LIVE UPDATES
Editorial

Dhe Covid trokiti në familjen time

30 Korrik 2020, 08:49 Nga DOSJA
Dhe Covid trokiti në familjen time

Kosova është po aq e varfër, shkallmuar në kapacitetet e veta shëndetësore dhe e shtrydhur nga derdhja korruptuese e parasë publike, por gjatë pranverës kishte besim kolektiv se do t’ia dilte mbanë dhe e mbajti nën kontroll virusin. Tashmë nuk ka besim kolektiv, tashmë çdo njëri e mbron veten dhe pret se kur do të trokasë në derën e tij

Prej atëherë nuk kaloi shumë kohë dhe numri i njerëzve që njoh personalisht e që janë infektuar me koronavirusin kaloi kaherë dhjetëshin. Virusi trokiti në mëhallën time. Mbrëmë trokiti edhe në familje; vdiq prej tij Fazli Syla, në moshë kur vdekja nuk befason, por megjithatë qartazi i detyruar të kalojë nëpër torturën nëpër të cilën kalojnë pacientët me simptomat më të vështira.

Për një gjeneratë të tërë njerëzish që janë rritur me arsimin dhe kulturën e gjuhës shqipe në Prishtinën e gjashtëdhjetëvjetëve të fundit, Fazli Syla ishte qoftë profesori, qoftë drejtori i Gjimnazit, qoftë drejtori i Institutit Albanologjik, qoftë njeri i pashmangshëm i planifikimit të arsimit e kulturës në Kosovë.

Dhe, kështu koronavirusi trokiti, pas dyerve të mëhallës e të komshinjve, përtej dyerve të familjes edhe në atë hapësirë të gjerë, të memories kolektive të arsimit e kulturës shqipe të Kosovës.

2.

Në muajin korrik, dhe ende pa përfunduar ai, Kosova ka shënuar 4.500 raste të reja të infektimit apo rreth 170 raste në ditë, dhe hyri në garë për tri vendet e para në nivel evropian.

Dy faktorë zakonisht përmenden të kenë ndikuar në këtë rritje të jashtëzakonshme të infektimeve. I pari: nuk është kuptuar në disa vende të Evropës e botës natyra e virusit dhe në vend të dobësimit në temperatura verore e me rreze ultraviolete, virusi është treguar i fortë. I dyti, dhe rrjedhimisht, se shoqëritë që kanë qëndruar të mbyllura gjatë në karantinë janë hapur shpejt për komunikim më intensiv social – nga kafenetë e deri te dasmat e varrimet – dhe kështu kanë ndikuar në riprodhim të shpejtë të infeksioneve.

Në Kosovë është edhe një faktor plotësues dhe krejtësisht sui generis në nivel evropian. Krahas me luftën fillestare kundër pandemisë, Kosova hyri edhe në një luftë të brendshme politike, në të cilën pandemia nuk ishte kurrfarë teme. Gjatë dy muajve e më shumë të pranverës, nëse duam ta thjeshtësojmë deri në formën e vet makabre karikaturiale, diskursi politik në Kosovë në luftën politike është ngarkuar me këto pika themelore: a duhet plazma keksi të ketë taksë njëqind për qind kur të hyjë në Kosovë, apo bën të hyjë në Kosovë, por të shkruajë në etiketë se po eksportohet në Republikën e Kosovës, apo duke dëgjuar sugjerimin e ambasadorit amerikan, Grenell, se plazma keksi duhet të hyjë në Kosovë pa kurrfarë takse plotësuese e pa kërkesë që të shkruajë Republika e Kosovës në të? Dhe varësisht se kush si është pozicionuar rreth plazma keksit është quajtur më shumë apo më pak i afërt me Amerikën, më shumë apo më pak i afërt me Evropën dhe në fund mbrojtës apo kundërshtues i shqiptarëve dhe shqiptarizmit. Natyrisht, në këtë përshkrim naiv hyn edhe një plan aspak naiv për ndarje të Kosovës dhe këmbim territoresh, dakorduar mes presidentëve të Kosovës dhe Serbisë, por kjo tashmë duket si të ishte harruar.

Një aktivist i spikatur dhe serioz i Qeverisë së kryesuar nga LVV dha pardje një statistikë tmerruese për COVID-in: “4 qershor, dita e fundit e Qeverisë Kurti: 294 mostra, 5 raste pozitive. Sot: 5 mostra, 294 raste pozitive”.

Ata që ishin të zëshëm në debatin për plazma keksin dhe instant-marrëveshjet historike që arrihen në Washington me tri këmisha në valixhe, bëjnë mirë që të ulen kokë më kokë me pesë mijë të infektuarit me virus gjatë muajit korrik dhe t’u shpjegojnë pse këto punë janë të rëndësisë parësore për Kosovën.

3.

Nuk jam i sigurt se virusi ka pritur që të formohet një Qeveri e re dhe të sulmojë me tërë furinë e vet – dhe as që besoj se postimi ka pretenduar një gjë të tillë. Por, ajo që është padyshim evidente është se koronavirusi nuk ishte përparësi, as ndër pesë temat e para të formimit të Qeverisë së re. Në pesë vendet e para të prioriteteve ishte ‘dialogu’, pastaj ‘dialogu’, pastaj po ashtu ‘dialogu’ dhe në dy vendet e mbetura riorganizimi i Qeverisë me partnerë të rinj – zëvendës, këshilltarë, e kështu me radhë.

Dhe nuk jam i sigurt se gjërat do të zhvilloheshin në formë krejt tjetër dramatike – e që sot të kishim dy a tre të infektuar në ditë – po që se Qeveria e re të kishte vendosur që tri pikat e para të rendit të ditës në çdo mbledhje të Qeverisë gjatë muajit qershor të ishin COVID (si të sigurohen urgjentisht testimet dhe pajisjet mjekësore), COVID (si të kufizohet dëmi ekonomik dhe si të nxitet një cikël nxitjesh të aktivitetit ekonomik), COVID (si të ngrihen kapacitetet plotësuese shëndetësore). Dhe që, krahas këtyre tri pikave të kishte edhe dy të tjera: COVID (si të përgatitet viti i ardhshëm shkollor) dhe COVID (si të integrohen projektet zhvillimore kosovare në fondet e buxhetit evropian për post-COVID?).

Atë që di është se një Qeveri e atillë do të kishte zhvilluar besueshmëri shumë më të lartë. E kjo është me rëndësi, sepse kriza e tanishme është shëndetësore dhe sociale e ekonomike po ashtu, por në masë të madhe është krizë besimi. Kosova është po aq e varfër, shkallmuar në kapacitetet e veta shëndetësore dhe e shtrydhur nga derdhja korruptuese e parasë publike, por gjatë pranverës kishte besim kolektiv se do t’ia dilte mbanë dhe e mbajti nën kontroll virusin. Tashmë nuk ka besim kolektiv, tashmë çdo njëri e mbron veten dhe pret se kur do të trokasë në derën e tij.

4.

Shpërthimi i numrave të epidemisë duhet ta shtyjë Kosovën të vendosë shpejt.

Tashmë është e qartë se duhet të ulen shifrat e infektimeve, sepse çdo rrëfim që vjen prej sistemit shëndetësor tregon shenjat e kolapsit.

Kjo nënkupton masa më drastike se deri tani. Dhe kjo nënkupton që edhe po të ndalet me artificialitetin e kufizimit të lëvizjes e kontaktit, virusi është rrezik i drejtpërdrejtë për dy shtylla primare shoqërore: arsimin dhe ekonominë.

Pra, gjasat janë krejtësisht të vogla që fëmijët dhe studentët ta vijojnë mësimin normalisht prej shtatorit dhe tetorit dhe kjo kërkon një përgjigje kolektive shoqërore. Dhe, gjasat janë krejtësisht të vogla që të kemi rikthim të aktivitetit ekonomik – siç u pa me njërin prej indikatorëve tipikë kosovarë, gastronominë. Zinxhiri socio-ekonomik i këtyre çrregullimeve pastaj vetëm sa ndërlikohet.

Edhe po të mos kishte asnjë problem tjetër – presionin e negociatave me Serbinë apo Gjykatën Speciale – këto do të kërkonin një pushtet që ka besim dhe që ka forcën politike. Qeveria e tanishme këto nuk i ka. Dhe kësaj qeverie të Kosovës, në tërësi, vjeshta po i troket tash, në korrik.

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial koronavirusi ne kosove veton surroi koronavirusi ne kosove veton surroi

Sondazh

Poll
Editorial 30 Korrik 2020, 12:50

Covid 19 dhe Zgjedhjet Parlamentare 2021!

As pandemia Covid që infektoi parlamentarët dhe as ndonjë “kritikë” e thënë me gjysëm zëri nga Ambasadorët, nuk e ndaluan K/ministrin  e Partisë Socialiste dhe ...

Editorial 29 Korrik 2020, 08:38

Si do ta kujtojmë Covid-19?

Londër– Në thelb, historia mund të ndahet në dy pjesë:në atë që na pëlqen ta kujtojmë, dhe atë që përpiqemi vazhdimisht ta harrojmë. Ne britanikët kemi qe...

Editorial 29 Korrik 2020, 05:11

Pas Bajramit, do të hapen Portat e Ferrit

Të gjitha janë thënë. Është e pamundur që të gjendet edhe ndonjë fjalë më tepër për t’i bindur qytetarët se çfarë duhet të bëjnë, ose çfarë n...

Editorial 27 Korrik 2020, 07:31

Ujdia për borxhet – shembull i gabuar i BE

Narrativa të duket logjike. Një fond rimëkëmbjeje do t’i japë sërish forcë Bashkimit Europian në emergjencë ekonomike për shkak të pandemisë së Coronës dh...

Editorial 25 Korrik 2020, 07:13

Trumpi nxitës i dhunës dhe shpëtimtar!

Për Donald Trumpin situata nuk duket aspak mirë. COVID-19 në SHBA po përhapet me shpejtësi mjaft të madhe. Numri i të infektuarve po rritet, sallat me trupat e ...

Editorial 25 Korrik 2020, 05:45

Kujt i Mbeti Dopio Gjashta?

TIRANË- Lëvizja e fundit e kreut të opozitës Basha për hapjen 100%  të listave , ka lënë të surprizuar përveç  kundërshtarit të tij polititik  edhe ...

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës