LIVE UPDATES
Editorial

Shembull unikal në botë, Suedia mposhti me sukses pandeminë dhe shkëlqeu në ekonomi

1 Gusht 2020, 09:50 Nga DOSJA
Shembull unikal në botë, Suedia mposhti me sukses pandeminë dhe

Financial Times zbardh përvojën suedeze si një shembull unikal në botë i përballimit të pandemisë pa u mbyllur dhe pa prekur ekonominë. Ky shkrimi i FT është një akuzë ndaj shteteve që mbyllën popullsitë, bizneset, shkollat duke shkatërruar ekonomitë nacionale me dëme të pallogaritshme. Ndryshe nga fryma e përgjithshme e grupimeve ekonomike, mediatike dhe politike me qendër në Luginën e Silikonit, që u munduan të nxinin suksesin suedez si delen e zezë të BE, FT sqaron se shembulli suedez ishte mrekullia e mposhtjes së koronavirusit dhe shkëlqimit ekonomik, ndërkohë që bota ka shkuar drejt rënimit.

Padyshim për gjithë shpurën e silikonase ky nuk është konspiracion, por një realitet ndryshe që i theu hundët këtij komploti mbarë botëror. Financial Times shqyrtoi rastin Suedez, i cili është pothuajse i vetmi vend në botë (sigurisht në Evropë) që vala e epidemisë u përballua pa as një ditë bllokimi, duke vendosur në mënyrë efektive një qasje shëndetësore bazuar në parimin e imunitetit të tufës. Sigurisht, janë imponuar disa masa të përmbajtjes gjatë pandemisë, siç është përdorimi i kufizuar i maskave dhe ndarja, por vendi skandinav nuk ka parë kurrë dyqane dhe restorante të mbyllura, zyra të shkreta dhe transferime masive në punë inteligjente, fabrika të mbyllura dhe mbi të gjitha, qytetarë të mbyllur në shtëpi që lejohen të lëvizin vetëm për nevoja parësore dhe të detyrueshme.

Dhe para se dikush të ngrejë dyshimin i shqetësuar se mrekullia skandinave është rezultat i kurorës dhe sovranitetit monetar, ia vlen të theksohet ajo që shumë psikologë besojnë se me të vërtetë ka ofruar një nxitje për ekonominë, më shumë se çdo direktivë nga qeveria apo autoritetet shëndetësore: predispozicion psikologjik i suedezëve për të mos pasur frikë të shkojnë në shkollë, në zyrë, në fabrikë, por edhe në restorant, bar apo dyqane. Pa këtë qasje, në fakt, asnjë taksim nuk mund të shmangte mbrojtjet masive, madje as në vendet me një nivel shumë të lartë të sensit qytetar si ato skandinave.

Fillimi, kulmi (ndoshta i bërë më akutisht nga mungesa totale e kundërmasave drastike të shëndetit) dhe më pas, prova në dorë, një rënie që deri më tani nuk ka paraqitur shpërthime të reja të dukshme.

Merita e temperamentit Viking?

Ironia mënjanë, madje edhe vulgare që do ta shihte virusin të dobësohet falë ardhjes së verës dhe rritjes së mprehtë të temperaturave përplaset kundër provave suedeze, pasi në ato gjerësi sigurisht që nuk përfitohen temperaturat që mund të “ziejnë” Kovidin, madje as në kulmin e verës. Por këtu është pjesa më interesante, ajo më e përshkruar nga raporti i Financial Times: falë mungesës totale të bllokimeve, ekonomia suedeze tashmë po tregon shenja të qarta përmirësimi të jashtëzakonshme ë raport me gjithë BE.

Trendi u konfirmua nga të dhënat tremujore të paraqitura javët e fundit nga kompanitë kryesore në vend, nga gjigandët si Ericsson dhe Electrolux përmes bankave si Handelsbanken dhe lojtarëve kryesorë në komponentë të tillë si Assa Abloy. Gjithë këto kompani krenohen me fitime mbi pritjet e tregut, edhe nëse në disa raste kjo prirje ishte e kufizuar dhe e vërtetuar në një rënie më të pritur të të ardhurave.

Unë kurrë në karrierën time nuk kam parë një përqindje kaq të lartë të kompanive që mposhtin pritjet e analistëve për sa i përket fitimeve. Në rastin e tremujorit të dytë të ekonomisë suedeze, mund të themi se fitmet kanë kapur nivelet e 90%”, thotë shefi strategjist financiar në SEB për gazetën financiare britanike Esbjorn Lundevall.

Që kemi mbajtur shoqëri të hapur, shkolla të hapura, nuk do të thotë se ne nuk jemi prekur nga pandemia. Por sigurisht do të thotë që ne nuk ishim të detyruar, krejt papritur, që të mos ishim më në gjendje të dilnim nga shtëpia. Ju nuk keni nevojë për një gjeni në ekonomi për të kuptuar se kjo me siguri ka ndihmuar bizneset “, thekson Alrik Danielson, shefi ekzekutiv i markës prodhuese SKF.

Këto grafikë tregojnë disa dëshmi interesante. Së pari, numrat që vijnë nga raportet tremujore kanë qenë të tilla që kanë bërë që disa ekonomistë të rishikojnë plotësisht vlerësimet e PBB-së suedeze për vitin 2020, duke e sjellë atë me siguri në nivele jo të rritjes, por të një shkalle të qartë të rezistencës ndaj ndikimit global të pandemisë në krahasim me mesatarja e vendeve evropiane. Shkurt, përzierja e realizmit dhe fatalizmit mundi atë të psikozës dhe kujdesit nga 2 me 0. Së dyti, ky lloj ndikimi psikologjik shënohet në grafikun që lidhet me fitimet e korporatave, të cilat kanë parë ndërmarrje me një profesion të fortë tregu të brendshëm, ndërsa gjigantët të orientuar drejt një qasje më globale siç është Volvo kanë paguar një çmim të rëndë për bllokimin që ka paralizuar të gjithë botën për muaj të tërë, nga Azia në Sh.B.A në Amerikën Latine.

Nuk është për t’u habitur, institucionet bankare me një orientim të fortë me pakicë dhe pothuajse asnjë ekspozim jashtë vendit ose degë të tilla si investime bankare paraqitën të dhënat më të papritura dhe tërheqëse. Më në fund, duhet të theksohet se Suedia gjithashtu ka përfituar shumë nga marrëdhëniet e mira tregtare dhe politike që ka në një nivel bipartizan si me Kinën, ashtu edhe me Shtetet e Bashkuara.

E para – marrësi i eksporteve suedeze, veçanërisht i lidhur me sektorin industrial dhe ushqimor – ishte në të vërtetë avangarda e kombit në rimëkëmbjen ekonomike, pasi kishte pësuar një bllokim të fortë. Ky i fundit, në të vërtetë, mbeti operacional si biznes deri në fund të pranverës, kur pandemia goditi fort Nju Jorkun dhe vendosi një bllokim në pjesë të ndryshme të vendit. Dhe tani, me shpërthime të reja në gjysmën e Evropës, e cila sipas kryeministrit britanik, Boris Johnson, në të vërtetë do të përfaqësonte ardhjen e valës së dytë të tmerrshme, çfarë të bëni?

Ndiqni shembullin suedez ose, veproni me kujdes maksimal, pasi qeveria italiane duket se ka bërë me zgjedhjen e saj për të zgjatur gjendjen e jashtëzakonshme? Duke marrë parasysh se normalisht mënyra më e mirë qëndron në mes, problemi duket se është përfundimisht në krye të listës së shqetësimeve të analistëve ekonomikë: “Cila është shkalla e probabilitetit për t’u përballur me regjime të reja të bllokimit?

Cila është shkalla e probabilitetit që ekziston në lidhje me atë që ne mund të përcaktojmë si një faktor frikë kolektive?

Kjo dhe vetëm kjo është pyetja e madhe që varet nga shkalla e shpejtësisë që ne do të jemi në gjendje t’i japim rigjenerimit ekonomik evropian. Tani ka të bëjë me psikologjinë, ka të bëjë me njerëzit dhe reagimin e tyre, “përfundon Alrik Danielson.

(Marrë nga BotaSot)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial koronavirusi ne europe koronavirusi ne suedi koronavirusi ne europe koronavirusi ne suedi

Sondazh

Poll
Editorial 30 Korrik 2020, 08:49

Dhe Covid trokiti në familjen time

Kosova është po aq e varfër, shkallmuar në kapacitetet e veta shëndetësore dhe e shtrydhur nga derdhja korruptuese e parasë publike, por gjatë pranverës kishte ...

Editorial 30 Korrik 2020, 12:50

Covid 19 dhe Zgjedhjet Parlamentare 2021!

As pandemia Covid që infektoi parlamentarët dhe as ndonjë “kritikë” e thënë me gjysëm zëri nga Ambasadorët, nuk e ndaluan K/ministrin  e Partisë Socialiste dhe ...

Editorial 29 Korrik 2020, 08:38

Si do ta kujtojmë Covid-19?

Londër– Në thelb, historia mund të ndahet në dy pjesë:në atë që na pëlqen ta kujtojmë, dhe atë që përpiqemi vazhdimisht ta harrojmë. Ne britanikët kemi qe...

Editorial 29 Korrik 2020, 05:11

Pas Bajramit, do të hapen Portat e Ferrit

Të gjitha janë thënë. Është e pamundur që të gjendet edhe ndonjë fjalë më tepër për t’i bindur qytetarët se çfarë duhet të bëjnë, ose çfarë n...

Editorial 27 Korrik 2020, 07:31

Ujdia për borxhet – shembull i gabuar i BE

Narrativa të duket logjike. Një fond rimëkëmbjeje do t’i japë sërish forcë Bashkimit Europian në emergjencë ekonomike për shkak të pandemisë së Coronës dh...

Editorial 25 Korrik 2020, 07:13

Trumpi nxitës i dhunës dhe shpëtimtar!

Për Donald Trumpin situata nuk duket aspak mirë. COVID-19 në SHBA po përhapet me shpejtësi mjaft të madhe. Numri i të infektuarve po rritet, sallat me trupat e ...

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën