All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Art&Argëtim

Informoi Hitlerin mbi Normandinë për 300 mijë paund, kush është agjenti i famshëm shqiptar i njohur si “Ciceroni”

8 Tetor 2019, 09:10 Nga DOSJA
Informoi Hitlerin mbi Normandinë për 300 mijë paund, kush
All - Paragraf - 1

TIRANË- Historia e famshme e super agjentit me origjinë shqiptare, Iliaz Bazna, i njohur ndryshe me nofkën “Ciceroni”, i cili gjatë viteve të Luftës së Dytë  Botërore sherbente si kamarier pranë ambasadës britanike në Ankara. Si arriti ai që t’u jepte gjermanëve informata dhe dokumente tepër sekrete, të cilat vunë në dijeni Hitlerin për zbarkimin aleat në Normandi dhe shpërblimi që i bënë nazistët me sterlina false.

Agjenti,apo siç njihen ndryshe spiunët me nofkën “007”-ta, më i famshëm me origjinë shqiptare i të gjitha kohërave, i  quajtur Iliaz Bazna, u bë i njohur për botën e spiunazhit botëror falë dokumentave tepër me vlerë që i shiti spiunazhit nazist (Abwer) të Adolf Hitlerit, në Ankara (kryeqytetin turk), të cilat bënin fjalë për planin e famshëm të zbarkimit aleat anglo-amerikan dhe kanadez në plazhet e Francës Veriore (Normandi). Iliaz Bazna, agjenti i famshëm shqiptar, i cili gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore punoi si kamarier pranë ambasadorit anglez në Turqi, u bë i njohur me pseudonimin “Ciceroni”, pasi ai i dha informata të shumta spiunazhit nazist gjerman për instalimin e ushtrive aleate në Kanalin e La Manshit, (ngushtica detare që lidh Anglinë me Francën ) dhe për këto”ndere” ai u pagua me shumën e 300 mijë sterlinave, të gjitha në kartmonedha false, pasi Abweri nuk ia besoi informatat për zbarkimin aleat në Normandi. Kjo, pasi ata mendonin se ishte shumë vonë për hapjen e një fronti të dytë në Evropën Perëndimore nga aleatët anglo-amerikan. Por nënvfleftësimi i  këtyr  informacineve, që ata i quanin të pavlefshme, do t’i sillte dalë nga dalë edhe humbjen përfundimtare të luftës së ushtrisë naziste të Adolf Hitlerit.

Zanafilla e mashtrimit të “Ciceronit”

Zanafilla e historisë së famshme të spiunazhit në ambasadën britanike në Ankara nisi në tetor të vitit 1943, kur kamarieri i ambasadorit anglez, Hughe Knatchbull-Hugessen, Iliaz Bazna vendosi të bëhej i pasur duke marrë profesionin e agjentit, profesion që në atë kohë spikaste shumë. Në dimrin e vitit 1943, ushtria naziste e Adolf Hitlerit po pësonte humbje të njëpasnjëshme dhe hapja e një fronti të dytë  në Evropën Perëndimore ishte çështja muajsh. Për këtë arsye, Abweri (spiunazhi nazist) punësoi shumë informatorë vullnetarë nga shtete të ndryshme të Evropës, të cilët, edhe për një shumë të vogël parash, ishin të gatshëm të spiunonin edhe detajet  më të vogla nga operacionet aleate që zhvilloheshin në ilegalitet në bregdetin britanik. Në këtë kuadër u “frymëzua” edhe kamarieri i ambasadës angleze në Turqi,”Ciceroni”(Bazna), i cili, me qëllim që të merrte një sasi të madhe parash dhe të bëhej i famshëm në botën e spiunazhit botëror, i  dha personelit të ambasadës gjermane në Ankara dokumente tepër të rëndësishme, të cilat bënin fjalë për operacionin “Dita-D” që po përgatitej nga forcat aleate naglo-amerikane kundër ushtrisë naziste. Këto dokumente me vlerë që u vodhën nga Bazna, ranë kryeshisht në dorë të agjetëve nazistë të ambasadës gjermane në Ankara. Më pas, me administrimin e këtyre dokumenteve me vlerë u mor atasheu i ambasadës gjermane, Albert Jenke, i cili ia dha këtë informacion të vlefshëm vetë ambasadorit gjerman në Turqi, Franz von Papen, dhe më pas ky, ia komunikoi me telegraf vetë ministrit të jashtëm gjerman, Joachim von Ribbentrop. Pasi u analizuan hollësisht të gjitha dokumentat sekrete ushtarake  mbi misionin e zbarkimit aleat në Normandi, Abweri nazist i nënvleftësoi shumë informatat e vjedhura nga Iliaz Bazna dhe nuk u besoi atyre që thuheshin mbi operacionin e madh aleat që po ndërmerej në Normandi. Kjo gjë ndodhi sepse disa muaj më parë, aviacioni nazist që ndërrmerte herë pas here fluturime mbi qiejt britanik, kishte zbuluar një “ushtri”rezervë në fushat e Anglisë Jugore, që po përgatitej të zbarkonin në Normandi. Por më vonë rezultoi që “ushtria”rezervë nuk kishte qënë gjë tjetër veçse disa makina që luanin rolin e “ushtarëve” dhe disa dyshekë me ajër që luanin rolin e “tankeve”dhe “makinave”. E njëjta gjë ndodhi një javë më vonë në Detin e Veriut, ku avionët nazistë zbuluan një “flotë detare” të tërë të instaluar atje, me qëllim zbarkimin në Gjermaninë Veriore. Por gjithçka kishte qenë një mashtrim i kurdisur nga aleatët anglo- amerikan. Kështu që Abweri nazist, duke marrë parasysh kurthet e aleatëve, vendosi të fusë në kurth vetë “Ciceronin”, duke i dhënë atij stërlina false, pasi nuk e besonin informacionin që i kishte dhënë ai. Por ata nuk e kuptuan gabimin e rëndë që kishin bërë duke nënvleftësuar informacionin që u kishte dhënë Bazna. Dhe informacioni”Ciceronit” u bë realitet. Më 6 qershor të vitit 1944, në plazhet e Normandisë, në bregdetin e Francës Veriore, zbarkuan mbi 200 mijë forca aleate anglo-amerikane dhe kanadeze, si dhe një numër shumë i madh mjetesh të korracuara me armatime të shumta, gjë që i solli humbjen e luftës Hitlerit.

 Odiseja e “Ciceronit”

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Iliaz Bazna, së bashku me stërlinat e tij false, u nis për në Rio de Zhanjero të Brazilit. Por këtu nisi edhe inati dhe zhgënjimi i madh i Baznës karshi Abwerit nazist, i cili e kishte mashtruar atë me stërlinat e tij false. Bazna i depozitoi  ato në një bankë braziliane, duke menduar se tërë ato stërlina false nuk do të bllokoheshin dhe sekuestroheshin nga qeveria. Por ndodhi krejt e kundërta. Bazna i humbi tërë ato stërlina false, të cilat u bllokuan dhe u sekuestruan nga qeveria braziliane dhe për këtë aktivitet të jashtë ligjshëm ai u dënua nga një gjykatë braziliane duke bërë edhe disa muaj burg. Pas lirimit, ai vendosi të hiqte dorë nga jeta e “diplomatit agjent” dhe vendosi të bëjë një jetë të ndershme, duke punuar si roje nate në Mynih. Por Iliaz Bazna nuk hoqi dorë kurrë nga kërkesa për kthimin e sterlinave false që i kishin dhënë gjermanët gjatë Luftës së Dytë Botërore.”Ciceroni” bëri një kërkesë te qeveria e RFGJ-së për t’i kthyer të 300 mijë stërlinat false që i ishin dhënë nga Abweri gjatë luftës. Por qeveria gjermane e hodhi poshtë kërkesën e tij, duke e konsideruar atë si një kapitull të mbyllur dhe një çështje që nuk i përkiste më asaj. Pas kësaj, Iliaz Bazna e hodhi në gjyq në Londër qeverinë gjermane, për shkak të mashtrimit që i  kishin bërë atij duke e shpërblyer me stërlina false dhe duke mos i kthyer ato. Por edhe në gjyqin e Londrës ai dështoi, pasi gjykata angleze nuk e mori parasysh  ankesën e kotë që bënte Bazna kundër një shteti të tërë.”Ciceroni” nuk e mori kurrë  atë çka i ishte premtuar nga Abweri nazist nëpërmjet ambasadës gjermane në Ankara në periudhën e Luftës së Dytë Botërore. Dhe për këtë  “mashtrim” ai vendosi të realizojë edhe hakmarrjen e tij finale kundër njeriut që e mashtroi, ish atasheut ushtarak të ambasadës gjermane në Ankara, Albert Jenke. Dhe hakmarrja duket se nuk vonoi shumë për t’u realizuar.

Vdekja misterioze e mashtruesit gjerman

Në vitin 1953, në një hotel të Ankarasë, u gjet i mbytur  Albert Jenke, personi që mashtroi Iliaz Baznën. Policia turke kurrë nuk e mësoi të vërtetën mbi vrasjen e Albert Jenkes dhe shkaku i vrasjes mbeti një enigmë e madhe për vite me rradhë. Dyshohet se në këtë komplot të mistershëm mund të kishte të bënte  me Iliaz Baznën, pasi Jenke ishte njeriu që e mashtroi atë,”Ciceroni”, pas vuajtjeve që hoqi për shkak të stërlinave, nuk ndiente ndonjë simpati të madhe për këtë njeri.Kjo tregohet edhe në kujtimet e ish-shefit të CIA-s,Allen Dulles, i cili thekson se: Në  se Abweri dhe Hitleri do ta kishin marrë seriozisht informacionin dhe vlerën që Iliaz Bazna paraqiste për kohën, do të ishte kthyer në një agjent hero “alla Sorge” për shtetin nazist. Por fati na buzeqeshi neve, thotë Dulles. Edhe pse Bazna nuk i mori kurrë të 300 mijë stërlinat “ e tij”, ai konsiderohet dhe mbetet spiuni më i paguar i të gjitha kohërave… së paku në kartëmonedha false.Me pas, për aventurën e tij agjenturore, Iliaz Bazna shkroi një libër të titulluar “ Unë Ciceroni”. Hollywood, i  kushtoi filmin “ Dhelpra e shekullit”.

(Marrë nga Memorie.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

dikur dikur adolf hitler agjenti i famshëm shqiptar dhelpra e shekullit iliaz bazna adolf hitler agjenti i famshëm shqiptar dhelpra e shekullit iliaz bazna

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje