëror edhe më shumë se c’fajësojnë amasin. Shumë evropianë mendojnë se Hamasi është prodhim i dhunës sistematike të Izraelit mib palestinezët e pambrojtur. Nëse shteti palestinez do ishte krijuar me kohë dhe Izraeli nuk do ta kishte penguar atë, ndoshta nuk do lindte nevoja për Hamas dhe dy popujt do jetonin në paqe duke i kursyer botës kaq shumë ndarje dhe anarki.

Ndërkohë, nëse një ditë do diskutohej antarësimi i Izraelit në NATO vendi që do ulëriste më shumë do ishte Turqia. Turqia do vinte veton e përjetshme për të penguar Izraelin për arsye që kuptohen. Ajo pretendon se është mbrojtësja më e madhe e muslimanëve të botës megjithëse në NATO nuk është pranuar për këtë shkak, por si një fuqi ushtarake e cila cuditërisht po pengon edhe Suedinë të antarësohet në NATO, ndërkohë që kjo e fundit është një nga vendet më pro palestineze të botës.

Megjithatë unë mendoj se do ishte e kundërta dhe rasti klasik i Truqisë dhe Greqisë e provon këtë argumennt. Nëse nuk do ishin antare të NATOs, Turqia dhe Greqia ndoshta do kishin shkuar në luftë cdo pesë vjet duke u kacafytyr për ishuj të pabanuar. Kjo nuk ka ndodhur dhe nuk do të ndodhë vetëm e vetëm për shkak të NATOs. Kjo nuk ka ndodhur dhe nuk ka gjasa të ndodhë shpejt sepse aleanca funksionon. Ajo bashkon duke trembur dhe tremb duke bashkuar. Kështu mund të ndodhte edhe në Lindjen e Mesme. Avancimi i NATOs në një zonë të ngatërruar të botës, i ngjan ardhjes së një luani në një pyll ku macet zihen për mish.

Nëse Izraeli shkon në luftë me një shtet tjetër në këtë rast me Iranin, siç edhe u duk para disa javësh, është e sigurt që Amerika pra ushtria më e madhe e NATOs do ndërhynte për ta mbrojtur. Shumë politikanë në gjithë botën venë bast se ky është plani i Amerikës. Të përdorë Izraelin për të rrëzuar një herë e mirë rregjimin islamik të Iranit duke e penguar te prodhojë një armë bërthamore. Unë nuk jam i sigurt se kjo do të ndodhë, jo sepse Amerika nuk do, por sepse Irani është tërhequr dhe zgjedhjet e ardhshme në Amerikë nuk e favorizojnë këtë gjë.
Por nëse Amerika do shkonte çdo ditë në luftë për të mbrojtur Izraelin dhe ndoshta pas saj edhe Britania e shumë vende evropiane përfshi Gjermaninë, atëherë a nuk do të thotë kjo se NATO ka shkuar në luftë në Izrael?

Është pothuajse e njëjta gjë. Edhe pa qenë në NATO, Izraeli do mbrohej nga NATO. Po atëherë pse do duhet të jetë Izraeli në NATO? Sepse ndoshta kjo zgjidhje mund ta qetësonte më shpejt krizën në Lindjen e Mesme. Sepse pranimi i Izraelit në NATO mund të bëhej me kushte. Kushti kryesor do duhet të jetë njohja dhe lejimi i Shtetit Palestinez. Nevoja për mbrojtje kolektive në kushtet kur kërcënohet nga gjithë shtetet arabe dhe Irani, ndoshta do ta ulte Izraelin në tavolinë për të njohur dhe zbatuar akordet që ka firmosur për krijim e shtetit palestinez. Nëse Izraeli do ta pranonte këtë kusht, me siguri jo vetëm Turqia, por shumica e vendeve anatare të NATOs dhe jo vetëm, do kishin një hall më pak. Harta e botës do kishte një shtet më shumë dhe një konflikt më pak. Po ndoshta gjithë ky arsyetim është i kotë sepse Izraeli mund të mos dojë kurrë të jetë pjesë e NATOs, megjithëse në kushtet e sotme, ai vend do lutej të ishte më i mbrojtur se c’është aktualisht. Izraeli ndjehet më i lirë të shfarosë palestinezët sic po bën, duke mos patur asnjë detyrim ndërkombëtar që ia lidh duart. Një vend antar i NATOs nuk do bombardinte kurrë Gazën në mënyrën mizore që kemi parë javët e fundit.

Prandaj ne kemi poaq arsye sa vetë Izraeli për ta zgjeruar Aleancën dhe kjo temë një ditë do të jetë në tavolinën e NATOs, me shumë gjasë. Shqipëria si një antare do duhet të ishte pro megjithëse ajo nuk do thoshte kurrë jo për nga pesha dhe historia që ka. Pastaj, nëse Izraeli nuk do, atëherë na mbetet të shohim ndeshjen mës Izraelit dhe Shqipërisë apo mes Izraelit dhe Gjermaisë për Kampionatin Evropian, duke vrarë mendjen pse Izraeli luan me top plastik në Evropë dhe me topa hekuri në Azi. Në pushim të ndeshjes do shihnim sesi fëmijët vriten njëlloj si në Gaza ashtu edhe në Izrael. Pikërisht sepse bota ka dështuar t’i mbrojë të dy palët.Duke parë futboll në pushimin mes dy luftërave.

ben blushi

Sondazh

Poll
Insights 17 Nëntor 2023, 10:36 Edison Ypi

Mbreti i Panairit

Edison Ypi Të jetë për mua, unë i bie shkurt. Nxjerr një VKM (Vari Këmborën Mushkës) për të zgjedhur Mbr...

VIDEO-VIRALE/ Po fliste në Rrugën e Salës, demokrati 'kapet mat' nga gruaja

VIDEO-VIRALE/ Po fliste në Rrugën e Salës, demokrati 'kapet mat' nga gruaja

"Injoranca nuk është argument" Nuk i pëlqeu pyetja, Rama prek në faqe gazetaren Ambrozia Meta

Del VIDEOJA, Elia godet Princ Lekën: Familja ime të ka mbajtur me bukë

VIDEO/ Noka i jep Spiropalit pankartën, Ministrja ofrohet ta mbaj para fytyrës

Publikohen pamjet nga brenda bazës ajrore të Kuçovës, Komandanti: E gatshme për stërvitjen e trupave

Tempulli 2/ Me kanabis gati për shitje dhe shuma parash, arrestohen 4 të rinj në Tiranë

Dalin pamjet nga kasollja ku u vra 50-vjeçari në Durrës

Kontrabandonin ilaçe dhe telefona, arrestohen dy persona në Tiranë, sekuestrohen 47 iPhone

I vunë flakën eskavatorit me vlerë 150 mijë euro, arrestohen 2 autorët e ngjarjes

Reshjet e shiut dhe borës në vend, policia: Moderoni shpejtësinë e mos kryeni parakalime të gabuara

Kampioni Alvin Karaqi mes lotësh: Për besë u ndjeva si Gjergj Kastrioti kur mora flamurin

'Dokumentar horror'/ Berisha publikon pamjet: Do ju paraqes terrorin që Bajrajt ushtruan më 14 maj

Krimi në Bulqizë/ Fqinji: Po hante bukë në banesë kur erdhën dy makina!

Dosja "Gjici"/ Zv.kryetari i bashkisë së Kukësit shkon në SPAK

Newsroom 11 |XAMA: LAJMI I FUNDIT FAKE QË PASHË, ISHTE PËR MUA

Newsroom 11 |XAMA: KËSHILLË QYTETARËVE- MOS LEXONI VETËM NJË BURIM

Newsroom 11 | XAMA: GAZETARËT NUK SHKRUAJNË ME EMËR, KJO S'ËSHTË ETIKE

Xama në Newsroom: Lajmet e rreme përhapin panik! Më akuzuan se kisha marrë para për një shkrim

Muka në Newsroom: Në Shqipëri ka portale gjobaxhie, u bëjnë shantazh njerëzve

Xama në Newsroom: Fake News shpërndahet më shumë në Facebook e Tik Tok! Gazetarët të shkruajnë emrin

Newsroom 11 |Kush prodhon lajme të rreme në Shqipëri

Newsroom 10 |SENJA: NE S'REAGOJMË NDAJ GJUHËS SË URREJTJES

Newsroom 10 |HAZIZAJ: 'ÇOHU ENVER', PJESË E GJUHËS SË URREJTJES

Newsroom 10 | HAZIZAJ KEMI MARRËVESHJE PËR TË MBROJTUR 'VIKTIMAT'

Newsroom 10 |HAZIZAJ: GJUHA E URREJTJES KA SHKAKTUAR DHE KRIME

Newsroom 10 |GAZETARI: GJUHA E URREJTJES, PJESË E SHOQËRISË

Newsroom 10 |HAZIZAJ: GJUHA E URREJTJES, E FRIKSHME NË SHQIPËRI

Vidhnin në banesa duke përdorur çelësa të klonuar, vihet në pranga 1 person,nje tjeter në kërkim

Newsroom 10 |GJUHA E URREJTJES PËRDORET NGA POLITIKA, AMA TË KONTROLLOJË GJUHËN E URREJTJES

Newsroom 10 | HAZIZAJ: STEREOTIPET NXISIN GJUHËN E URREJTJES

Newsroom 10 | HAZIZAJ: GJUHA E URREJTJES LUFTOHET ME EDUKIM

Newsroom 10 | Gjuha e urrejtjes në media, si dhe kush e shpërndan?

Ndryshimet në PS/ Gjiknuri: S'është fundi, por fillimi i diçkaje të re.

Inceneratorët/ S’kam dhënë asnjë kontratë pa garë, ato janë publike!

Ndihet 'i shitur' nga Rama? Gjiknuri: Nuk ndjej braktisje, kam komunikim me të prej 20 vitesh

Klosi: Kemi primare reformimin e partisë, PS synon mandatin e katërt

U shkarkua si Sekretar i Përgjithshëm, Gjiknuri: PS edhe kur fiton, refekton!

Digjet shtëpia në Shkodër, në banesë ndodhej një i moshuar, përfundon në spital

Vazhdon përplasja në PD! Basha kërkon mbledhjen e Komisionit të Etikës për të, Bardhi: Shenjë humbje

Vrasja e Jetmirës/ Autori u dënua me 28 vite burg, nëna e viktimës: Duhet dënim përjetë!

Newsroom 9 | Kallanxhi: Threads? S`besoj se do zgjasë shumë

Newsroom 9 | Eksperti i IT: Mos merrni për bazë asgjë thuhet në rrjet

Newsroom 9 | Gazetarja: po ndodhin vrasje nga tik tok

Newsroom 9 | Eksperti i IT: Fake News dallohet vetëm po të jemi kritikë

Newsroom 9 | Kallanxhi: Shqiptarët besojnë gjithçka shohin në rrjet

Newsroom 9 | Eksperti i IT, Tomi Kallanxhi: Tik Tok ka "fake news" sepse s'ka censurë

Newsroom 9 | Gazetarja: Shqipëria do kohë të përshtatet me Tik Tok

Newsroom 9| Eksperti i IT: Çdo rrjet është i përkohshëm, duhet të kujdesemi për vlerat

A mund të mbyllet TikTok për Shqipërinë? Flet për Newsroom eksperi i IT

Fëmija mbyllet brenda në shtëpi, nëna e alarmuar njofton zjarrfikësit, NDËRHYRJA nga ballkoni